Μωρίς Σαράιγ
Ο Μωρίς Σαράιγ (1856 - 1929) ήταν Γάλλος στρατιωτικός (στρατηγός) που έδρασε στον Α' Π.Π. και στη συνέχεια ορίστηκε Αρμοστής της Συρίας. Το όνομά του συνδέθηκε με την νεότερη ελληνική ιστορία, στη δραματική περίοδο του Εθνικού Διχασμού που ο ίδιος υποδαύλισε με τις ενέργειές του προκαλώντας πρωτοφανείς βιαιότητες σε βάρος της Ελλάδας παραβιάζοντας βασικές αρχές του Διεθνούς Δικαίου.
Το πλήρες όνομά του, εξελληνισμένα, ήταν Μαυρίκιος - Παύλος - Εμμανουήλ Σαράιγ (Maurice-Paul-Emmanuel Sarrail).
Η όλη δράση του, γενικά, στην Ελλάδα υπήρξε η "πλέον χείριστη υπηρεσία"[1] που πρόσφερε στην πατρίδα του, μέχρι που ανακλήθηκε.
Πίνακας περιεχομένων |
[Επεξεργασία] Βιογραφία
Ο Μαυρίκιος Σαράιγ γεννήθηκε στην Καρκασσόν στη Νότια Γαλλία, στις 6 Απριλίου του 1856. Ακολουθώντας στρατιωτική καριέρα, μετά από την αποφοίτησή του από τη Σχολή Σαιν Συρ το 1877 υπηρέτησε στην Αφρική και το 1882 κατατάχθηκε στη Λεγεώνα των Ξένων[2] όπου και παρέμεινε για μια διετία. Στη συνέχεια ολοκληρώνοντας τις σπουδές του στην Ανωτέρα σχολή Πολέμου, το 1885, ανέλαβε διάφορες επιτελικές θέσεις του γαλλικού στρατού και στο Υπουργείο Πολέμου την περίοδο 1900-1907.
Την περίοδο 1907 - 1911 ανέλαβε διευθυντής του Πεζικού στο Υπουργείο Στρατιωτικών. Τον Μάρτιο του 1911 ανέλαβε διοικητής Μέραρχος της 12ης Μεραρχίας Πεζικού και τον Νοέμβριο του 1913 ανέλαβε Σωματάρχης του 8ου Σώματος Στρατού. Πέντε μόλις μήνες αργότερα, τον Απρίλιο του 1914, ανέλαβε Σωματάρχης του 6ου Σώματος Στρατού.
[Επεξεργασία] Α' Παγκόσμιος Πόλεμος
[Επεξεργασία] Δυτικό Μέτωπο
Με το ξέσπασμα του Α' Π.Π. και την έναρξη της Μάχης της Βορείου Γαλλίας στο Δυτικό Μέτωπο ο Σαράιγ συμμετέχοντας στις δυνάμεις του μετώπου τον ποταμού Μάρνη, κατά την έναρξη της ομώνυμης μάχης, αρχές Σεπτεμβρίου του 1914, που ουσιαστικά ήταν μία σειρά μαχών, κατηγορήθηκε από τον Διοικητή της 3ης Στρατιάς, τον στρατηγό Ρυφφέ, για απαράδεκτη καθυστέρηση σύννομης τακτικής. Ο Σαράιγ που διατηρούσε πολιτικές διασυνδέσεις κατάφερε όχι μόνο ν΄ αποκρούσει τις κατηγορίες του στρατηγού Ρυφφέ αλλά και να πετύχει την παύση του διαδεχόμενος αυτόν στη διοίκηση της 3ης Στρατιάς της επιλεγόμενης "Στρατιάς του Βερντέν"[3][4]. Στη συνέχεια κατάφερε διατηρώντας τη θέση του να αποκρούσει επιτυχώς, μαζί με την 4η γαλλική Στρατιά τις επιθέσεις της V και της IV γερμανικής Στρατιάς. Η γενική αντεπίθεση των Γάλλων που ακολούθησε στις 9 Σεπτεμβρίου επέφερε την υποχώρηση των Γερμανών χαρίζοντας περιφανή νίκη των Γάλλων.
[Επεξεργασία] Βαλκανικό μέτωπο
[Επεξεργασία] Αρμοστής Συρίας
Το 1924 όταν η αριστερή παράταξη της γαλλικής Βουλής ήλθε στην εξουσία ο γερασμένος, πικραμένος αλλά και βίαιος[5] Μωρίς Σαράιγ ανακλήθηκε από την επταετή διαθεσιμότητα στην ενεργό υπηρεσία και ορίσθηκε στις 29 Νοεμβρίου του 1924 Ύπατος Αρμοστής της Γαλλικής Δημοκρατίας στη Συρία, (που τελούσε από το 1920 μαζί με τον Λίβανο γαλλικό προτεκτοράτο), καθώς και στρατιωτικός διοικητής της γαλλικής Στρατιάς της Ανατολής, αντικαθιστώντας τον στρατηγό Βεϋγκάν[6].
