Κώστας Λεπενιώτης
Ο Κώστας Λεπενιώτης (1777(;) – 1819(;)) ήταν ονομαστός κλέφτης σαρακατσάνικης καταγωγής[1][2], ο οποίος έδρασε τα προεπαναστατικά χρόνια, και είχε τη φήμη του "πελώριου"[3]. Μια άποψη υποστηρίζει ότι ήταν βλάχικης καταγωγής[4]. Ήταν μικρότερος αδελφός του Κατσαντώνη με τον οποίο και έδρασαν από κοινού ως τον θανατό του. Κατά μία εκδοχή[5] είχε γεννηθεί στο χωρίο Λεπενού από όπου πήρε και το επίθετό του. Πέθανε άκληρος[6].
Πίνακας περιεχομένων |
[Επεξεργασία] Ο βίος του
Έμαθε μαζί με τα υπόλοιπα 3 αδέρφια του τον ανταρτοπόλεμο και την κλέφτικη ζωή από τον κλέφτη Βασίλη Δίπλα. Μετά τον θάνατο του Κατσαντώνη (1809) συνέχισε την κλέφτικη δράση στην περιοχή των Αγράφων για σχεδόν μια δεκαετία. Το 1819 ο Αλή Πασάς μέσω αντιπροσώπων του ζητάει να ενταχθεί στις τάξεις του ως αρματολός. Τελικά δέχεται αλλά με τον όρο να μην παρουσιαστεί ποτέ μπροστά του, ούτε βέβαια και να τον προσκυνήσει.
Όμως ο Κ. Λεπενιώτης δεν δεχόταν τις ταπεινώσεις και τους συμβιβασμόυς με τους Τούρκους και Τουρκαλβανούς αγάδες και ορισμένοι οργανώσαν σχέδιο με σκοπό να τον σκοτώσουν. Την Κυριακή του Πάσχα (μάλλον του 1819) ο Λεπενιώτης το βράδυ όταν έβγαινε από την εκκλησία κάποιου χωριού των Αγράφων (Φουρνάς) πυροβολήθηκε ύπουλα από έναν πύργο ενός τοπικού προεστού, που βρίσκονταν απέναντι από την εκκλησία[7]. Τα παλικάρια του, αρχικά, απέκρυψαν τον θάνατό του και διέδωσαν ότι μεταφέρθηκε σε κάποιο απόμακρο μέρος για να θεραπευθεί.
[Επεξεργασία] Παράδοση
Όπως και για τον αδελφό του Κατσαντώνη, έτσι και για τον Λεπενιώτη, η δημοτική παράδοση εμπνεύστηκε πολλά τραγούδια. Σχετικά με τον θάνατό του υπάρχει το εξής απόσπασμα:
«Τρία πουλάκια κάθονταν ψηλά στο Καρπενήσι.
το να τηράει κατ' το Φουρνά και τ' άλλο το Βελούχι.
το τρίτο το μικρότερο μοιρολογάει και λέει:
Τίνος μανούλα χλίβεται τίνος μανούλα κλαίει;
Του Κώστα η μάνα χλίβεται του Κώστα Λεπενιώτη.
Με τα πουλιά εμίλαε και με τα χελιδόνια.
Και σεις πουλιάμ' Φουρνιώτικα κι από το Καρπενήσι
μην είδατε τον Κωσταντή τον Κώστα Λεπενιώτη;
Εψές προψές τον είδαμε μέσα στο Καρπενήσι.
Απ' την Αϊν Τριάδα πέρασε κατ' το Φουρνά πααίνει.
Πάει να κάνει τη Λαμπρή και το Χριστός Ανέστη»
[Επεξεργασία] Παραπομπές
- ↑ Χρήστος Α. Στασινόπουλος, Λεξικό της Ελληνικής Επαναστάσεως του 1821, Εκδόσεις Δεδεμάδη, τ. Γ, σελ. 192
- ↑ Αχιλλέας Στ. Ανθεμίδης, Οι Βλάχοι της Ελλάδος, Μαλλιάρης-Παιδεία, Θεσσαλονίκη, 1997, σελ. 261
- ↑ Πέτρος Σ. Σπανδωνίδης, Οι Κλεφταρματολοί και τα τραγούδια τους, Εκδόσεις Δίρφος, Αθήνα 1962-1963, σελ. 43
- ↑ Γιώργης Έξαρχος, Αυτοί είναι οι Βλάχοι, Εκδόσεις Γαβριηλίδη, Αθήνα 1994, σελ. 71, 153, 204-205
- ↑ Χρήστος Α. Στασινόπουλος, Λεξικό της Ελληνικής Επαναστάσεως του 1821, Εκδόσεις Δεδεμάδη, τ. Γ, σελ. 192
- ↑ Νικολάου Κ. Κασομούλη, Ενθυμήματα Στρατιωτικά της Επαναστάσεως των Ελλήνων 1821-1833, εισαγωγή - σημειώσεις: Γιάννης Βλαχογιάννης, Δημιουργία - Εκδότης Απ. Α. Χαρίσης, 1997, τ. Α, σελ. 14
- ↑ Ευρυτανία. Δήμος Φουρνάς. Φουρνά. Έδρα Δήμου
[Επεξεργασία] Πηγές
- Claude Fauriel, Ελληνικά Δημοτικά Τραγούδια. Α' Η Έκδοση του 1824-1825, εκδοτική επμέλεια: Αλέξης Πολίτης, Πανεπιστημιακές Εκδόσεις Κρήτης, Ηράκλειο 1999
- Νικολάου Κ. Κασομούλη, Ενθυμήματα Στρατιωτικά της Επαναστάσεως των Ελλήνων 1821-1833, εισαγωγή - σημειώσεις: Γιάννης Βλαχογιάννης, Δημιουργία - Εκδότης Απ. Α. Χαρίσης, 1997, τ. Α
- Δημήτρης Λουκόπουλος, Στ’ Άγραφα ένα ταξίδι, Αθήνα 1932
- Δημήτριος Παπακαρυάς, Ιστορικά του Φουρνά των Αγράφων, Αθήνα 1992
- Χρήστος Α. Στασινόπουλος, Λεξικό της Ελληνικής Επαναστάσεως του 1821, Εκδόσεις Δεδεμάδη, τ. Γ
