Μαρία Καρολίνα της Αυστρίας

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Μετάβαση σε: πλοήγηση, αναζήτηση
Μαρία Καρολίνα της Αυστρίας
Ο μαρκήσιος Βερνάντο Τανούτσι
Tζών Άκτον - ο ευνοούμενος της Μαρίας Καρολίνας
Η βασιλική οικογένεια της Νάπολης (1783) - της Angelica Kauffmann

Μαρία Καρολίνα της Αυστρίας (13 Αυγούστου 1752 - 8 Σεπτεμβρίου 1814) βασίλισσα της Νάπολης και της Σικελίας ως σύζυγος του βασιλιά Φερδινάνδου, κόρη του Αυτοκράτορα Φραγκίσκου Α΄ και της Αυτοκράτειρας των Αψβούργων Μαρίας Θηρεσίας αδελφή των Αυτοκρατόρων Ιωσήφ Β΄, Λεοπόλδου Β΄ και της βασίλισσας της Γαλλίας Μαρίας Αντουανέτας. Ως βασίλισσα προέβη σε μια σειρά μεταρρυθμίσεων στο πλευρό του συζύγου της όπως η ανάκληση της απαγόρευσης της μασονίας, η ανάπτυξη του ναυτικού με την βοήθεια του ευνοουμένου της Τζων Άκτορ και στην οριστική απόσυρση της Ισπανικής επιρροής στην Νάπολη. Ήταν οπαδός της πεφωτισμένης απολυταρχίας όπως τα αδέλφια της αλλά με την έκρηξη της Γαλλικής επανάστασης μετέτρεψε από φόβο την χώρα της σε ένα αστυνομοκρατούμενο κράτος.

Παντρεύτηκε τον σύζυγο της Φερδινάνδο των Δύο Σικελιών γιό του Ισπανού βασιλιά Καρόλου Γ΄ όταν ήταν ακόμα ινφάντης της Ισπανίας, ως τμήμα της συμφωνίας μεταξύ των Αψβούργων και των Βουρβώνων της Ισπανίας, όταν απέκτησε διάδοχο (1775) μπήκε στο Συμβούλιο Επικρατείας. Όπως η μητέρα της ακολούθησε την ίδια τακτική με συμμαχίες λόγω γάμων με ισχυρές βασιλικές οικογένειες, έκανε την Νάπολη κέντρο επιστημών και τεχνών. Μετά την έκρηξη της Γαλλικής επανάστασης και την εκτέλεση της αδελφής της, Μαρίας Αντουανέτας στράφηκε σε συμμαχία με την Αγγλία και την Αυστρία κατά της Γαλλίας του Ναπολέοντα. Όταν οι Γάλλοι που είχαν καταλάβει την Ρώμη έκαναν εισβολή στην Νάπολη δραπέτευσε με τον σύζυγο της στην Σικελία τον Δεκέμβριο του 1798. Ένα μήνα αργότερα ανακηρύχθηκε στην Νάπολη η Παρθαινόπαιος Δημοκρατία που αποκήρυξε για έξι μήνες τη δυναστεία των Βουρβώνων από την πόλη. Το 1806 η Μαρία Καρολίνα εκθρονίστηκε για δεύτερη φορά από τις Γαλλικές δυνάμεις κατέφυγε στην Βιέννη όπου έζησε έως τον θάνατο της έναν χρόνο πριν την παλινόρθωση του συζύγου της.

Βασίλισσα της Νάπολης μετά τον γάμο της με τον Φερδινάνδο[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Έμοιαζε εκπληκτικά στον χαρακτήρα με την μητέρα της ενώ στην παιδική ηλικία της είχε στενές σχέσεις με την αδελφή της Μαρία Αντουανέττα, σε βαθμό που όταν η μία αρρώσταινε το ίδιο γινόταν αμέσως και με την άλλη. Τον Αύγουστο του 1767 η μητέρα τους Μαρία Θηρεσία αναγκάστηκε να χωρίσει τις δύο αδελφές λόγω της κακής τους συμπεριφοράς. Τον Οκτώβριο του ίδιου χρόνου η αδελφή τους Μαρία Ιωσηφίνα, που προοριζόταν να παντρευτεί τον βασιλιά της Νάπολης Φερδινάνδο Δ΄ ως όρο της συμφωνίας για συμμαχία με την Ισπανία, πέθανε από ευλογιά. Ο βασιλιάς της Ισπανίας Κάρολος Γ΄, πατέρας του Φερδινάνδου, στενοχωρημένος επειδή πήγαινε η συμμαχία να διαλυθεί πρότεινε στην Μαρία Θηρεσία μια άλλη κόρη της για νύφη του· η αυτοκράτειρα παρουσίασε στην αυλή της Μαδρίτης την Μαρία Αμαλία και την Μαρία Καρολίνα. Επειδή η Μαρία Αμαλία ήταν πέντε χρόνια μεγαλύτερη από τον γιό του ο Κάρολος επέλεξε τελικά την Μαρία Καρολίνα, που άρχισε να φωνάζει διαμαρτυρόμενη ότι όλοι οι γάμοι με τον οίκο της Νάπολης είναι άτυχοι.

