Κυρηναϊκή
Η Κυρηναϊκή (αραβ. برقه, Barqah) είναι η ανατολική παράκτια περιοχή της Λιβύης. Μέχρι τη δεκαετία του '70, η περιοχή αποτελούσε μια από τις τρεις επαρχίες της χώρας, μαζί με τις επαρχίες Τριπολίτιδα και Φεζάν, οι οποίες χωρίστηκαν σε μικρότερα διοικητικά τμήματα. Πήρε το όνομά της από την αρχαία ελληνική αποικία Κυρήνη, στην κοιλάδα Jebel Akhdar, ενώ η αραβική ονομασία Barqah μοιάζει με τη γειτονική αρχαία ελληνική αποικία Βάρκη (Al Marj) και πιθανότατα σχετίζεται με τις ονομασίες Barneek ή Βερενίκη, όπως ήταν γνωστή στην αρχαιότητα η Βεγγάζη.
Πίνακας περιεχομένων |
[Επεξεργασία] Ιστορία της περιοχής
[Επεξεργασία] Ελληνικός αποικισμός
Η Κυρηναϊκή δέχτηκε μεγάλο κύμα αποικισμού από τους αρχαίους Έλληνες. Σημαντικότερη περιοχή ήταν προς τα δυτικά, όπου ιδρύθηκαν πέντε μεγάλες πόλεις, γνωστές και ως Πεντάπολις: η Βάρκη (Al Marj), οι Ευσπερίδες (αργότερα Βερενίκη, σημερινή Βεγγάζη), η Ταύχειρα (αργότερα Αρσινόη, σημερινή Τόκρα), η Κυρήνη και η Απολλωνία (Susah), το λιμάνι της Κυρήνης. Στα νότια κυριαρχούσε η έρημος Σάχαρα, όπου ζούσαν διάφορες ντόπιες φυλές, ενώ υπήρχε και το Μαντείο του Φαραώ, κοντά στην Όαση Σίβα.
Η περιοχή κατακτήθηκε από το Μέγα Αλέξανδρο και εν συνεχεία πέρασε στην Αυτοκρατορία των Πτολεμαίων με βάση την Αλεξάνδρεια. Τελευταίος ηγεμόνας της περιοχής πριν το διαχωρισμό της από το βασίλειο της Αιγύπτου ήταν ο Πτολεμαίος Η', που την παραχώρησε στο γιο του, Πτολεμαίο Απίωνα, μετά το θάνατο του οποίου η περιοχή κληροδοτήθηκε στη Ρωμαϊκή Δημοκρατία.
[Επεξεργασία] Ρωμαϊκοί χρόνοι
Η Κυρηναϊκή έγινε ρωμαϊκή επαρχία το 96 π.Χ. και οριστικά το 74 π.Χ., μαζί με τη νήσο Κρήτη. Το 296, με τις μεταρρυθμίσεις του Διοκλητιανού εφαρμόστηκε το σύστημα διακυβέρνησης της Τετραρχίας, βάσει του οποίου η Κυρηναϊκή χωρίζεται σε δύο τμήματα, βόρειο και νότιο. Μετά τη διαίρεση της Αυτοκρατορίας, η Κυρηναϊκή περνάει στην Ανατολική Βυζαντινή Αυτοκρατορία, στα σύνορα της οποίας βρίσκεται η Τριπολίτιδα, που ανήκει στο κράτος των Βανδάλων μέχρι το 533, οπότε και κατακτιέται από το Βελισάριο.
[Επεξεργασία] Χριστιανικοί χρόνοι
Ο χριστιανισμός εξαπλώθηκε από την Αίγυπτο στην Πεντάπολη. Στην Κυρήνη γεννήθηκε και ο Συνέσιος (370-414), μετέπειτα Επίσκοπος Πτολεμαίας, ο οποίος έλαβε εκκλησιαστική μόρφωση στην Αλεξάνδρεια, ενώ έτρεφε μεγάλο σεβασμό και διατηρούσε αλληλογραφία με την νεοπλατωνική Υπατία, της οποίας υπήρξε επίσης μαθητής. [1] Από το 325 και μετά, η Κυρηναϊκή αποτελούσε εκκλησιαστική επαρχία του Πατριαρχείου Αλεξανδρείας. Η Επαρχία της Δυτικής Πεντάπολης αποτελούσε τμήμα της Κοπτικής Ορθόδοξης Εκκλησίας της Αλεξάνδρειας.
[Επεξεργασία] Ισλάμ
Οι Άραβες κατέκτησαν την Πεντάπολη το 643-644, οπότε και η περιοχή έγινε γνωστή με την ονομασία Barka. Μετά την κατάρρευση του χαλιφάτου των Ομεϋάδων, η περιοχή προσαρτήθηκε στην Αίγυπτο και τελικά στην Οθωμανική Αυτοκρατορία το 1517.
[Επεξεργασία] Σύγχρονη ιστορία
Κατά τη διάρκεια του Ιταλο-Τουρκικού πολέμου το 1911, οι Ιταλοί κατέλαβαν την Κυρηναϊκή και την ανακήρυξαν προτεκτοράτο στις 15 Οκτωβρίου 1912. Στις 17 Μαΐου 1919, η περιοχή αναγνωρίστηκε ως ιταλική αποικία, ενώ το 1934, οι τρεις επαρχίες της χώρας (Τρίπολη, Κυρηναϊκή, Φεζάν), ενώθηκαν με το όνομα Λιβύη σαν επίσημη ονομασία της αποικίας.
Ανάμεσα στους δυο Παγκόσμιους Πολέμους, ο Βασιλιάς Ίντρις ήταν αρχηγός της λιβυϊκής αντίστασης εναντίον της ιταλικής κατοχής, ενώ μετά το πραξικόπημα του Μουαμάρ αλ Καντάφι, η περιοχή της Κυρηναϊκής αποτέλεσε θέατρο αντικαθεστωτικών δραστηριοτήτων, όπως ένα στρατιωτικό πραξικόπημα στο Τομπρούκ το 1980[2]
[Επεξεργασία] Δείτε επίσης
[Επεξεργασία] Παραπομπές
- ↑ A. Fitzgerald, Letters of Synesius of Cyrene, London, 1926. (Letter 154 of Synesius of Cyrene to Hypatia).
- ↑ Associated Press, 'Libyan Opposition to Khadafy Growing but Fragmented Says Expert,' 17 April 1986.
[Επεξεργασία] Εξωτερικοί σύνδεσμοι
- Cyrenaica Archaeological Project
- Cyrene and the Cyrenaica by Jona Lendering
- Hostkingdom.net's History and list of rulers of Cyrenaica.
 |
Στο λήμμα αυτό έχει ενσωματωθεί κείμενο από το λήμμα Cyrenaica της Αγγλόγλωσσης Βικιπαίδειας, η οποία διανέμεται υπό την GNU FDL και την CC-BY-SA 3.0. (ιστορικό/συντάκτες). |
|
Στο λήμμα αυτό έχει ενσωματωθεί κείμενο από το λήμμα Cyrénaïque της Γαλλικής Βικιπαίδειας, η οποία διανέμεται υπό την GNU FDL και την CC-BY-SA 3.0. (ιστορικό/συντάκτες). |
