Κουμάνοβο

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Μετάβαση σε: πλοήγηση, αναζήτηση
Κουμάνοβο
The square of Kumanovo (2).JPG
Πληροφορίες
Χώρα ΠΓΔΜ Π.Γ.Δ.Μ.
Περιφέρεια Βορειοανατολική
Δήμος Κουμάνοβο
Πληθυσμός 105.484 (2002)
Υψόμετρο +340 m
Ιστοσελίδα http://www.kumanovo.gov.mk

Το Κουμάνοβο (Σλαβομακεδονικά Куманово ΔΦΑ kuˈmanɔvɔ, Αλβανικά Kumanova, Kumanovë) είναι πόλη της πΓΔΜ και είναι έδρα του Δήμου Κουμάνοβο , του μεγαλύτερου της χώρας με πολλά διοικητικά και διαχειριστικά όργανα (Δήμαρχος, Δημοτικό συμβούλιο κ.ά.)

Ονομασία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Το όνομα της πόλης στη Σερβική και τη Βουλγαρική, είναι ίδιο με τη Σλαβομακεδονική: Kumanovo (Куманово). Η ετυμολογία ανάγει την ονομασία στην επιδρομή των Κουμάνων στις αρχές του 12ου αι.[1].

Γεωγραφία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Το Κουμάνοβο βρίσκεται στο βορειοανατολικό τμήμα της πΓΔΜ , κοντά στην πρωτεύουσα Σκόπια. Οι συντεταγμένες της πόλης κατά προσέγγιση είναι 42°05'N και 21°40'E. Το Κουμάνοβο βρίσκεται 340μ πάνω από τη στάθμη της θάλασσας και περιβάλλεται από το Καραντάγκ τμήμα του Σκόψκα Τσιρνά Γκόρα (Μέλαν όρος των Σκοπίων) δυτικά, το όρος Γκραντίστανσκα πλάνινα νότια και το Μανγκοβίτσα ανατολικά. Το Κουμάνοβο έχει εύκρατο κλίμα . Σε ζητήματα αερομεταφορών εξυπηρετείται από το αεροδρόμιο των Σκοπίων

Δημογραφία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Ο πληθυσμός της πόλης του Κουμάνοβο σύμφωνα με την απογραφή του 2002 είναι 70.842, με την πλειοψηφία να αποδίδεται στην εθνοτική ομάδα των Σλαβομακεδόνων (42.840), στη συνέχεια στους Αλβανούς (18.277) και τους Σέρβους (4.727)[2].

Ιστορία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Προϊστορία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Στην περιοχή υπάρχουν άφθονες προϊστορικές εγκαταστάσεις, ανάμεσα στις οποίες ξεχωρίζει η θέση Κοστοπέρσκα κάρπα, η θέση Γκραντίστε της εποχής του Χαλκού κοντά στο χωριό Πέλιντσε, η νεολιθική θέση Μλάντο Ναγκορίτσανε, ο τύμβος της εποχής του σιδήρου Γκρόμπλιε στο Βόινικ, η ρωμαϊκή νεκρόπολη Ντρέζγκα του Λόπατε και η ρωμαϊκή εγκατάσταση Vicianus στο χωριό Κλέτσοβτσε (Klečovce).

Πρωτοϊστορία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Η πρώτη κατανοητή και σχετική με την πόλη πληροφόρηση παρέχεται από τον Εβλιγιά Τσελεμπί το 1660/1661:

"Η αποικία του Κουμάνοβο βρίσκεται στην περιοχή του σαντζακίου των Σοπίων ως επαρχία. Η πόλη περιβάλλεται από πολλά ποτάμια και 600 κατοικίες. Το τζαμί της κάτω πόλης είναι όμορφο, υπάρχουν τεκέ(δες), χαμάμ, αρκετά καταστήματα και νερόμυλοι. Το κλίμα είναι ευχάριστο και υπάρχουν πολλά αμπέλια και κήποι".

Το Κουμάνοβο έγινε αστική εγκατάσταση και διοικητικό κέντρο της περιοχής στα τέλη του 16ου αι. ή στις αρχές του 17ου. Η πόλη πέρασε μια περίοδο αδράνειας (κυρίως κατά την περίοδο της Εξέγερσης του Κάρπου το 1689) για να μετατραπεί σταδιακά σε τυπική οθωμανική επαρχιακή πόλη.