Εννιά μήνες αργότερα στις 7 Απριλίου 1768 η Μαρία Καρολίνα παντρεύτηκε τον Φερδινάνδο Δ΄ της Νάπολης. Ο μαρκήσιος Βερνάντο Τανούτσι ήταν ο πραγματικός κυβερνήτης της Νάπολης (1759 - 1776) και η 16χρονη νέα βασίλισσα της Νάπολης ταξίδευσε από την Βιέννη στην Νάπολη, όπου και έφτασε στις 12 Μαΐου 1268, βρίσκοντας τον νέο σύζυγο της αρκετά αντιπαθή και άσχημο· επίσης ο Φερδινάνδος την βρήκε αρκετά απαίσια στο κρεβάτι. Παρά την μεταξύ τους αντιπάθεια στάθηκαν άριστοι στα συζυγικά τους καθήκοντα μεγαλώνοντας επτά παιδιά που απέκτησαν όλα υψηλές θέσεις. Σύμφωνα με τις οδηγίες της μητέρας της Μαρίας Θηρεσίας η Μαρία Καρολίνα κέρδισε σταδιακά την εμπιστοσύνη του Φερδινάνδου, ιδιαίτερα μετά την γέννηση του διαδόχου (1775) κατάφερε να μπει στο συμβούλιο επικρατείας. Φανατική οπαδός του μασονισμού κατάφερε να καταργήσει την απαγόρευση του μασονισμού που είχε επιβάλλει ο Τανούτσι ύστερα από εντολή του βασιλιά Καρόλου Γ΄ όταν είχε ανακαλύψει μασονική στοά στα ανάκτορα. Η Μαρία Καρολίνα απάντησε στον Κάρολο Γ΄ μέσω γράμματος -υποτίθεται γραμμένο από τον σύζυγο της- ότι ήταν δική του ιδέα. Σταδιακά κατάφερε να πείσει τον σύζυγο της να αντικαταστήσει τον Τανούτσι ως ακατάλληλο. Η Μαρία Καρολίνα κατάφερε σταδιακά να αποβάλει την επιρροή της Ισπανίας στη Νάπολη ιδιαίτερα μετά την απόλυση του Τανούτσι και να την αντικαταστήσει με αυτή της Αυστρίας.

Στροφή πολιτικής στο βασίλειο της Νάπολης με απεξάρτηση από την Ισπανία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Από το 1778 την θέση του Τανούτσι πήρε ο ευνοούμενος της βασίλισσας Τζων Άκτον Αγγλικής καταγωγής γεννημένος στην Γαλλία. Ο Άκτον, σύμφωνα με τις οδηγίες του αδελφού της βασίλισσας αυτοκράτορα Ιωσήφ Β΄, αναμόρφωσε το ναυτικό της Νάπολης. Ίδρυσε τέσσερις νέες ναυτικές ακαδημίες με 150 πλοία διαφόρων διαστάσεων. Ο Κάρολος Γ΄, που βρισκόταν σε πόλεμο με την Αγγλία σε συμμαχία με την Αμερική, αντέδρασε έντονα στην τοποθέτηση του Άκτον. Η Μαρία Καρολίνα απάντησε ξανά στον πεθερό της μέσω του συζύγου της ότι ο Άκτον ήταν γεννημένος στη Γαλλία και δεν γνώριζε να μιλάει Αγγλικά. Οι δραστηριότητες του Άκτον δεν σταμάτησαν μόνο στο ναυτικό, αναμόρφωσε την οικονομία κόβοντας τις κρατικές δαπάνες της Νάπολης κατά 500.000 δουκάτα. Οι σχέσεις του με τη βασίλισσα ήταν τόσο στενές από το 1782 ώστε πολλοί, τους παρεξήγησαν αναληθώς ως ερωμένους. Όταν έφτασαν ψίθυροι στα αυτιά του Φερδινάνδου απείλησε να σκοτώσει τον Άκτον αλλά η βασίλισσα κατάφερε ξανά να τους συμφιλιώσει· για να ηρεμήσουν τα πνεύματα, ο Άκτον έφυγε από την Νάπολη εκτός πολύ αραιών επισκέψεων.

