Λούθηρος Μπούρμπανκ

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Μετάβαση σε: πλοήγηση, αναζήτηση
Λούθηρος Μπούρμπανκ (1849-1926)

Ο Λούθηρος Μπούρμπανκ (Luther Burbank) (7 Μαρτίου 1849 - 11 Απριλίου 1926[1]) ήταν Αμερικανός βοτανολόγος, καλλιεργητής φυτών και παραγωγός πολλών νέων ποικιλιών καρπών, λουλουδιών και χορταρικών.

Βιογραφία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Ο Λούθηρος Μπούρμπανκ γεννήθηκε στο Λάνκαστερ της Μασαχουσέτης, στις 7 Μαρτίου 1849. Ήταν αγγλικής καταγωγής και μερικοί πρόγονοί του ήταν Σκώτοι, Γάλλοι και Δανοί. Ήταν το δέκατο τρίτο παιδί του αγρότη Σάμουελ Γουόλτον Μπούρμπανκ. Η μητέρα του Λούθηρου, η Ολίβια Ρος ήταν η τρίτη σύζυγος του Σάμουελ και ο Λούθηρος ήταν το τρίτο από τα πέντε παιδιά της.

Το πρώτο περιβάλλον του Μπούρμπανκ τον βοήθησε να αναπτύξει την αγάπη του και τη διάθεση να μελετήσει τη ζωή των φυτών. Μόρφωση δεν είχε άλλη παρά μονάχα όση μπορούσε να του δώσει ένα απλό σχολείο της Νέας Αγγλίας και μία τετραετής φοίτηση στην Ακαδημία του Λάνκαστερ.

Αποφασιστική επίδραση για τη σταδιοδρομία του είχε η ανάγνωση του έργου του Κάρολου Δαρβίνου, όταν ήταν φοιτητής στην Ακαδημία. Οι έρευνες του Δαρβίνου για την εξημέρωση των ζώων και των φυτών ενέπνευσαν στο νεαρό Μπούρμπανκ την ιδέα να πειραματιστεί πάνω στη φυσική ζωή.

Αλλά εκτός από τα βιβλία, ο νεαρός Μπούρμπανκ είχε κιόλας μία ιδιαίτερη μόρφωση, που τον βοήθησε πολύ σε ολόκληρη τη μεταγενέστερη σταδιοδρομία του. Η πείρα που είχε αποκομίσει από την παιδική του ζωή στο αγρόκτημα της Νέας Αγγλίας, ήταν άμεση και προσωπική και τού είχε μάθει πάρα πολλά για τη ζωή των φυτών. Με λίγα χρήματα που του έδωσε ο πατέρας του, άνοιξε μία δουλειά με κηπουρικά της αγοράς. Πρωτότυπος και πρακτικός στις μεθόδους του σημείωσε επιτυχία, κατορθώνοντας να φέρνει στις γειτονικές πόλεις κηπουρικά ειδικής ποιότητας νωρίτερα από όσο οι άλλοι καλλιεργητές έφερναν κηπουρικά κατώτερης ποιότητας. Σ' αυτό το κτήμα, ο Μπούρμπανκ σημείωσε την πρώτη νέα του δημιουργία, την πατάτα Μπούρμπανκ.

Τον Οκτώβριο του 1875, ο Μπούρμπανκ πούλησε το κτήμα του και μετακόμισε στην Καλιφόρνια. Εγκαταστάθηκε στη Σάντα Ρόζα, σ' ένα μικρό κήπο με θερμοκήπιο, που δεν θ' αργούσε να γίνει περίφημο σε όλο τον κόσμο. Αργότερα αγόρασε ένα οικόπεδο 18 στρεμμάτων (7,8 εκταρίων) στην κοντινή πόλη Σεμπαστόπολ. Εκεί συνέχισε, χωρίς διακοπή, το πειραματικό και δημιουργικό του έργο επί 50 χρόνια.

Το πατρικό σπίτι του Μπούρμπανκ στο Λάνκαστερ της Μασαχουσέτης

Ο Μπούρμπανκ παρήγαγε 40 νέες ποικιλίες από δαμάσκηνα και κορινθιακή σταφίδα. Στους πειραματισμούς του με την κορινθιακή σταφίδα, έφτιαξε μέσα σε 40 χρόνια εκατοντάδες σπορεία, με πολυάριθμες διασταυρώσεις που τις παρακολουθούσε άγρυπνα. Εκτός από τα πολυάριθμα δαμάσκηνα και σταφίδες, ο Μπούρμπανκ καταπιάστηκε με αναρίθμητα είδη καρποφόρων δέντρων και φυτών. Ανάμεσα σ' αυτά περιλαμβάνονται σημαντικές ποικιλίες μήλων, αχλαδιών και κυδωνιών.