Η κακή όμως και βίαιη διοίκηση που άσκησε στην περιοχή προκάλεσε την επανάσταση των Δρούζων όπου για να την καταστείλει διέταξε ακόμη και αυτόν τον βομβαρδισμό της Δαμασκού[7]. Αυτό είχε ως συνέπεια τον γενικό ξεσηκωμό. κατά των Γάλλων.
Εκ του γεγονότος αυτού η γαλλική κυβέρνηση αναγκάστηκε να τον ανακαλέσει στην Γαλλία και να τον παύσει οριστικά αποστρατεύοντάς τον. Έκτοτε ο Μωρίς, ή όπως αποδίδεται το όνομα Εμμανουήλ στην Κρήτη, Μανωλιός Σαράιγ αποσύρθηκε ιδιωτεύοντας. Πέθανε στο Παρίσι στις 23 Μαρτίου του 1929 έχοντας τιμηθεί με πολλά παράσημα μεταξύ των οποίων και με τον γαλλικό πολεμικό σταυρό.
[Επεξεργασία] Συγγραφικό έργο
Το 1922, την περίοδο που τελούσε σε διαθεσιμότητα, εξέδωσε τα απομνημονεύματά του "Η διοίκησή μου στην Ανατολή 1916-1918".
[Επεξεργασία] Παραπομπές
- ↑ Περικλής Ι. Αργυρόπουλος "Αναμνήσεις" σελ.97
- ↑ Εγκυκλοπαίδεια Πάπυρος Larousse Britannica
- ↑ Εγκυκλοπαίδεια Πάπυρος Larousse Britannica
- ↑ Ιστορία του 20ου Αιώνος, τομ.2ος, σελ.475
- ↑ Ιστορία του 20ου Αιώνος, τομ.3ος, σελ.1075
- ↑ Ιστορία του 20ου Αιώνος, τομ.3ος, σελ.1075
- ↑ Εγκυκλοπαίδεια Πάπυρος Larousse Britannica
[Επεξεργασία] Πηγές
- "Ιστορία του 20ου Αιώνος" τομ. 6, Εκδ. ΠΑΡΝΕΛ - Χρυσός Τύπος - Αθήναι 1974, τομ.2ος, σελ.475 και 3ος, σελ.1075.
- "Εγκυκλοπαίδεια Πάπυρος Larousse Britannica" τομ.53ος, σελ.183.
- Κ. Παπαρρηγόπουλος "Ιστορία τυ Ελληνικού Έθνους" τομ.8ος, σελ. 217, 246, 252, και 268-269.
- Δ. Βρατσάνος "Ιστορία των Ελληνικών Επαναστάσεων 1824-1935" Εκδ. Αρίων - Αθήναι, σ.189.
- Στέφανος Σαράφης "Ιστορικές Αναμνήσεις" Εκδ. Επικαιρότητα, Αθήναι 1952, σελ. 130 κ.έ.
- Περικλής Ι. Αργυρόπουλος "Αναμνήσεις" (Το ζήτημα του Ναυτικού, η εξέγερση στο Γουδί, ο Διχασμός, 1900 - 1916) Εκδόσεις Αρσενίδη, Αθήνα 1996, (όλο το Β΄ μέρος, ιδιαίτερα αποκαλυπτικό για τη δράση των Γάλλων διπλωματών την εποχή εκείνη).
[Επεξεργασία] Βιβλιογραφία
- Jean Claude Montan "Aspects de la propagande francaise en Grece pendant la premiere Guerre Mondiale", La France et la Grece dans la Grande Guerre, Actes de colloque tenu en Novembre 1989 a Thessalonique (Θεσσαλονίκη 1992) σελ. 80, 86-87, σημείωση αρ. 70.
- S. Cosmin "Diplomatie et Press dans l' affaire grecque, 1914-1916" Paris (Παρίσι) 1921.
- Yannis G. Mourelos "L' Intervention de la Grece dans la Grande Guerre (1916-1917) Αθήνα: Collection de l' Istitut Francais d' Athenes, 1983. σελ. 41-43.
- Γεώργιος Βεντήρης "Η Ελλάς του 1910 - 1920" τομ.Α΄ Αθήναι 1931.
