Αρίθμηση δικτύου αυτοκινητοδρόμων
Τα όρια ταχύτητας στους ελληνικούς δρόμους
Ως κύριοι δρόμοι της Ελλάδας εννοούνται οι οδικοί άξονες με σημαντική αξία για τις οδικές μεταφορές σε εθνικό επίπεδο: οι αυτοκινητόδρομοι και οι εθνικές οδοί. Οι δύο αυτές κατηγορίες δρόμων είναι διακριτές ως προς τις προδιαγραφές κατασκευής τους. Οι αυτοκινητόδρομοι ακολουθούν κατά κανόνα κατασκευαστικά πρότυπα υψηλότερης ποιότητας σε σχέση με τις εθνικές οδούς. Για παράδειγμα, ένας τυπικός αυτοκινητόδρομος αποτελείται από τέσσερις ή τρεις λωρίδες (τρεις ή δύο κυκλοφορίας και μία εκτάκτου ανάγκης σε κάθε κατεύθυνση), με διαζώματα στο κέντρο και στις πλευρές. Σε αντίθεση ένας εθνικός δρόμος, αν και σημαντικότερος από έναν τοπικό, μπορεί να είναι όμοιος κατασκευαστικά με αυτόν, π.χ. δύο λωρίδων, μίας για κάθε κατεύθυνση κυκλοφορίας, χωρίς διαζώματα. Επιπρόσθετα όσον αφορά τις διαφορές στην λειτουργία και συντήρηση μεταξύ των δύο τύπων, οι αυτοκινητόδρομοι συντηρούνται συχνά, με ένα αυστηρό πρόγραμμα και σε προληπτική βάση, από μία διαμορφωμένη ειδικά για αυτό το σκοπό αρχή. Εν αντιθέσει για την καλή κατάσταση των εθνικών οδών άμεσος υπεύθυνος είναι το Υπουργείο Περιβάλλοντος, Ενέργειας και Κλιματικής Αλλαγής (Υ.Π.Ε.Κ.Α, πρώην Υ.ΠΕ.ΧΩ.Δ.Ε) ή οι επιμέρους νομαρχίες από τις οποίες διέρχεται ο δρόμος.
Αυτοκινητόδρομος (οδικό σήμα)
Η κατασκευή δικτύων αυτοκινητοδρόμων στην Ελλάδα ξεκίνησε σχετικά πρόσφατα. Το πρώτο τμήμα αυτοκινητοδρόμου που κατασκευάστηκε είναι αυτό που ενώνει τις δύο μεγαλύτερες πόλεις της Ελλάδας, την Αθήνα και τη Θεσσαλονίκη, με εξαίρεση τα τμήματα στον Μαλιακό Κόλπο και στην Κοιλάδα των Τεμπών. Ακολούθησε η δημιουργία ενός αυτοκινητοδρόμου που θα "ενώνει" το ανατολικό άκρο της χώρας, τον Έβρο, με το δυτικό τη Θεσπρωτία. Ο αυτοκινητόδρομος αυτός ονομάστηκε Εγνατία Οδός, εξαιτίας της ύπαρξης ενός παραπλήσιου δρόμου στα ρωμαϊκά χρόνια, ο οποίος ένωνε τις δύο πρωτεύουσες: Ρώμη και Κωνσταντινούπολη. Η ανάγκη για τη δημιουργία ενός ολοκληρωμένου κεντρικού άξονα που θα ενώνει τις τρεις μεγαλύτερες πόλεις (Πάτρα, Αθήνα, Θεσσαλονίκη) με τους Ευζώνους και την υπόλοιπη Ευρώπη - Κεντρικός Άξονας ΠΑΘΕ -, αλλά κι ενός δυτικού άξονα, που θα ενώνει την Αλβανία με τα Ιωάννινα, την Πάτρα και την Καλαμάτα, κατα μήκος του Ιονίου Πελάγους έγινε επιτακτική. Έτσι, κατά την τελευταία πενταετία αρκετές Εθνικές Οδοί της Ελλάδας παραχωρήθηκαν σε ιδιωτικές εταιρίες με σκοπό να εκσυγχρονιστούν ή να μετατραπούν σε δρόμους ταχείας κυκλοφορίας χωρίς την οικονομική επιβάρυνση του κρατικού προϋπολογισμού. Επικράτησε αυτοί οι οδικοί άξονες να αποκτούν μια ονομασία, όπως και στην περίπτωση της Εγνατίας Οδού. Οι κύριοι αυτοκινητόδρομοι ακολουθούν αρίθμηση με έναν αριθμό (μονάδα), ενώ οι δευτερεύοντες ή κλάδοι τους με δύο (δεκάδα) (με εξαίρεση τον Α90)
Στην σηματοδότηση τον Ελληνικών αυτοκινητοδρομων χρησιμοποείται η γραμματοσειρά DIN 1451.
