Μπέλα Δ΄ της Ουγγαρίας

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
(Ανακατεύθυνση από Μπέλα Δ' της Ουγγαρίας)
Μετάβαση σε: πλοήγηση, αναζήτηση
Μπέλα Δ'
Kk ivb.jpg
Βασιλιάς της Ουγγαρίας και της Κροατίας
Περίοδος εξουσίας
21 Σεπτεμβρίου 1235 - 3 Μαΐου 1270
Στέψη Ζέγκεσφεχερβαρ
Προκάτοχος Ανδρέας Β΄ της Ουγγαρίας
Διάδοχος Στέφανος Ε΄ της Ουγγαρίας
Οίκος Οίκος των Αρπάντ
Γέννηση 29 Νοεμβρίου 1206
Θάνατος 3 Μαΐου 1270 (63 ετών)
Τόπος ταφής Έστεργκομ
Πατέρας Ανδρέας Β΄ της Ουγγαρίας
Μητέρα Γερτρούδη της Μερανίας
Σύζυγος Μαρία Λασκαρίνα
Επίγονοι Κίνγκα της Πολωνίας
Μαργαρίτα της Ουγγαρίας
Αικατερίνη της Ουγγαρίας
Άννα της Ουγγαρίας
Γιολάντα της Πολωνίας
Ελισάβετ της Ουγγαρίας
Κωνσταντία της Ουγγαρίας
Στέφανος Ε΄ της Ουγγαρίας
Αγία Μαργαρίτα της Ουγγαρίας
Μπέλα

Ο Μπέλα Δ΄ (29 Νοεμβρίου 1206 - 3 Μαΐου 1270) ήταν βασιλιάς της Ουγγαρίας και της Κροατίας (1235-1270) από τη δυναστεία των Αρπάντ, γιος και διάδοχος του βασιλιά Ανδρέα Β΄ της Ουγγαρίας και της Γερτρούδης της Μερανίας. Η μητέρα του δολοφονείται το 1213 από Ούγγρους ευγενείς. Ο πατέρας του απέτυχε να τιμωρήσει τους δολοφόνους και άφησε στον Μπέλα την πρωτοβουλία να το κάνει 30 χρόνια αργότερα. Ο Μπέλα παντρεύτηκε (1218) την Μαρία Λασκαρίνα, κόρη του αυτοκράτορα της Νίκαιας Θεόδωρου Α΄ Λάσκαρη και της Άννας Αγγελίνας.

Άσχημες περιπέτειες από τους Μογγόλους[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

To 1228, ο Μπέλα τράπηκε σε φυγή από το Μόχι, όταν επιτέθηκαν στην Ουγγαρία φυλές Κουμάνων, που με την σειρά τους τράπηκαν σε φυγή από τις Μογγολικές ορδές. Ο Μπέλα επιχείρησε συμμαχία με τους Κουμάνους, τους έδωσε άσυλο και αρραβώνιασε τον γιο και διάδοχο του Στέφανο, με την κόρη ενός Κουμάνου χάνου. Οι Κουμάνοι προσηλυτίστηκαν στον χριστιανισμό και βαπτίσθηκαν.

Ο Μπέλα προσπάθησε να εξυψώσει το βασιλικό κύρος ανακτώντας τα χαμένα εδάφη. Οι προσπάθειες του δημιούργησαν ένα μεγάλο κενό ανάμεσα στον ίδιο και τους ευγενείς, την ίδια εποχή που οι Μογγόλοι σάρωναν τα πάντα προχωρώντας δυτικότερα. Ο Μπέλα παρήγγειλε στους ευγενείς να κινητοποιηθούν και να αφήσουν τις προσωπικές έριδες, αλλά λίγοι τον άκουσαν. Ο Μπέλα έστειλε μηνύματα στον πάπα Γρηγόριο Θ΄ και στον Ρωμαίο αυτοκράτορα Φρειδερίκο Β΄ αλλά πάλι χωρίς ανταπόκριση. Οι Μογγόλοι συνέτριψαν τον στρατό του Μπέλα στην μάχη του Μόχι (1241). Ο σύμμαχος του Κούρθα δολοφονήθηκε από κακόπιστους Ούγγρους άρχοντες μόλις λίγο πριν την επίθεση.

Οι Μογγόλοι κυρίευαν Ουγγρικές πόλεις και χωριά σφάζοντας τον πληθυσμό μέχρι που έφτασε το νέο του θανάτου του μεγάλου τους άρχοντα Οζεντέι Χάν. Τότε vς εκ θαύματος έφυγαν χωρίς να ενοχλήσουν τίποτα στην φυγή τους αφήνοντας τον Μπέλα και το Ουγγρικό βασίλειο να επιζήσουν.

Μάχες για την αναδιοργάνωση του βασιλείου του[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Ο Μπέλα άρχισε να περιφέρεται σε όλο το βασίλειο αναδιοργανώνοντας την άμυνα του, κτίζοντας κάστρα ώστε να το προστατέψει από νέα Μογγολική επίθεση.

