Λουδοβίκος Β' του Κοντέ

Λουδοβίκος Β' των Βουρβόνων του Κοντέ - κατα τον Γιόοστ φαν Έγκμοντ

Λουδοβίκος Β' των Βουρβόνων του Κοντέ (Παρίσι 8 Σεπτεμβρίου 1621 – 11 Δεκεμβρίου 1686). Γάλλος ευγενής και ο σημαντικότερος εκπρόσωπος του Οίκου των Κοντέ, παρακλάδι του Οίκου των Βουρβόνων, όπου για τις μεγάλες στρατιωτικές του επιτυχίες αποκλήθηκε Μέγας Κοντέ.

Γιος του Ερρίκου Β' του Κοντέ, πρωτοξάδελφου του βασιλιά της Γαλλίας Ερρίκου Δ' και της Καρλόττας Μαργαρίτας του Μονμορανσί. Για 6 χρόνια δέχτηκε πολύ καλή εκπαίδευση σε όλες τις επιστήμες από τους Ιησουίτες και εισήλθε στην βασιλική Ακαδημία των Παρισίων. Σε ηλικία 17 ετών αναλάμβανε κυβερνήτης της Βουργουνδίας όταν απουσίαζε ο πατέρας του.

Ο πατέρας του τον αρραβώνιασε (1640) με την Κλαίρη Κλημεντία, ανιψιά του καρδινάλιου Ρισελιέ, παρά το ότι ήταν μόλις 20 χρονών και ήταν ερωτευμένος με άλλη γυναίκα. Σύντομα κέρδισε και την εύνοια του καρδιναλίου, που τον βοήθησε σε πολλές μάχες. Το 1643, οι επιτυχίες του στην μάχη του Ροκρουά απέναντι στους Ισπανούς του έδωσαν τον τίτλο του αρχιστράτηγου και έγινε εθνικός ήρωας, ενώ μαζί με τον Ερρίκο, υποκόμη της Τουραίνης, οδήγησε την Γαλλία σε νίκη στον Τριακονταετή πόλεμο.

Μετά την ήττα στον εμφύλιο πόλεμο των ετών 1648-1653, τέθηκε στην υπηρεσία των Ισπανικών στρατευμάτων και επέστρεψε στην Γαλλία μόνο μετά την συνθήκη των Πυρηναίων (1659) αναλαμβάνοντας ξανά σημαντικά στρατιωτικά καθήκοντα. Οδήγησε τα Γαλλικά στρατεύματα στον Γαλλο - Ολλανδικό Πόλεμο με τον Ερρίκο, ενώ η τελευταία του εκστρατεία ήταν το 1675 αμέσως μετά τον θάνατο του τελευταίου σε μάχη. Θεωρείται σαν ένας από τους μεγαλύτερους στρατιωτικούς αρχηγούς της ιστορίας.

Τεράστιες στρατιωτικές επιτυχίες

Ο μέγας Κοντέ

O γάμος, παρά το ότι του έφερε 4 παιδιά, ήταν τελικά δυστυχισμένος. Αργότερα προφασίστηκε μοιχεία της, προκειμένου να δικαιολογήσει γιατί την φυλάκισε στο Σατωρού. Εκλήθη να διευθύνει τα Ισπανικά στρατεύματα στην βόρεια Γαλλία, απέναντι σε έμπειρους στρατιώτες και Ισπανούς βετεράνους. Η μάχη του Ροκρουά έβαλε οριστικά τέλος στην κυριαρχία του Ισπανικού στρατού εγκαινιάζοντας την Γαλλική κυριαρχία των νεώτερων χρόνων, ενώ ο βασιλιάς Λουδοβίκος ΙΔ' βρέθηκε μόλις 10 ετών στο πεδίο της μάχης.

