Λούντβιχ Φόιερμπαχ

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Μετάβαση σε: πλοήγηση, αναζήτηση
Ο Λούντβιχ Αντρέας Φόιερμπαχ

Ο Λούντβιχ Αντρέας Φόιερμπαχ (Φόυερμπαχ) (Γερμ. Ludwig Andreas Feuerbach) (28 Ιουλίου 1804 - 13 Σεπτεμβρίου 1872) ήταν Γερμανός φιλόσοφος και ανθρωπολόγος. Ήταν ο τέταρτος γιος του εξέχοντος νομικού Γιόχαν Άνσελμ Ρίτερ φον Φόιερμπαχ.

Βίος και ιδέες[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Σπούδασε θεολογία, αλλά στη συνέχεια στράφηκε στη φιλοσοφία και παρακολούθησε επί δύο χρόνια τα μαθήματα τού Χέγκελ στο Βερολίνο. Το 1828 άρχισε τις σπουδές του στις φυσικές επιστήμες στο Ερλάνγκεν. Δύο χρόνια αργότερα εξέδωσε ανώνυμα το πρώτο βιβλίο του με τίτλο Σκέψεις για τον θάνατο και την αθανασία (Gedanken über Tod und Unsterblichkeit), στο οποίο απέρριπτε την έννοια τής προσωπικής αθανασίας της ψυχής. Εξέδωσε κατόπιν τα έργα Αβελάρδος και Ελοίζα (Abalard und Heloise, 1834), Πιέρ Μπάιλ (Pierre Bayle, 1838) και Περί φιλοσοφίας και χριστιανισμού (Über Philosophie und Christenthum, 1839), στο οποίο υποστήριξε ότι ο χριστιανισμός είχε προ πολλού εξαφανιστεί όχι μόνον από την έλλογη σκέψη αλλά και από την ζωή τού ανθρώπου, και δεν ήταν παρά μια έμμονη ιδέα. Την άποψη αυτή ανέπτυξε περαιτέρω στο σημαντικότερο έργο του με τίτλο Η ουσία τού χριστιανισμού (Das Wesen des Christentums, 1841), στο οποίο υποστήριξε ότι, καθόσον ο άνθρωπος είναι αφ´ εαυτού του αντικείμενο τής σκέψης του, η θρησκεία δεν είναι παρά η συνείδηση τού απείρου, δηλαδή η συνειδητοποίηση τού απείρου τής συνείδησης. Η σκέψη αυτή οδηγεί στην αντίληψη ότι ο Θεός είναι απλώς η εξωτερικευμένη προβολή τής εσωτερικής φύσης του ανθρώπου.

Η σκέψη του επέδρασε στην ανάπτυξη της μαρξιστικής διαλεκτικής. Έγινε γνωστός κυρίως για την επίδραση που άσκησε στον Μαρξ και για την ανθρωπολογική ερμηνεία του τής θεολογικής σκέψης, με επίκεντρο τον άνθρωπο. Υποστήριξε ότι ιδιότητες τού Θεού όπως η παντογνωσία, η δικαιοσύνη και η αγάπη αποτελούν αντανάκλαση αντίστοιχων αναγκών της ανθρώπινης φύσης. Επίσης, προώθησε την άποψη ότι η αντίληψη ότι ο Θεός υπάρχει ανεξάρτητα από την ύπαρξη τού ανθρώπου, οδηγεί στην πίστη στην αποκάλυψη και στα μυστήρια, τα οποία αποτελούν στοιχεία ενός ανεπιθύμητου θρησκευτικού υλισμού. Ο Φόιερμπαχ διέψευσε ότι ήταν άθεος αλλά ταυτόχρονα υποστήριζε ότι ο Θεός τού χριστιανισμού είναι μια αυταπάτη.

Καταφέρθηκε εναντίον τής θρησκευτικής ορθοδοξίας, ενώ ορισμένες απόψεις του υιοθετήθηκαν αργότερα από οπαδούς ακραίων λύσεων στη διαμάχη ανάμεσα στην Εκκλησία και το κράτος στην Γερμανία, καθώς και από τους ηγέτες του αγώνα της εργασίας εναντίον του κεφαλαίου. Ο Φόιερμπαχ δεν συμμετείχε ενεργά σε κάποιο πολιτικό κίνημα. Πέθανε στη Νυρεμβέργη το 1872.

Εργογραφία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  • Η ουσία του Χριστιανισμού (Das Wesen des Christenthums, 1841) (Αγγλ)
  • Θεογονία (Theogonie, 1857)
  • Θεότητα, ελευθερία και αθανασία (Gottheit, Freiheit und Unsterblichkeit, 1866).
  • Αρχείο Ludwig Feuerbach
  • Για την κριτική της χεγκελιανής φιλοσοφίας. Και άλλα δοκίμια. Μετάφρ. Σ. Καμπουρίδη. «Αναγνωστίδης», Αθ. 1980.
  • Παραδόσεις για την ουσία της θρησκείας. Μετάφρ. Γιάννης Καραπατάς. "Τροπή", 2009.

Βιβλιογραφία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  • Νικολακόπουλος Παντελής, «Η μεθοδολογία του κ. Feyerabend». Δευκαλίων 38 (1985), 211-227.
  • Γαβρόγλου Κώστας, «Μερικές σκέψεις για τις ‘φυσικές ερμηνείες’ του Feyerabend», Δευκαλίων 38 (1985), 181-191.


Commons logo
Τα Wikimedia Commons έχουν πολυμέσα σχετικά με το θέμα