Τα έργα που έκανε σε όλη την χώρα, και το πάθος του του έδωσαν τον τίτλο του "2ου ιδρυτή του βασιλείου". Ο Μπέλα ήθελε να κερδίσει το Δυτικό τμήμα της Ουγγαρίας που είχε κυριευθεί από τον Φρειδερίκο Β΄ της Αυστρίας, σαν τιμή της βοήθειας που του παρείχε κατά των Μογγόλων, βοήθεια που δεν ήρθε ποτέ. Ο Μπέλα νίκησε τον Φρειδερίκο (1246) που σκοτώθηκε αφού τσαλαπατήθηκε από το άλογο του. Ο Μπέλα έκανε και μακροχρόνιο πόλεμο με τον Όττοκαρ Β΄ της Βοημίας για να κερδίσει τον έλεγχο στην Αυστρία και στην Στυρία, αλλά τελικά ηττήθηκε στις 12 Ιουλίου 1260 στην μάχη του Κρέσενμπρουν. Στην συνέχεια κοίταξε να προστατέψει τα υπόλοιπα τμήματα του βασιλείου του όπως η Δαλματία, η Βοσνία και η Σερβία.

Τα τελευταία χρόνια της βασιλείας του αντιμετώπισε την επανάσταση του γιου και διαδόχου του Στέφανου, που τον ανάγκασε να μοιράσει το βασίλειο του στα δύο με τον Στέφανο να αντιστέκεται στην πολιτική του πατέρα του.

Κληρονόμοι[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Με τον γάμο του με την Μαρία Λασκαρίνα απέκτησε δέκα παιδιά:

  • Μαργαρίτα της Ουγγαρίας (περίπου 1220 – 20 Απριλίου 1242). Παντρεύτηκε τον Γκιγιόμ του Σεντ Ομέρ, ο οποίος συχνά αναφέρεται ως «Λόρδος των Θηβών». Μπορεί εντούτοις να συγχέεται με τον Μπέλα του Σεντ Ομέρ, έναν μεγαλύτερο αδερφό που κατείχε τον τίτλο εξ αγχιστείας.
  • Αγία Κουνεγούνδη της Ουγγαρίας (5 Μαρτίου 1224 – 24 Ιουλίου 1292), γνωστή και ως Κίγκα της Πολωνίας. Ήταν παντρεμένη με τον Βασιλιά Βολέσλαο Ε΄ της Πολωνίας και μετά τον θάνατό του έγινε μοναχή και ηγουμένη. Αγιοποιήθηκε από τον Πάπα Ιωάννη Παύλο Β΄ το 1999.
  • Άννα της Ουγγαρίας (περίπου 1226 – μετά το 1270), που παντρεύτηκε τον Ροστισλάβ της Σλαβονίας.
  • Κατερίνα της Ουγγαρίας (περίπου 1229–1242). Πέθανε ενώ προσπαθούσε να διαφύγει με την οικογένειά της μετά τη μάχη του Μόχι.
  • Ελισάβετ της Ουγγαρίας (περίπου 1236 – 24 OΟκτωβρίου 1271). Παντρεύτηκε τον Ερρίκο ΙΓ΄, Δούκα της Βαυαρίας.
  • Κωνσταντία της Ουγγαρίας (περίπου 1237 – μετά το 1252). Παντρεύτηκε τον Λέοντα Α΄ της Γαλικίας.
  • Γιολάντα της Ουγγαρίας (περίπου 1238–1298). Παντρεύτηκε τον Βολέσλαο τον Ευσεβή. Αργότερα έγινε μοναχή και ηγουμένη και έχει ανακηρυχθεί υποψήφια για αγιοποίηση.
  • Στέφανος Ε΄ της Ουγγαρίας (Δεκέμβριος 1239 – 6 Αυγούστου 1272).
  • Αγία Μαργαρίτα της Ουγγαρίας (27 Ιανουαρίου 1242 – 18 Ιανουαρίου 1271). Πήρε το όνομά της από μεγαλύτερη αδερφή της. Αγιοποιήθηκε από την Καθολική Εκκλησία το 1943. Έδωσε το όνομά της στο νησί της Μαργαρίτας στη Βουδαπέστη, όπου οι γονείς της έχτισαν βασιλικό μοναστήρι.
  • Μπέλα, Δούκα της Σλαβονίας, Κροατίας και Δαλματίας (περίπου 1243–1269). Παντρεύτηκε την Κανιγούνδη του Βρενδεμβούργου, κόρη του Όθωνα Γ΄ του Βρανδεμβούργου. Αυτή, μετά τον θάνατό του, παντρεύτηκε τον Βαλερανό Δ΄ του Λιμβούργου.


Στο λήμμα αυτό έχει ενσωματωθεί κείμενο από το λήμμα Béla IV of Hungary της Αγγλικής Βικιπαίδειας, η οποία διανέμεται υπό την GNU FDL και την CC-BY-SA 3.0. (ιστορικό/συντάκτες).