Επέστρεψε θριαμβευτής στο Παρίσι και προσπάθησε να πνίξει την λύπη από τον αποτυχημένο του γάμο. Το 1644 στάλθηκε με ενισχύσεις στην Γερμανία προκειμένου να ενισχύσει τον Ερρίκο της Τουραίνης. Η μάχη του Φράιμπουργκ ήταν απεγνωσμένη, αλλά στο τέλος ο Γαλλικός στρατός είχε τεράστια νίκη απέναντι στους Βαυαρούς και αυτοκρατορικούς.

Η εκστρατεία το καλοκαίρι του 1645 ξεκίνησε με την ήττα του Ερρίκου από τον Φραντς φον Μέρσι, αλλά αμέσως αντιστράφηκαν τα πράγματα και με την περίφημη νίκη του Νόρντλιγκεν ο Μέρσι σκοτώθηκε, αλλά ο ίδιος ο Λουδοβίκος είχε δεχτεί αρκετά τραύματα. Η κατάκτηση του Φίλιπσμπουργκ ήταν ένα από τα σημαντικότερα κατορθώματα της εκστρατείας.

Την ίδια χρονιά πέθανε ο πατέρας του και δέχθηκε τον τίτλο του δούκα του Κοντέ, ταυτόχρονα πήρε και λόγω των κατορθωμάτων του τον τίτλο του πρίγκηπα, οπότε εποφθαλμιούσε να γίνει υπουργός ή αντιβασιλιάς. Μοναδικό εμπόδιο ήταν η οικογένεια Κοντέ που ανήκε, η οποία δεν ήταν από τις πλουσιότερες και διασημότερες στην Γαλλία εκείνο τον καιρό.

Στην συνέχεια, ενώ είχε μια μικρή αποτυχία απέναντι στους Καταλανούς, λόγω της ασθένειας του, πέτυχε σαρωτική νίκη στην μάχη της Λανς (Αύγουστος 1648) δείχνοντας τεράστια γενναιότητα που ανέβασε την φήμη του.

Μίσος από την αντιβασίλισσα Άννα, δραπέτευση με τους Ισπανούς

Υποδοχή του μέγα Κοντέ στα ανάκτορα των Βερσαλιών - κατά Ζαν-Λεόν Ζερόμ (1878)

Κλήθηκε στην αυλή από την αντιβασίλισσα Άννα της Αυστρίας, η οποία ήταν επηρεασμένη από ομάδα κακόβουλων ευγενών που φοβόντουσαν την δύναμη του. Αρχικά παρίστανε ότι έχει την υποστήριξη της και στην συνέχεια του ανέθεσε να οδηγήσει μια ομάδα Παριζιάνων στις Κάτω Χώρες. Αλλά οι ανεπαρκείς δυνάμεις, η πείνα, η κούραση των στρατιωτών ήταν αιτία της οπισθοχώρησης, οπότε και η αντιβασίλισσα τον εχθρεύτηκε ανοιχτά.

Οι ικανότητες και η φιλοδοξία του έκαναν την αντιβασίλισσα να τον μισήσει έντονα, διατάζοντας την κράτηση των δουκών του Κοντέ, του αδελφού του δούκα του Κοντί και Λονγκβίλ. Προσπάθειες για την απελευθέρωση τους ξεκίνησαν από τις συζύγους τους. Η δούκισσα του Κοντέ έθεσε ερώτημα στο Κοινοβούλιο των Παρισίων σχετικά με το παράπτωμα για την φυλάκιση τους, υπενθυμίζοντας τους ότι απαγορεύεται η φυλάκιση χωρίς δίκη, ενώ η δούκισσα του Λονγκβίλ άρχισε διαπραγματεύσεις με την μεγάλη εχθρό της Γαλλίας, Ισπανία.

Η νεαρή πριγκίπισσα του Κοντέ συγκέντρωσε στρατό, κατέλαβε το Μπορντώ και κέρδισε την υποστήριξη του κοινοβουλίου της πόλης και την συμπάθεια του λαού που στάθηκε πρόθυμος να πολεμήσει γι' αυτήν.