Έκανε την αυλή της κέντρο των Γερμανο - Ελβετικών σπουδών, των τεχνών και της ζωγραφικής. Μετά τον θάνατο του πεθερού της, βασιλιά της Ισπανίας Καρόλου Γ΄, οι σχέσεις Νάπολης - Ισπανίας βελτιώθηκαν σημαντικά, αφού η Μαρία Καρολίνα είχε καλές σχέσεις με τον κουνιάδο της τον νέο βασιλιά της Ισπανίας Κάρολο Δ΄. Ο Κάρολος Δ΄ πρότεινε να παντρευτεί η κόρη του με τον μεγαλύτερο γιό του ζεύγους, αλλά η Μαρία Καρολίνα, που ήταν όπως η μητέρα της στην επιλογή των γαμπρών, αρνήθηκε. Μετά τον πρόωρο θάνατο της πρώτης συζύγου του διαδόχου της Αυστρίας Φραγκίσκου Ελισσάβετ του Βίττεμπεργκ τακτοποίησε τους γάμους των δύο μεγαλύτερων γιων του αδελφού της Λεοπόλδου, Φραγκίσκου και Φερδινάνδου, με τις κόρες της Μαρία Θηρεσία και Λουίζα.

Αντιδράσεις της Μαρίας Καρολίνας εναντίον της Γαλλικής επανάστασης[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Λόγω της νέας μεγάλης απειλής που δημιουργήθηκε με την έκρηξη της Γαλλικής επανάστασης η Μαρία Καρολίνα αναγκάστηκε να συμμαχήσει με τη Μεγάλη Βρετανία, ενώ αγωνιούσε στην βελτίωση των σχέσεων με τον πάπα που είχαν διαταραχθεί με το θέμα του διορισμού των επισκόπων. Είχε σταματήσει να πληρώνει τον ετήσιο φόρο στον πάπα τα 9.000 δουκάτα, γι' αυτό επιδίωξε με τον σύζυγο της μια συνάντηση μαζί του στην Ρώμη· εκεί ήρθαν σε θετική συμφωνία με τον πάπα Πίο ΣΤ΄, ο οποίος επέτρεψε τον διορισμό επισκόπων σε κενές θέσεις από τη Μαρία Καρολίνα και τον Φερδινάνδο.

Η επιστροφή της στην Βιέννη ήταν η αρχή μιας νέας εποχής για τη διακυβέρνησή της στη Νάπολη: από φόβο και απέχθεια στη Γαλλική επανάσταση εγκατέλειψε την πεφωτισμένη απολυταρχία και έφερε τον αυταρχισμό μετατρέποντας την Νάπολη σε μια αστυνομοκρατούμενη πόλη. Χώρισε την πόλη σε 12 αστυνομικά τμήματα, κατάργησε την δημοτική αστυνομία που ώς τότε αποτελείτο από αστυνόμους που διορίζονταν με εκλογή από τον ίδιο τον λαό και τους αντικατέστησε με αστυνομικούς της αρεσκείας της. Αποκορύφωμα ήταν η δική της μυστική αστυνομία διευθυνόμενη από την ίδια, που την έκανε περισσότερο απ' όλα μισητή στον λαό. Στην προσπάθεια της να ζητήσει στρατιωτική υποστήριξη από την Μεγάλη Βρετανία αυτοϋποτιμήθηκε τόσο που δέχθηκε σε ακρόαση την Έμμα Χάμιλτον σύζυγο του Βρετανού πρέσβη, την ίδια στιγμή που η βασίλισσα της Βρετανίας Καρλόττα δεν είχε καταδεχθεί να δει ούτε την ίδια. Ξαφνικά ξέσπασε μια στενή ιδιωτική φιλία της βασιλικής οικογένειας της Νάπολης με την Έμμα, τόσο που ακούστηκε τελικά ότι χρησιμοποιούσαν την Έμμα για να υποκλέψουν τα Βρετανικά διπλωματικά μυστικά.

Η κυβέρνηση της Νάπολης αρνήθηκε επίμονα να αναγνωρίσει τη Γαλλική επανάσταση· η Μαρία Καρολίνα ήταν τόσο πιστή στην αγαπημένη της αδελφή, που έκοψε κάθε δεσμό με την Γαλλία. Παρά τα αιτήματα του Μακώ για αναγνώριση προσπαθούσε συνέχεια να δημιουργήσει διπλωματικές εντάσεις με την συγκεκριμένη χώρα, με αποκορύφωμα το σαμποτάζ της αποστολής του Ουγκέτ ντε Σεμονβίλ στην Οθωμανική αυτοκρατορία. Τότε η Γαλλία ετοιμάστηκε για πόλεμο με την Νάπολη και η Μαρία Καρολίνα, από φόβο επειδή το ναυτικό της δεν ήταν ακόμα έτοιμο, αναγκάστηκε να συνθηκολογήσει.

