Κωνσταντίνος Κούμας

Ο Κωνσταντίνος Κούμας (Λάρισα, 1777 - Τεργέστη, 1836) υπήρξε Έλληνας διδάσκαλος του Γένους.

Βιογραφικά στοιχεία

Γεννήθηκε στην Λάρισα το 1777. Πατέρας του ήταν ο Μιχαήλ Κούμας, έμπορος γουναρικών. Από φόβο να μην τον πάρουν οι γενίτσαροι πέρασε την παιδική του ηλικία κρυμμένος στο σπίτι μέχρι δέκα χρονών χωρίς να πάει σε σχολείο και εκκλησία. Το 1787 λόγω πανώλης που ξέσπασε στην Λάρισα η οικογένεια του Κούμα κατέφυγε στον Τύρναβο. Εκεί ο μικρός Κωνσταντίνος έμαθε ανάγνωση των συναξαρίων στην εκκλησία και την Αμαρτωλών Σωτηρία του Λάνδου. Επειδή ανέπτυξε μεγάλο ζήλο για τα γράμματα, οι γονείς του τον παρέδωσαν δεκαπενταετή στο σχολείο του Τυρνάβου, όπου είχε διδάσκαλο τον Ιωάννη Πέζαρο. Σαυτόν μαθήτευσε έξι χρόνια και απόκτησε φήμη διακεκριμένου μαθητή. Ο Μητροπολίτης Λαρίσης Διονύσιος τον πήρε μαζί του στην Κωνσταντινούπολη και τον συνέστησε στον Μεγάλο Διερμηνέα Κωνσταντίνο Υψηλάντη. Ο Υψηλάντης όταν ανακηρύχτηκε ηγεμόνας του πρότεινε να τον προσλάβει στις υπηρεσίες του, αλλά ο Κούμας προτίμησε να επιστρέψει στην πατρίδα του, όπου έγινε διδάσκαλος. Λόγω της συνεχούς τρομοκρατίας των Τούρκων κατέφυγε στην Τσαριτσάνη, όπου δίδασκε και κήρυττε, και μετά έπειτα πήγε στα Αμπελάκια, όπου δίδασκαν και ο Κωνσταντάς και Ασάνης. Τον πήρε μαζί του ο Άνθιμος Γαζής, ερχόμενος από την Βιέννη, και τον συμπεριέλαβε στο επιτελείο του για την έκδοση του λεξικού του. Στην Βιέννη ο Κούμας διορίστηκε ιδιαίτερος διδάσκαλος του εύπορου εμπόρου Χατζή Μόσχου και ταυτόχρονα γράφτηκε φοιτητής στο Πανεπιστήμιο, παρακολουθώντας κυρίως μαθηματικά. Με προτροπή του Κοραή πήγε στην Σμύρνη και ανέλαβε την διεύθυνση της νεοσύστατης Σχολής το 1808. Στην θέση αυτή απόκτησε μεγάλη φήμη ως άξιος οργανωτής σχολείων, ο δε Πατριάρχης Κύριλλος Ζ' τον κάλεσε στην Κωνσταντινούπολη για να διευθύνει την Μεγάλη του Γένους Σχολή.

Πηγές

• Μεγάλοι διδάσκαλοι του γένους - Ημερολόγιον Εγκυκλοπαιδικόν. 1913. σελ. 99-101. http://www.mouseiotipou.gr/arxeion-xml/pages/esiepi/internet/tekmiria-view?entry_id=e6b1a48a4de31e7983571826e98263e9. Ανακτήθηκε την 30 Ιουλίου 2011. 

Βιβλιογραφία

• Ψημμένος Νίκος, «Η φυσική και τα μαθηματικά στη θεώρηση του Κ. Μ. Κούμα». Στο: Πρακτικά του συνεδρίου «Οι φυσικές επιστήμες στην Ελλάδα και ιδιαίτερα στη Θεσσαλονίκη πριν την Επανάσταση» (Λάρισσα – Αμπελάκια – Τύρναβος 22-23.3.1985), Λάρισα 1986, 72-79
• Ψημμένος Νίκος, «Ο Κωνσταντίνος Κούμας ως ιστορικός της νεοελληνικής φιλοσοφίας», Φιλοσοφία 15-16 (1985-86), 376-397.
• Ζεγκίνης, Ιωάννης: «Κωνσταντίνος Κούμας, ένας διδάσκαλος του Γένους». Παρνασσός 22 (1980), 227-231.
• Καράς, Γ.: Θεόφιλος Καΐρης, Κωνσταντίνος Μ. Κούμας. Δύο πρωτοπόροι δάσκαλοι του γένους, Αθ. 1977.
• Τσιρίκογλου-Λαγούδα, Φωτεινή: Ο Θεσσαλός λόγιος-παιδαγωγός του νεοελληνικού διαφωτισμού Κωνσταντίνος Μ. Κούμας. Η ζωή, το έργο του, οι ιδέες του. «Αφοί Κυριακίδη», Θεσσαλονίκη 1997.

Εξωτερικοί σύνδεσμοι

• Κούμας Κωνσταντίνος (1777, Λάρισα - 1836, Τεργέστη), Ελληνομνήμων, ανακτήθηκε στις 31/7/2011