Η αντιβασίλισσα μετά από πιέσεις εξαναγκάστηκε (Φεβρουάριος 1651) να ελευθερώσει τους πρίγκιπες, οι οποίοι με ολόκληρο το Κοινοβούλιο εναντίον τους δεν θα μπορούσαν να βρουν άλλο στήριγμα από την συμμαχία με την Ισπανία. Πολέμησε γενναία στο Παρίσι και στην συνέχεια κατέφυγε τον Σεπτέμβριο του 1652 στον Ισπανικό στρατό.

Το απαρχαιωμένο σύστημα του Ισπανικού στρατού δεν του επέτρεψε να έχει μεγάλες επιτυχίες, δυσαρεστώντας τον έντονα, με αποτέλεσμα την συντριβή των Ισπανών από τους Γάλλους στη Δουνκέρκη (14 Ιουνίου 1658). Οι Ισπανοί ζήτησαν ειρήνη και με την Συνθήκη των Πυρηναίων (1659) τέθηκε τέλος στον Γαλλο - Ισπανικό πόλεμο, ενώ επετράπη στον Λουδοβίκο του Κοντέ να επιστρέψει στην Γαλλία.

Τελευταίες μεγάλες επιτυχίες μετά την επιστροφή του

Τα επόμενα του χρόνια τα πέρασε στον πύργο του Σαντιγί, όπου συγκέντρωσε γύρω του μια ομάδα διάσημων ανδρών, όπως ο Μολιέρος, ο Ρακίνας, ο Νικολά Μπουαλώ, ο Ζαν ντε λα Φοντέν και ο Μπουρνταλού. Τον ίδιο καιρό, έγιναν διαπραγματεύσεις μεταξύ του ίδιου του Λουδοβίκου Κοντέ, των Πολωνών και του βασιλιά Λουδοβίκου ΙΔ' σχετικά με την άνοδο στον κενό θρόνο της Πολωνίας του μεγαλύτερου γιου του Κοντέ ή και του ίδιου.

Οι διαπραγματεύσεις τελείωσαν (1674) με το βέτο του Λουδοβίκου ΙΔ' και την εκλογή του Ιωάννη Σομπιέσκι σαν βασιλιά της Πολωνίας.

Την ίδια χρονιά πρότεινε στον υπουργό πολέμου Λουβουά σχέδιο για την πολιορκία του Franche-Comté, που την εκτέλεση του θα την έκανε ο ίδιος, οπότε κέρδισε πλήρως την εύνοια του Λουδοβίκου ΙΔ' και τέθηκε επικεφαλής του Γαλλικού στρατού. Εκστράτευσε κατά των Ολλανδών (1672), δέχθηκε ένα σοβαρό τραύμα στο πέρασμα του Ρήνου και κινήθηκε κατά των αυτοκρατορικών στην Αλσατία. Στις 11 Αυγούστου 1674 πολέμησε στην μάχη του Σενέφ ενάντια στον πρίγκηπα της Οράγγης, μια από τις σκληρότερες μάχες του αιώνα, στην οποία έδειξε απίστευτη γενναιότητα.

Η τελευταία μάχη του ήταν το 1675 στον Ρήνο αμέσως μετά τον θάνατο του Τουρέν, όπου με προσεκτική στρατηγική απέκρουσε την επίθεση των αυτοκρατορικών του Μοντεκούτσολι. Επέστρεψε στην συνέχεια στον πύργο του Σαντιγί, όπου έζησε ιδιωτεύοντας τα τελευταία 11 χρόνια της ζωής του.

Διαδοχή

Με την σύζυγο του Κλαίρη Κλημεντία, ανιψιά του καρδινάλιου Ρισελιέ με την οποία στάθηκε άδικος, αν και του πρόσφερε σημαντικές βοήθειες, έκανε τον γιο και διάδοχο του Ερρίκο Ιούλιο ή Ερρίκο Γ' του Κοντέ.

Πηγές

• Katia Béguin, Les Princes de Condé (Seyssel: Champ Vallon, 1999)