Κατάλογος σημαντικότερων αυτοκινητοδρόμων σύμφωνα με απόφαση του 2011/2012 [Επεξεργασία]
| Αριθμός |
Σήμα |
Διαδρομή |
Οδικός άξονας (εταιρεία παραχώρησης) |
Τμήματα υπό κατασκευή (ή μελέτη/δημοπράτηση) |
| Α1 |
|
Εύζωνοι – Θεσσαλονίκη – Λάρισα – Λαμία – Αθήνα – Πειραιάς |
Εγνατία Οδός ΑΕ, Αυτοκινητόδρομος Αιγαίου ΑΕ, Νέα Οδός ΑΕ, |
Σκοτίνα - Αιγάνη, Πυργετός - Τέμπη - Ευαγγελισμός, Ράχες - Στυλίδα, παράκαμψη Λαμίας,
(Χαλάστρα–Εύζωνοι) |
| Α11 |
|
Σχηματάρι – Χαλκίδα |
Νέα Οδός ΑΕ |
– |
| Α12 |
|
Βελεστίνο – Βόλος |
|
(υπό μελέτη αναβάθμιση της υπάρχουσας Εθνικής Οδού) |
| Α13 |
|
Θήβα – Ελευσίνα |
|
(υπό μελέτη) |
| Α14 |
|
Αγγελόκαστρο - Λαμία |
|
(υπό μελέτη) |
| Α16 |
|
Περιφερειακή Οδός Θεσσαλονίκης |
|
(υπό μελέτη αναβάθμιση της υπάρχουσας Εθνικής Οδού) |
| Α2 |
|
Ηγουμενίτσα – Ιωάννινα – Γρεβενά – Κοζάνη – Βέροια – Θεσσαλονίκη – Καβάλα – Ξάνθη – Κομοτηνή – Αλεξανδρούπολη – Κήποι Έβρου |
Εγνατία Οδός |
– |
| Α20 |
|
Εγνατία Οδός - Αλεξανδρούπολη |
|
(υπό μελέτη) |
| Α21 |
|
Αδράνιο - Σουφλί - Διδυμότειχο - Ορεστιάδα - Καστανιές - Ορμενιο |
|
(υπό μελέτη αναβάθμιση της υπάρχουσας Εθνικής Οδού) |
| Α22 |
|
Σέρρες - Νέα Ζίχνη - Καβάλα |
|
(υπό μελέτη) |
| Α23 |
|
Κομοτηνή - Νυμφεα |
|
Α/Κ Κομοτινής - Νυμφέα |
| Α25 |
|
Προμαχώνας – Σέρρες – Θεσσαλονίκη – Νέα Μουδανιά - Κασσανδρεία |
|
Σιδηρόκαστρο–Α/Κ Πετριτσίου, Στρυμονικό–Λευκώνας–Α/Κ Χριστού, Νέα Μουδανιά - Κασσανδρεία |
| Α27 |
|
Κοζάνη – Πτολεμαΐδα – Φλώρινα – Νίκη |
|
Φλώρινα–Νίκη (υπό δημοπράτηση:Φλώρινα–Πτολεμαΐδα) |
| Α29 |
|
Σιάτιστα – Καστοριά – Ιεροπηγή – Κρυσταλλοπηγή |
|
Κορομηλιά – Κρυσταλλοπηγή |
| Α3 |
|
Παναγιά Τρικάλων – Καλαμπάκα – Τρίκαλα – Καρδίτσα – Λαμία |
Κεντρική Οδός |
Παναγιά Τρικάλων–Λαμία |
| Α4 |
|
Τρίκαλα – Λάρισα |
|
Α/Κ Αμυγδαλέας – Ραχούλας – Μάνδρας και Α/Κ Ζάρκου [1] |
| Α5 |
|
Ιωάννινα – Άρτα – Αμφιλοχία – Αγρίνιο – Μεσολόγγι – Γέφυρα Ρίου-Αντιρρίου |