Η εξέγερση του Κάρπου[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Σύμφωνα με τον Τούρκο ιστορικό Σιλάνταρ Φιντικλί Μεχμέτ, ο άρχοντας της πόλης Κάρπος ήταν αρχικά Βοεβόδας των Χαϊντούκ κοντά στο Ντοσπάτ, στη σημερινή Βουλγαρία, αλλά αργότερα οι Οθωμανοί τον έκαναν αρχηγό του χριστιανικού βοηθητικού σώματος στην περιοχή ανάμεσα στη Σόφια, το Βέλες, τη Δοϊράνη, το Κιούστεντιλ και το Νευροκόπι. Αρχικά, ήταν υποτελής των Οθωμανών, αλλά όταν η οθωμανική αυτοκρατορία άρχισε να αποδυναμώνει το 1689 και αυξήθηκε η δυσαρέσκεια κατά της νέας υψηλότερης φορολογίας, ο Κάρπος, έγινε ένα σημείο αιχμής στη μάχη εναντίον των Οθωμανών. Στο ίδιο χρονικό διάστημα η Αυστρία οργάνωσε τη δική της επίθεση στην Οθωμανική αυτοκρατορία. Στη συνέχεια, ο Κάρπος άδραξε την ευκαιρία και εκμεταλλευόμενος την κατάσταση εξεγέρθηκε. Η εξέγερση γρήγορα εξαπλώθηκε και με τους αντάρτες του απελευθέρωσε το Κράτοβο, την Κρίβα Παλάνκα, το Κουμάνοβο, το Κάτσανικ και άλλες πόλεις. Στη συνέχεια, με τη βοήθεια και του αυστριακού στρατού, υπό την αρχηγία του αυτοκράτορα Λεοπόλδου Α’, πολέμησε για την απελευθέρωση των Σκοπίων και του Στιπ.

Αργότερα, υπήρξε μια αλλαγή στη στρατιωτική και πολιτική κατάσταση στα Βαλκάνια, που είχε καθοριστικό αποτέλεσμα σε σχέση με την εξέγερση. Ο αυστριακός στρατός αναγκάστηκε να αποσύρει τις δυνάμεις του και ισχυρή οθωμανική δύναμη, ενισχυμένη με ταταρικές δυνάμεις του Κριμαίου Χαν Σελίμ Ι Γκεράι, επιτέθηκε στους αντάρτες. Μετά από σκληρές μάχες οι Οθωμανοί κατέλαβαν την Κρίβα Παλάνκα, το προπύργιο των ανταρτών και στη συνέχεια επιτέθηκαν στο Κουμάνοβο που προστατευόταν από νεόκτιστο φρούριο. Ο Κάρπος τελικά συνελήφθη, οδηγήθηκε στα Σκόπια, και θανατώθηκε στη Λίθινη Γέφυρα στον Βαρδάρη.

Α’ Βαλκανικός Πόλεμος[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Τον Οκτώβριο του 1912, κατά τη διάρκεια του Α’ βαλκανικού πολέμου, οι σερβικές δυνάμεις υπό τις διαταγές του στρατηγού Πούτνικ κέρδισαν σημαντική νίκη κατά των Οθωμανών βόρεια της πόλης. Η διήμερη μάχη του Κουμάνοβο τερμάτισε την οθωμανική επικυριαρχία και προετοίμασε την ενσωμάτωση της περιοχής στη Γιουγκοσλαβία[3].

Β’ Παγκόσμιος Πόλεμος[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Ο αγώνας των τοπικών πληθυσμών για εθνική και κοινωνική ξεκίνησε στο Κουμάνοβο και το Πρίλεπ στις 11 Οκτωβρίου, 1941. Η έκβαση αυτού του αγώνα υπήρξε νικηφόρα και ολοκληρώθηκε με τον σχηματισμό κράτους στη Γιουγκοσλαβική Ομοσπονδία (SFRY). Ένας από τους γνωστούς παρτιζάνους από το Κουμάνοβο ήταν ο Χρίστιαν Τοντορόβσκι Κάρπος. Μετά το 1945 το Κουμάνοβο γνώρισε ταχεία οικονομική, διοικητική και πολιτιστική ανάπτυξη.

