Κουμάνοι

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Μετάβαση σε: πλοήγηση, αναζήτηση
Η συνομοσπονδία Κουμάνων-Κιπτσάκων στην Ευρασία περί το 1200 μ.Χ.
Άγαλμα Κουμάν/Κιπτσάκ, 12ος αιώνας, Λουχάνσκ

Οι Κουμάνοι ή Κομάνοι[1] (Τουρκικά: kuman / πληθ. kumanlar[2] Ουγγρικά kun / πληθ. kunok[3]) ήταν τουρκικός[3][4][5][6] νομαδικός λαός, ο δυτικός κλάδος της συνομοσπονδίας Κουμάν - Κιπτσάκ. Μετά την επιδρομή των Μογγόλων στο κράτος των Ρως (1237), πολλοί αναζήτησαν άσυλο στην Ουγγαρία[7] και στη Βουλγαρία. Άλλοι ερευνητές αναφέρουν ότι οι Κουμάνοι ήταν ευπρόσδεκτοι στην Ουγγαρία πριν τη μογγολική επιδρομή[8].

Λαός που σχετιζόταν με τους Πετσενέγους,[9] κατοίκησαν μια περιοχή βόρεια της Μαύρης θάλασσας και κατά μήκος του Βόλγα ποταμού, γνωστή ως Κουμανία, όπου έπαιξαν μαζί με τους Κιπτσάκους ρόλο στην πολιτική του Καυκάσου και του Κβάρεζμ [10]. Εντέλει, αρκετοί εγκαταστάθηκαν δυτικά της Μαύρης Θάλασσας, επηρεάζοντας την πολιτική των Ρως του Κιέβου, της Χρυσής Ορδής, της Βουλγαρίας, της Σερβίας, της Ουγγαρίας, της Μολδαβίας, και της Βλαχίας. Οι φυλές των Κουμάνων και των Κιπτσάκων ενώθηκαν πολιτικά σε μια συνομοσπονδία[11]. Η Κουμανική γλώσσα μαρτυρείται σε ορισμένα μεσαιωνικά χειρόγραφα και είναι η περισσότερο γνωστή από τις πρώιμες Τουρκικές γλώσσες[12] Ο Codex Cumanicus (Κουμανικός Κώδικας) ήταν γλωσσολογικό εγχειρίδιο που γράφτηκε προς βοήθεια των Καθολικών ιεραποστόλων της περιοχής.

Ως νομάδες πολεμιστές από τη στέπα της Ευρασίας, οι Κουμάνοι άσκησαν επίμονη πίεση στα μεσαιωνικά Βαλκάνια. Το βασικό όργανο της επιτυχημένης άσκησης πολιτικής των Κουμάνων ήταν η στρατιωτική δύναμη και η πίεση στα εξασθενημένα από τις εμφύλιες διαμάχες βαλκανικά κράτη. Οι πιέσεις αυτές είχαν ως αποτέλεσμα να εγκατασταθούν ομάδες Κουμάνων και αναμειχθούν με τους γηγενείς πληθυσμούς. Υφίσταται μάλιστα διαμάχη για το αν τρεις διαδοχικές βουλγαρικές δυναστείες, των Ασενιδών, των Τερτεριδών και η δυναστεία Σισμάν, όπως και η ιδρυτική βλάχικη δυναστεία των Βασαραβιδών είναι κουμανικής προέλευσης[11][13] Ωστόσο, σε ό,τι αφορά στις περιπτώσεις των Ασενιδών και των Βασαραβιδών, μεσαιωνικά χειρόγραφα τις αναφέρουν ως βλάχικες, ρωμανικές δυναστείες[14][15][16]. Έπαιξαν ενεργό ρόλο στο Βυζάντιο, την Ουγγαρία και τη Σερβία, καθώς ενσωματώθηκαν στις αριστοκρατικές τάξεις τής εκάστοτε κοινωνίας.

Παραπομπές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  1. Oxford Dictionary of Byzantium, σ. 563
  2. Loewenthal, Rudolf (1957). The Turkic Languages and Literatures of Central Asia: A Bibliography. Mouton. http://books.google.com/books?id=M6cSAAAAIAAJ&q=turkic+kumanlar&dq=turkic+kumanlar&lr=&hl=en&pgis=1. Ανακτήθηκε στις 2008-03-23. 
  3. 3,0 3,1 Encyclopædia Britannica Online - Cuman
  4. Robert Lee Wolff: "The 'Second Bulgarian Empire.' Its Origin and History to 1204" Speculum, Volume 24, Issue 2 (April 1949), 179; "Thereafter, the influx of Pechenegs and Cumans turned Bulgaria into a battleground between Byzantium and these Turkish tribes..."
  5. Bartusis, Mark C., The Late Byzantine Army: Arms and Society, 1204-1453, (University of Pennsylvania Press, 1992), 26; "Around 1239 a large group of Cumans--a Turkic people of the steppes...."
  6. Spinei, Victor (2009). The Romanians and the Turkic nomads north of the Danube Delta from the tenth to the mid-thirteenth century. Leiden: Brill. σελ. 116. 
  7. «Cuman (people)». Britannica Online Encyclopedia. http://www.britannica.com/EBchecked/topic/146369/Cuman. Ανακτήθηκε στις 2011-04-13. 
  8. http://goliath.ecnext.com/coms2/gi_0199-5359391/Mitochondrial-DNA-of-ancient-Cumanians.html
  9. «Cumans». Encyclopediaofukraine.com. http://www.encyclopediaofukraine.com/pages/C/U/Cumans.htm. Ανακτήθηκε στις 2011-04-13. 
  10. Cumans and Tatars, σ. 7
  11. 11,0 11,1 István Vásáry (2005) Cumans and Tatars, Cambridge University Press.
  12. Spinei, The Romanians and the Turkic Nomads, σ. 186.
  13. Laurențiu Rădvan, At Europe's Borders: Medieval Towns in the Romanian Principalities, BRILL, 2010, p. 129
  14. For example: "Bazarab infidelis Olahus noster", "Basarab Olacus et filii eiusdem", "Bazarab filium Thocomerius scismaticum olachis nostris". http://www.arcanum.hu/mol/lpext.dll/fejer/152e/153a/1654?fn=document-frame.htm&f=templates&2.0
  15. István Vásáry (2005) Cumans and Tatars, Cambridge University Press, p. 40: "No serious argument can be put forward in support of the Assenids' Bulgarian or Russian origin. Moreover, a Cuman name by itself cannot prove that its bearer was undoubtedly Cuman. Asen's Turkic name must be reconciled with the fact that the sources unanimously testify to his being Vlach."
  16. Stephenson, Paul. Byzantium's Balkan Frontier: A Political Study of the Northern Balkans, 900-1204, Cambridge University Press, 2000
Στο λήμμα αυτό έχει ενσωματωθεί κείμενο από το λήμμα Cuman people της Αγγλικής Βικιπαίδειας, η οποία διανέμεται υπό την GNU FDL και την CC-BY-SA 3.0. (ιστορικό/συντάκτες).