Μιχαήλ Ασέν Α΄

Μιχαήλ Ασέν Α΄

Ο Μηχαήλ Ασέν Α΄
Τσάρος της Βουλγαρίας
Περίοδος εξουσίας
1246-1256
Προκάτοχος	Καλιμάν Α'
Διάδοχος	Καλιμάν Β'
Βασιλικός Οίκος	Δυναστεία των Ασέν
Θάνατος	1256 κοντά στο Τάρνοβο

Ο Μιχαήλ Ασέν Α΄ (Βουλγάρικα:Михаил Асен I) ήταν τσάρος της Βουλγαρίας από το 1246 ως το 1256. Ήταν γιος του Ιβάν Ασέν Α΄ από την τρίτη του γυναίκα, Ειρήνη Κομνηνή της Ηπείρου, κόρη του Θεόδωρου Δούκα του Δεσποτάτου της Ηπείρου. Ο Μιχαήλ Ασέν γεννήθηκε μεταξύ 1238 και 1241 και πέθανε το 1256.

Ο Μηχαήλ Ασέν Α΄ήταν ανήλικος όταν διαδέχθηκε στον θρόνο τον αδερφό του Καλιμάν Ασέν Α΄. Εικάζεται ότι η μητέρα του, Ειρήνη, ανέλαβε την εξουσία ως αντιβασίλισσα, αλλά υπάρχουν λίγες μόνο ενδείξεις που να αποδεικνύουν αυτήν την υπόθεση. Με την είδηση για τον δεύτερο συνεχόμενο ανήλικο μονάρχη στον θρόνο της Βουλγαρίας, οι γειτονικές δυνάμεις της Αυτοκρατορίας της Νίκαιας, του Δεσποτάτου της Ηπείρου και του Βασιλείου της Ουγγαρίας, εισέβαλαν στην Βουλγαρία, αποσπώντας σημαντικά εδάφη. Η Νίκαια κατέλαβε την Θράκη, η Ήπειρος μεγάλο μέρος της Μακεδονίας και η Ουγγαρία την περιοχή του Βελιγραδίου και του βανάτου του Σεβέριν. Παρά την ήττα η Βουλγαρία εξαναγκάστηκε να βοηθήσει την Νίκαια εναντίον της Λατινικής Αυτοκρατορίας.

Το 1253 η κυβέρνηση του Μιχαήλ Ασέν Α΄ σύναψε σε εμπορική και στρατιωτική συνθήκη με την Δημοκρατία της Ραγκούσα (Ντουμπρόβνικ) εναντίον του Στέφαν Ούρος Ά της Σερβίας. Η Βουλγαρική απόπειρα κατάκτησης της Σερβίας απέτυχε εντελώς παρά την βαθιά διείσδυση στο Σερβικό έδαφος.

Ο θάνατος του Ιωάννη Γ' Δούκα Βατάτζη το 1254 ενέπνευσε μια προσπάθεια των Βουλγάρων να ανακαταλάβουν τα εδάφη που έχασαν από την Νίκαια. Ο Μιχαήλ Ασέν Α΄ έφτανε την ηλικία της ενηλικίωσης και συμμετείχε στην εκστρατεία, η οποία αρχικά είχε επιτυχία καθώς κατακυριεύτηκε η Θράκη και επιτεύχθηκε η παράδοση αρκετών οχυρών στην Ροδόπη με την συνδρομή του συμπαθούντος τοπικού πληθυσμού. Παρόλα αυτά η ταχύτατη προέλαση του νέου αυτοκράτορα της Νίκαιας Θεόδωρου Β΄ Λάσκαρη αιφνιδίασε του Βούλγαρους, ενώ ο Μιχαήλ Ασέν υπέστη αρκετούς τραυματισμούς κατά την βιαστική φυγή του διαμέσω ενός δάσους. Τον επόμενο χρόνο ο Μιχαήλ Ασέν επιχείρησε να αντεπιτεθεί με ένα στρατό Κουμάνων και πάλι είχε κάποια επιτυχία στην αρχή. Το 1256 οι εμπόλεμοι σύναψαν συνθήκη ειρήνης που προέβλεπε επαναφορά των συνόρων στην προπολεμική κατάσταση.

Οι λιγοστές πηγές δίνουν την εντύπωση ότι ο Μιχαήλ Ασέν Α΄ κατά το μεγαλύτερο μέρος της βασιλείας του δεχόταν την ισχυρή επιρροή ενός ισχυρού προσώπου από την αυλή του. Αρχικά ήτα η μητέρα του η Ειρήνη. Τον καιρό όμως που υπογράφτηκε η συνθήκη με το Ντουμπρόβνικ οι πηγές υποδεικνύουν ότι το πρόσωπο αυτό ήταν ο σεβαστοκράτωρ Πέτρος, ο οποίος είχε παντρευτεί την αδερφή του Μιχαήλ Ασέν, Άννα (ή Θεοδώρα). Τα τελευταία χρόνια της βασιλείας του, φαίνεται ότι δεχόταν την ισχυρή επιρροή του Ρόστισλαβ Μιχαήλοβιτς, ενός Ρώσου πρίγκηπα του οίκου των Τσέρνιγκοβ, ο οποίος είχε εγκατασταθεί στην Ουγγαρία και είχε παντρευτεί την Άννα, κόρη του βασιλιά Μπέλα Δ΄ της Ουγγαρίας και της Μαρίας Λασκαρίνας της Νίκαιας, και πιθανώς είχε γίνει βάνος της περιοχής του Βελιγραδίου. Πιθανώς εκείνη την εποχή παντρεύτηκε ο Μιχαήλ Ασέν μια κόρη (δεν είναι γνωστό ποια) του Ρόστισλαβ, και το 1256 ο Ρόστισλαβ διαμεσολάβησε για την υπογραφή της συνθήκης ειρήνης με την Νίκαια.

Μια ομάδα ευγενών, πιθανώς εξοργισμένοι από τις παραχωρήσεις του Μιχαήλ Ασέν και του πεθερού του στην συνθήκη ειρήνης, συσπειρώθηκαν γύρω από τον ξάδελφο του τσάρου, Καλιμάν Ασέν Β΄. Κατά την διάρκεια ενός κυνηγετικού ταξιδιού στην περιοχή της πρωτεύουσας Τάρνοβο, ο Καλιμάν Ασέν δολοφόνησε τον Μιχαήλ Ασέν Β΄ και σφετερίστηκε τον θρόνο.

Πηγές

• John V.A. Fine, Jr., The Late Medieval Balkans, Ann Arbor, 1987.

Εξωτερικοί Σύνδεσμοι

• Λεπτομερή λίστα των τσάρων της Βουλγαρίας