Μαρκιανή Βιβλιοθήκη

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Μετάβαση σε: πλοήγηση, αναζήτηση

Η Μαρκιανή Βιβλιοθήκη της Βενετίας (Biblioteca nazionale Marciana), που οφείλει το όνομα της στον προστάτη άγιο της πόλης Μάρκο, θεωρείται μια από τις μεγαλύτερες δημόσιες βιβλιοθήκες της Ιταλίας και είναι περίφημη για την συλλογή ελληνικών και λατινικών χειρογράφων που κατέχει.

Ιστορικό[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Μαρκιανή Βιβλιοθήκη της Βενετίας - Αίθουσα ανάγνωσης
Μαρκιανή Βιβλιοθήκη της Βενετίας - Τιτσιάνο Σοφία

Βρίσκεται εγκατεστημένη σε ένα από τα ομορφότερα βενετικά κτήρια της πλατείας Αγίου Μάρκου. Σύμφωνα με το επίσημο ιστορικό της Βιβλιοθήκης, [1] οι εργασίες ανέγερσης του κτηρίου της ξεκίνησαν το 1536 από τον αρχιτέκτονα και γλύπτη Τζάκοπο Σανσοβίνο,[2] συνεχίσθηκαν μετά τον θάνατο του τελευταίου από τον Βιτσέντζο Σκαμότσι και αποπερατώθηκαν το 1582, ενώ το εσωτερικό του διακοσμήθηκε από τους μεγάλους καλλιτέχνες της Βενετικής Σχολής.

Την ίδρυση μιας δημόσιας βιβλιοθήκης στην Βενετία την είχε ήδη προτείνει από το 1362 ο ποιητής Πετράρχης και προς το σκοπό αυτό κληροδότησε στην πόλη την προσωπική του συλλογή βιβλίων. Το σχέδιο όμως αυτό δεν πραγματοποιήθηκε αμέσως, αλλά αρκετές δεκαετίες αργότερα όταν, το 1468, ο Καρδινάλιος Βησσαρίων πρόσφερε στην πόλη και την δική του προσωπική συλλογή λατινικών και ελληνικών κυρίως χειρογράφων (υπό τον όρο, λέγεται, να αποδοθούν στην Ελλάδα όταν κάποτε αυτή θα απελευθερωνόταν - όρος που φυσικά δεν τηρήθηκε ποτέ).[3]

Μεταξύ των ετών 1500 και 1700 στην αρχική συλλογή του Βησσαρίωνος προστέθηκαν οι πλούσιες βιβλιοθήκες επιφανών οικογενειών της Βενετίας (Κονταρίνι, Ρεκανάτι, Φορτσέτι, Νάνι κ.ά.), ενώ αργότερα ενσωματώθηκαν σ' αυτήν και οι βιβλιοθήκες πολλών καταργημένων μοναστηριών.

Σήμερα στην Μαρκιανή Βιβλιοθήκη, που εμπλουτίζεται συνεχώς, βρίσκονται περίπου 13.000 κώδικες και πάνω από 1.000.000 έντυπα βιβλία, μεταξύ των οποίων 2.283 αρχέτυπα και 24.000 παλαιότυπα, καθώς και μια μεγάλη συλλογή χαρτών.

Τα ελληνικά χειρόγραφα της Μαρκιανής Βιβλιοθήκης[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Μεταξύ των χειρογράφων της Μαρκιανής Βιβλιοθήκης υπάρχουν 1.200 τουλάχιστον ελληνικά χειρόγραφα. Προέρχονται κυρίως από τις συλλογές του Καρδιναλίου Βησσαρίωνος, του Φραντσέσκο Μπάρμπαρο, των αδελφών Γριμάνι, του Τζιάκομο Κονταρίνι, καθώς και από συλλογές μοναστηριακών βιβλιοθηκών και άλλων Ιταλών μικροσυλλεκτών. Περιλαμβάνουν Ευαγγελιστάρια, λεξικά και αρχαία κείμενα ιστορικού, φιλοσοφικού, γεωγραφικού, ποιητικού, ρητορικού κ.τ.λ. περιεχομένου. Μεταξύ αυτών περίοπτη θέση κατέχουν τα δύο διάσημα χειρόγραφα της Ιλιάδος, γνωστά και ως κώδικες Venetus A και Venetus B.[4]

Παραπομπές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  1. Ιστοσελίδα της Μαρκιανής Βιβλιοθήκης, storia.
  2. Από το όνομα του αρχιτέκτονα της η Μαρκιανή Βιβλιοθήκη ονομάζεται επίσης Libreria Sansoviniana (βιβλιοθήκη του Σανσοβίνου).
  3. Μεγάλη Ελληνική Εγκυκλοπαίδεια, λήμμα Μαρκιανή Βιβλιοθήκη (όπου αναφέρεται ως πηγή της πληροφορίας αυτής, δηλαδή περί υποχρέωσης απόδοσης των χειρογράφων στην Ελλάδα, ο Αμπέλ Φρανσουά Βιλλμαίν - Abel-François Villemain).
  4. Ίδρυμα Ελληνικού Πολιτισμού, Ελληνικά Χειρόγραφα στη Μαρκιανή Βιβλιοθήκη από Βενετσιάνικες Συλλογές, 1994, ISBN: 9789608546158