Κορτιζόλη
Η κορτιζόλη είναι ορμόνη, το κύριο φυσικό γλυκοκορτικοειδές που συντίθεται από τον φλοιό των επινεφριδίων. Η δραστική της μορφή είναι η υδροκορτιζόνη.
Πίνακας περιεχομένων |
Ορολογία [Επεξεργασία]
Στην πραγματικότητα, συνήθως οι δύο όροι (κορτιζόλη και υδροκορτιζόνη) αναγνωρίζονται ως ταυτόσημοι και διακρίνονται μόνο από την κοινή χρήση τους στην ιατρική (υδροκορτιζόνη) και στη βιοχημεία (κορτιζόλη).[1]
Σύνθεση [Επεξεργασία]
Η κορτιζόλη συντίθεται στη φλοιώδη μοίρα των επινεφριδίων, από την κορτιζόνη, η οποία είναι αδρανής μέχρι να μετατραπεί στη δραστική υδροκορτιζόνη. Ο χημικός τύπος της τελευταίας είναι: C21H30O5.
Δράσεις [Επεξεργασία]
Έχει πολλές άμεσες και έμμεσες δράσεις. Προκαλεί απώλεια μυϊκής μάζας, εναπόθεση λίπους, υπεργλυκαιμία, αντίσταση στην ινσουλίνη, οστεοπόρωση, καταστολή της ανοσολογικής αντίδρασης και ελαττωμένη παραγωγή συνδετικού ιστού που μπορεί να οδηγήσει σε φτωχή επούλωση τραυμάτων. Σε υψηλές συγκεντρώσεις εμφανίζει αλατοκορτικοειδή δράση, προκαλώντας κατακράτηση ιόντων νατρίου και απέκκριση ιόντων καλίου από τους νεφρούς. Η κορτιζόλη είναι επίσης απαραίτητη για τη φυσιολογική παραγωγή επινεφρίνης από το μυελό των επινεφριδίων.
Στρες [Επεξεργασία]
Η κορτιζόλη θεωρείται η κατεξοχήν ορμόνη του στρες. Όταν το στρες αυξάνει σε υψηλά επίπεδα για μεγάλο χρονικό διάστημα ή και άνω του μέσου όρου για πολύ μεγάλο διάστημα (όπως στην κατάθλιψη) τα επίπεδα της κορτιζόλης στον οργανισμό είναι υψηλά και προκαλούν ανεπιθύμητες ενέργειες, φθείροντας τον οργανισμό. [2]
Φαρμακευτική χρήση [Επεξεργασία]
Ένα συνθετικό παρασκεύασμα της υδροκορτιζόνης χρησιμοποιείται στην αντιμετώπιση των φλεγμονών, των αλλεργιών, του κνησμού, των κολλαγονώσεων, της φλοιεπινεφριδιακής ανεπάρκειας, του άσθματος, του σοκ και ορισμένων νεοπλασμάτων.
Πηγές [Επεξεργασία]
- ↑ Dorland's Medical Dictionary, W.B. Saunders Company
- ↑ Ζέτα Παπαδοπούλου-Νταϊφώτη, Στέλλα Γ. Γιακουμάκη, Γεώργιος Κωστόπουλος (19 Δεκ 2007). Νευροεπιστήμες - 12. Στρες. Ασκληπιακό Πάρκο Ιατρικής Σχολής Πανεπιστημίου Αθηνών. http://panacea.med.uoa.gr/topic.aspx?id=894. Ανακτήθηκε στις 12 Δεκ 2011.
Βιβλιογραφία [Επεξεργασία]
- Hansen J. & Koeppen B., "Φυσιολογία του ανθρώπου - Netter", εκδόσεις Π.Χ. Πασχαλίδης, 2004.