Σύγχρονη ιστορία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Το Κουμάνοβο αναπτύχθηκε οικονομικά στα τέλη του 19ου αιώνα (γεωργία, βιοτεχνία και εμπόριο). Περαιτέρω βιομηχανική ανάπτυξη παρουσιάστηκε κατά το τέλος του Β’Π.Π.. Το 1945 ξεκίνησε η ταχεία οικονομική, διοικητική και πολιτιστική επέκταση του Κουμάνοβο. Σήμερα είναι μια σύγχρονη πόλη με περίπου 100.000 κατοίκους. Είναι, επίσης, η πόλη στην οποία υπογράφηκε στις 9 Ιουνίου, 1999 η συμφωνία για την KFOR ή Kosovo Force[4].

2001 Αλβανική εξέγερση[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Η Αλβανική εξέγερση στη πΓΔΜ έγινε για πρώτη φορά στα βουνά του Τέτοβο και στη συνέχεια εξαπλώθηκε τον Μάιο του 2001 στη βόρεια κυρίως περιοχή του Κουμάνοβο.

Οικονομία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Οι βιομηχανίες επεξεργασίας μετάλλου, καπνού, η γεωργία, η βιομηχανίες υποδημάτων και κλωστοϋφαντουργίας έχουν καταστήσει την πόλη οικονομικό, εμπορικό και πολιτιστικό κέντρο περίπου 135.529 ατόμων. Η γεωργία και το εμπόριο που αναπτύχθηκε κυρίως κατά τον 19ο αιώνα, αλλά η σύγχρονη εμφάνιση της πόλης καθορίστηκε μετά τον δεύτερο παγκόσμιο πόλεμο.

Δρόμοι[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Εθνική οδός 40 χιλιομέτρων συνδέει τα Σκόπια με το Κουμάνοβο, ενώ η σιδηροδρομική γραμμή συνδέει επίσης το Κουμάνοβο με τα Σκόπια και τη Σερβία. Ένας άλλος σημαντικός δρόμος οδηγεί από την πόλη στην Κρίβα Παλάνκα και στη συνέχεια στα σύνορα με τη Βουλγαρία.

Πολιτισμός[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

St Nikola Church

Το Κουμάνοβο έχει αρκετά μνημεία που χρονολογούνται από την προϊστορική περίοδο. Τα σημαντικότερα είναι: Το Γκράντιστε, σημαντική αρχαιολογική θέση κοντά στο χωριό Πελίντσε που χρονολογείται στην εποχή του χαλκού. Κοντά το χωριό Μλάνο Ναγκορίτσανε βρίσκεται άλλη ενδιαφέρουσα τοποθεσία που χρονολογείται από τη νεολιθική περίοδο. Κοντά στο χωριό Λόπατε βρίσκεται η θέση Ντρέζγκα, ρωμαϊκή νεκρόπολη. Το Κουμάνοβο έχει τη βιβλιοθήκη "Τάνε Γκεοργκιέβσκι", το πολιτιστικό κέντρο Τράικο Προκόπιεφ, Μουσείο και Εθνικό Θέατρο. Διαθέτει επίσης αποικίες ζωγραφικής ενώ πραγματοποιούνται εκθέσεις κάθε χρόνο στην πόλη ή σε κοντινά χωριά. Το Κουμάνο διακρίνεται επίσης για το Φεστιβάλ Τζαζ που διοργανώνει, στο οποίο καλούνται συγκροτήματα από όλον τον κόσμο.

Αξιοθέατα[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Kokino

Μία από τις σημαντικότερες τοποθεσίες που βρίσκονται κοντά στο Κουμάνοβο είναι το 4.000 ετών Μεγαλιθικό αστεροσκοπείο Κόκινο, 30 χλμ βορειοανατολικά της πόλης, που ανακαλύφθηκε το 2001 και περιλαμβάνεται στον κατάλογο αρχαίων παρατηρητηρίων της NASA. Η παλαιότερη και μεγαλύτερη εκκλησία της πόλης είναι η εκκλησία του αγ. Νικολάου, με εικόνες του 13ου αιώνα. Η εκκλησία είναι αριστοτέχνημα του Αντρέγια Νταμιάνοφ, δείγμα αρχιτεκτονικής του 19ου αι.. Άλλο σημαντικό αξιοθέατο είναι το Εσκί Τζαμί κτισμένο το 1751, το μνημείο Ζέμπρινιακ και η το στάδιο Σοκόλανα.

Αδελφοποιημένες πόλεις[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Το Κουμάνοβο είναι αδελφοποιημένο με τις παρακάτω πόλεις και δήμους:[5]

Παραπομπές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Εξωτερικοί σύνδεσμοι[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Commons logo
Τα Wikimedia Commons έχουν πολυμέσα σχετικά με το θέμα