Ιονία Οδός (Νέα Οδός ΑΕ) & Ολυμπία Οδός |
Αντίρριο–Κεφαλόβρυσο, Κουβαράς–Αμφιλοχία–Σελλάδες, Φιλιππιάδα–Ιωάννινα |
| Α52 |
|
Αμβρακία – Άκτιο – Πρέβεζα |
|
Αμβρακία–Άκτιο |
| Α6 |
|
Ελευσίνα – Ασπρόπυργος – Άνω Λιόσια – Αμαρούσιο – Γέρακας – Παλλήνη – Κορωπί – Μαρκόπουλο |
Αττική Οδός |
- |
| Α61 |
|
Μαρκόπουλο – Καλύβια – Κερατέα – Λαύριο |
Αττική Οδός |
(υπό μελέτη) |
| Α62 |
|
Aεροδρόμιο Eλευθέριος Bενιζέλος – Κορωπί |
Αττική Οδός |
– |
| Α63 |
|
Ηλιούπολη – Υμηττός - Παιανία |
Αττική Οδός |
(υπό μελέτη) |
| Α64 |
|
Αργυρούπολη – Ηλιούπολη - Αγία Παρασκευή – Παλλήνη - Πικέρμι |
Αττική Οδός |
– |
| Α65 |
|
Άνω Λιόσια – Αιγάλεω - Ασπρόπυργος |
Αττική Οδός |
– |
| Α7 |
|
Κόρινθος – Τρίπολη – Μεγαλόπολη – Καλαμάτα |
Ανατολική Οδός Πελοποννήσου Μωρέας ΑΕ |
Παραδείσια–Τσακώνα, Περιφερειακή Καλαμάτας |
| Α71 |
|
Λεύκτρο (Μεγαλόπολη) – Σπάρτη |
|
Λεύκτρο–Σπάρτη |
| Α8 |
|
Ελευσίνα – Μέγαρα – Κόρινθος – Αίγιο – Ρίο |
Ολυμπία Οδός |
Κόρινθος–Ρίο |
| Α9 |
|
Ρίο- Πάτρα- Πύργος Ηλείας- Τσακώνα Μεσσηνίας |
Ολυμπία Οδός |
Μιντιλόγλι (Πάτρα) - Τσακώνα |
| Α90 |
|
Κίσσαμος - Χανιά – Ρέθυμνο – Ηράκλειο – Άγιος Νικόλαος – Σητεία |
Βόρειος Οδικός Άξονας Κρήτης (ΒΟΑΚ) |
(υπό μελέτη) |
| Α97 |
|
Ηράκλειο - Άγιοι Δέκα |
|
(υπό μελέτη) |
| Α98 |
|
Παχειά Άμμος - Ιεράπετρα – Άγιοι Δέκα |
Νότειος Οδικός Άξονας Κρήτης |
(υπό μελέτη) |
| Α122 |
|
Καλοχώρι - Θεσσαλονίκη |
|
(υπό μελέτη) |
| Α123 |
|
ΚΑΔ Kαλαμαριά - Καλαμαριά |
Συνδετήρια Καλαμαρίας |
- |
| Α141 |
|
Βιοκαρπέτ - Νίκαια |
Συνδετήρια Βιοκαρπέτ |
(υπο μελέτη) |
| Α581 |
|
Γλαύκος - Κρυά Ιτεών |
|
Ακρωτηρίου - Νέος Λιμένας Πάτρας |
| Α642 |
|
Χαλάνδρι-Δουκίσσης Πλακεντίας - Αγία Παρασκευή |
Αττική Οδός |
- |
| Οδοί Ταχείας Κυκλοφορίας |
| ΕΟ2 |
|
Φλώρινα - Έδεσσα - Γιαννιτσά - Χαλκηδόνα - Θεσσαλονίκη |
|
Γιαννιτσά - Χαλκηδόνα |
| ΕΟ3 |
|