Είχε επίσης την ίδια επιτυχία και στη δημιουργία νέων κηπουρικών και λουλουδιών. Το περιφημότερο από αυτά είναι οι πελώριες μαργαρίτες Σάστα και Αλάσκα. Ένα από τα πιο ενδιαφέροντα πειράματά του, που κράτησε πάνω από 16 χρόνια, κατέληξε στην παραγωγή μίας σειράς κάκτων, με βάση αυτούς που χρησιμεύουν ως τροφή των ζώων στις άγονες περιοχές. Ο Μπούρμπανκ διάλεξε τρεις κατηγορίες από κάκτους που φύονταν στις βόρειες περιοχές της Αμερικής. Τους κάκτους αυτούς τους διασταύρωσε με τρεις κάκτους από τις νότιες περιοχές. Το αποτέλεσμα ήταν να δημιουργήσει κάκτους καθαρά διακοσμητικούς.

Ο Μπούρμπανκ δεν κέρδιζε πολλά χρήματα από τη δημιουργική του εργασία. Μπορούσε να παίρνει μία πολύ καλή τιμή για κάθε μοναδική κατηγορία φρούτου ή άνθους που έβγαζε. Έπειτα όμως έχανε τον έλεγχο, αφού παρήγαγαν πια άλλοι το ίδιο είδος και οι αγοραστές μπορούσαν να το βρουν και αλλού. Έτσι ο Μπούρμπανκ κέρδιζε μονάχα όσα του έφταναν για να ζει άνετα. Πέθανε στις 11 Απριλίου του 1926 και έμεινε στην ιστορία ως ένας από τους μεγαλύτερους φυσιοδίφες του κόσμου.

Οι δημιουργίες του[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Δαμάσκηνα του Μπούρμπανκ
Ο Λούθηρος Μπούρμπανκ με ασπόνδυλους κάκτους (περ. 1908)

Ο Μπούρμπανκ δημιούργησε εκατοντάδες νέες ποικιλίες φρούτων (δαμάσκηνα, αχλάδια, ροδάκινα, βατόμουρα κ.λπ.), πατατών, ντοματών, διακοσμητικών λουλουδιών και άλλων φυτών[2].

Σημειώσεις[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Αναφορές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  • "Πρωτοπόροι της επιστήμης: Λούθηρος Μπούρμπανκ, ο μεγαλύτερος φυσιοδίφης του κόσμου", Κλασσικά Εικονογραφημένα Νο 1008, Εκδόσεις Μ. Πεχλιβανίδη & Σία
  • Liberty H. Bailey, "A Maker of New Fruits and Flowers: How Luther Burbank Breeds New Varieties of Plants on His California Farm", The World's Work: A History of Our Time, τόμος 2, σελ. 1209–1214, Αύγουστος 1901
  • Luther Burbank, "The Training of the Human Plant", Century Magazine, Μάιος 1907
  • Luther Burbank, "The Canna and the Calla: and some interesting work with striking results", ISBN 978-1414702001
  • Luther Burbank και Wilbur Hall, "Harvest of the Years". Αυτοβιογραφία του Λουθήρου Μπούρμπανκ που δημοσιεύτηκε μετά το θάνατό του το 1926.
  • Luther Burbank, "An Architect of Nature", Watts & Co. (Λονδίνο, 1939) 'The Thinker's Library, No.76'
  • Olive W. Burt, "Luther Burbank, Boy Wizard", Bobbs-Merrill (1948)
  • Peter Dreyer, "A Gardener Touched With Genius The Life of Luther Burbank", L. Burbank Home & Gardens (Ιανουάριος 1993) ISBN 0-9637883-0-2
  • K. Kraft, "Luther Burbank, the Wizard and the Man", Νέα Υόρκη: Meredith Press (1967) ASIN: B0006BQE6C
  • Katherine Pandora, "Luther Burbank", American National Biography
  • Paramahansa Yogananda, "Autobiography of a Yogi", Λος Άντζελες: Self-Realization Fellowship (1946) ISBN 0-87612-083-4

Εξωτερικοί σύνδεσμοι[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]