Ριζική αλλαγή της πολιτικής της λόγω του φόβου της στους Γάλλους[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Οι Γάλλοι επαναστάτες εκμεταλλεύτηκαν με τον καλύτερο τρόπο τα αντιμοναρχικά αισθήματα του λαού της Νάπολης· η Μαρία Καρολίνα έκανε μυστική συμφωνία με την Βρεττανία κατά της Γαλλίας, σύμφωνα με την οποία εφοδίασε με πολεμιστές, τέσσερις φρεγάτες και τέσσερα μικρότερα πλοία για να προστατεύσει το λιμάνι της. Τον Αύγουστο του 1793 μπήκε στην πρώτη μεγάλη συμμαχία κατά της Γαλλίας με Ρωσία, Αυστρία, Μεγάλη Βρετανία, Ισπανία, Πορτογαλία και Σαρδηνία. Με την εκτέλεση της αγαπημένης της αδελφής Μαρίας Αντουανέτας τον Οκτώβριο του 1793 η Μαρία Καρολίνα σοκαρίστηκε τόσο πολύ, που σχεδόν παραφρόνησε· απαγόρευσε τη δημόσια ομιλία της γαλλικής γλώσσας στη Νάπολη όπως και τα φιλοσοφικά έργα του Γκαλαντί και του Φιλαγκέρι.

Το 1794, όταν ανακαλύφθηκε συνωμοσία Ιακωβίνων να ανατρέψουν την κυβέρνηση, διέταξε τον Μέντικι να καταστείλει τους ελευθερομασώνους, που έως τότε τους υποστήριζε, ύστερα από υποψίες ότι πιθανώς να συμμετείχαν στο προδοτικό κίνημα με τους Γάλλους. Αύξησε σημαντικά τη φορολογία του λαού προκειμένου να εξασφαλίσει χρήματα για τον πόλεμο με τους Γάλλους και μετέφερε συνέχεια τρόφιμα σε μυστική κατοικία της, από φόβο αποκλεισμού. Το τέλος της Γαλλο-Ισπανικής εχθρότητας το καλοκαίρι του 1795 έδωσε σε έναν στρατηγό από την Κορσική -τον Ναπολέοντα Βοναπάρτη- την ευκαιρία να αφοσιωθεί αποκλειστικά με την εκστρατεία του στην Ιταλία· η Μαρία Καρολίνα αναγκάστηκε να ζητήσει ειρήνη πληρώνοντας στη Γαλλία 8.000.000 φράγκα. Πάντρεψε τον μεγαλύτερο γιό της δούκα της Καλαβρίας με την αρχιδούκισσα της Αυστρίας Μαρία Κλημεντίνη, κάτι που ήταν αιτία να παραμελήσει προσωρινά τον πόλεμο.

Στις 20 Μαΐου 1798 έκανε μυστική αμυντική συμφωνία με την Αυστρία κατά της Γαλλίας για την ανακατάληψη των παπικών εδαφών, μπαίνοντας επίσημα στο δεύτερο μεγάλο συνασπισμό κατά της Γαλλίας, μετά την μεγάλη Βρετανική νίκη στην μάχη του Νείλου. Το πολεμικό συμβούλιο, στο οποίο μετείχαν και Άγγλοι απεσταλμένοι -μεταξύ των οποίων και ο ναύαρχος Νέλσων, ο θριαμβευτής του Νείλου στο παλάτι της Καζέρτα- αποφάσισαν να επιτεθούν στη Ρωμαϊκή δημοκρατία[ασαφές], ένα υποτελές Γαλλικό κρατίδιο.

Οριστική ανατροπή[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Το 1806 ο σύζυγος της Φερδινάνδος εκθρονίστηκε από τον Ναπολέοντα Βοναπάρτη από το βασίλειο της Νάπολης, ωστόσο η Μαρία Καρολίνα κράτησε τους τίτλους της ως το 1812, που ο σύζυγός της διόρισε αντιβασιλιά τον μεγαλύτερο γιό τους Φραγκίσκο. Το 1813 εξορίστηκε στην Αυστρία όπου πέθανε τον επόμενο χρόνο λίγο πριν προλάβει την παλινόρθωση του συζύγου της. Όταν η μεγαλύτερη κόρη του ανιψιού της Φραγκίσκου Μαρία Λουίζα παντρεύτηκε τον Ναπολέοντα, η Μαρία Καρολίνα διέδιδε ότι το εγγόνι της παντρεύτηκε τον διάβολο· με τον Ναπολέοντα η Μαρία Λουίζα είχε αποκτήσει έναν γιο, τον Ναπολέοντα Β΄.

Κληρονόμοι[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Με τον σύζυγο της Φερδινάνδο Α΄ των δύο Σικελιών απέκτησε:

Στο λήμμα αυτό έχει ενσωματωθεί κείμενο από το λήμμα Maria Carolina of Austria της Αγγλικής Βικιπαίδειας, η οποία διανέμεται υπό την GNU FDL και την CC-BY-SA 3.0. (ιστορικό/συντάκτες).