Ελασσόνα - Τύρναβος - Λάρισσα - Φάρσαλα - Δομοκός - Λαμία |
|
- |
| ΕΟ4α |
|
Βέροια - Νάουσσα - Έδεσσα |
|
Βέροια - Έδεσσα |
| ΕΟ6 |
|
Τρίκαλα - Φαρκαδόνα - Λάρισσα |
|
Ταξιάρχες - Φαρκαδόνα |
| ΕΟ65 |
|
Κιλκίς - Θεσσαλονίκη |
|
Θεσσαλονίκη - Λητή |
| ΕΟ89 |
|
Αεροδρόμια Ελευθέριος Βενιζέλος - Λαύριο |
|
- |
Εταιρείες και χάρτες [Επεξεργασία]
Το δίκτυο αυτοκινητοδρόμων το Σεπτέμβριο του 2012
Οδός ταχείας κυκλοφορίας (οδικό σήμα)
Ο παρών κατάλογος των εθνικών οδών της Ελλάδας απεικονίζει την κατάσταση όπως ήταν κατά το έτος 1963. Μικρές εξαιρέσεις υπάρχουν σε περιπτώσεις οδών που δεν είχαν κατασκευαστεί ακόμη τότε (π.χ.: το τμήμα Λαμία-Στυλίδα-Αλμυρός-Βελεστίνο-Λάρισα της Εθνικής Οδού 1, του οποίου η κατασκευή ολοκληρώθηκε αργότερα). Επίσης, πρέπει να σημειωθεί ότι την εποχή σύνταξης του αρχικού καταλόγου, το 1963, πολλά τμήματα των εθνικών οδών δεν ήταν καν ασφαλτοστρωμένα.
Το 1998 εκδόθηκε από την ΕΣΥΕ κατάλογος με τίτλο Μητρώο Εθνικών Οδών με στόχο τη συμπλήρωση και επικαιροποίηση της υπουργικής απόφασης του 1963. Οι διαφορές μεταξύ των δύο καταλόγων είναι αξιοσημείωτες, καθώς στο μεσοδιάστημα κατασκευάστηκαν δεκάδες χιλιόμετρα καινούριων οδών εθνικής σημασίας. Π.χ. ο αυτοκινητόδρομος (ν.ε.ο.) Κατερίνης - Κλειδίου - Χαλάστρας - Θεσσαλονίκης και ο αυτοκινητόδρομος Κορίνθου - Νεμέας - Τρίπολης.
Κατάλογος εθνικών οδών σύμφωνα με την απόφαση του 1963 [Επεξεργασία]
Κατάλογος επιπλέον εθνικών οδών σύμφωνα με το Μητρώο Εθνικών Οδών του 1998 [Επεξεργασία]
Το διεθνές δίκτυο Ε-οδών είναι ένα σύστημα σύνδεσης των κύριων οδών που διασχίζουν τα ευρωπαϊκά κράτη, από το οποίο προκύπτουν ενιαίες ενδοευρωπαϊκές διαδρομές (ευρωπαϊκές οδοί, συντμ. Ε-οδοί). Η αρίθμησή τους γίνεται με το γράμμα «Ε» συνοδευόμενο από διψήφιο ή τριψήφιο αριθμό, για τη δε σήμανσή τους χρησιμοποιούνται πράσινα ορθογώνια οδικά σήματα με χαρακτηριστικά στρογγυλεμένες γωνίες.
Συνήθως μία ευρωπαϊκή διαδρομή περιλαμβάνει εθνικές οδούς διαφόρων κρατών, υπάρχουν όμως και κάποιες που περιορίζονται στο έδαφος μιας μόνο χώρας (π.χ. η Ε92 που συνδέει την Ηγουμενίτσα με το Βόλο). Συχνά επίσης δεν περιορίζονται αποκλειστικά σε χερσαία διαδρομή, αλλά συμπεριλαμβάνουν και θαλάσσια τμήματα που εξυπηρετούνται από οχηματαγωγά πλοία.
| Αριθμός |
Σήμα |
Διαδρομή (στην Ελλάδα) |
| E55 |
|
Ηγουμενίτσα – Πρέβεζα – Ρίο – Πύργος – Καλό Νερό – Αλλαγή – Καλαμάτα |
| E65 |
|
Νίκη – Κοζάνη – Λάρισα – Δομοκός – Λαμία – Άμφισσα – Ρίο – Αίγιο – Κόρινθος – Τρίπολη – Καλαμάτα – Κίσσαμος – Χανιά |
| E75 |
|
Εύζωνοι – Θεσσαλονίκη – Πειραιάς – Χανιά – Σητεία |
| E79 |
|
Τελωνείο Προμαχώνα – Σέρρες – Θεσσαλονίκη |
| E85 |
|
Ορμένιο – Καστανιές – Διδυμότειχο – Αλεξανδρούπολη |
| E86 |
|
Κρυσταλλοπηγή – Βατοχώρι – Πισοδέρι - Φλώρινα – Αμύνταιο – Βεύη – Έδεσσα – Σκύδρα – Γιαννιτσά – Χαλκηδόνα – Γέφυρα |
| E79 |
|
Προμαχώνας - Σέρρες – Θεσσαλονίκη |
| E90 |
|
Ηγουμενίτσα – Ιωάννινα – Γρεβενά – Κοζάνη – Θεσσαλονίκη – Καβάλα – Κομοτηνή – Αλεξανδρούπολη |
| E92 |
|
Ηγουμενίτσα – Ιωάννινα – Μέτσοβο – Καλαμπάκα – Τρίκαλα – Λάρισα – Βόλος |
| E94 |
|
Κόρινθος – Μέγαρα – Αθήνα |
| E853 |
|
Καλπάκι – Τελωνείο Κακαβιάς |
| E951 |
|
Ιωάννινα – Άρτα – Αγρίνιο – Μεσολόγγι |
| E952 |
|
Άκτιο – Βόνιτσα – Αμφιλοχία / Αγρίνιο – Καρπενήσι – Λαμία |
| E961 |
|
Τρίπολη – Σπάρτη – Γύθειο |
| E962 |
|
Ελευσίνα – Θήβα |
- ↑ Υπεγράφη η σύμβαση για την ολοκλήρωση της Εθνικής Οδού Τρικάλων–Λάρισας!
Εξωτερικοί σύνδεσμοι [Επεξεργασία]
|
Αυτοκινητόδρομοι της Ελλάδας |
|
|
Ολοκληρωμένοι, υπό κατασκευή και σχεδιαζόμενοι
|
|
| Κύριοι |
|
 |
|
| Δευτερεύοντες (κλάδοι των κυρίων) |
|
|
| Τριτεύοντες (κλάδοι των δευτερευόντων) |
|
|
| Χωρίς αρίθμηση |
|
|
|
|
|
|
Εθνικές οδοί της Ελλάδας |
|
Σύμφωνα με την
Υπουργική Απόφαση
Γ. 25871. (Φ.Ε.Κ. Β΄ 319, 23/7/1963) |
|
 |
|
Επιπλέον σύμφωνα
με το Μητρώο Εθνικών Οδών
της ΕΣΥΕ, 1998. |
|
|
| Χωρίς αρίθμηση |
|
|
