Κορνηλία Σκιπιώνις Αφρικάνα

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Μετάβαση σε: πλοήγηση, αναζήτηση
"Η Κορνηλία απορρίπτει το στέμμα του Πτολεμαίου" (1646), έργο του Laurent de La Hyre.

Η Κορνηλία Σκιπιώνις Αφρικάνα [1] (περ. 190 π.Χ.100 π.Χ.) ήταν η δεύτερη κόρη του Πούμπλιου Κορνήλιου Σκιπίωνα του Αφρικανού, Ρωμαίου ήρωα του Β' Καρχηδονιακού Πολέμου και της Αιμιλίας Τερτίας. Ήταν η μητέρα των αδερφών Γράκχων, οι οποίοι αμφισβήτησαν τους πολιτικούς θεσμούς της Ρώμης και προσπάθησαν να περάσουν ριζοσπαστικές μεταρρυθμίσεις. Οι Ρωμαίοι την θυμούνταν ως τέλειο παράδειγμα ενάρετης Ρωμαίας γυναίκας.

Ο πατέρας της, Σκιπίων ο Αφρικανός προώθησε την ελληνική κουλτούρα στην Αρχαία Ρώμη. Η ίδια η Κορνηλία μεγάλωσε σε περιβάλλον μορφωμένων ανθρώπων που προστάτευαν τα γράμματα. Μάλιστα στον κύκλο τους άνηκαν ο ποιητής Εννίος, ο ιστορικός Πολύβιος και ο θεατρικός συγγραφέας Τερέντιος.[2]

Η Κορνηλία παντρεύτηκε τον Τιβέριο Σεμπρόνιο Γράκχο. Αν και το ζευγάρι είχε μεγάλη διαφορά ηλικίας - ο Γράκχος ήταν περίπου 45 ετών, ενώ η Κορνηλία μόλις 18 - η ένωση αυτή αποδείχτηκε ευτυχισμένη και μαζί απέκτησαν δώδεκα παιδιά,[3] κάτι ιδιαίτερα ασυνήθιστο στα ρωμαϊκά δεδομένα. Από αυτά μονάχα τρία επιβίωσαν μέχρι την ενηλικίωση: η Σεμπρονία, που παντρεύτηκε τον εξάδελφό της Πούμπλιο Κορνήλιο Σκιπίωνα Αιμιλιανό, καθώς και δύο αγόρια, ο Τιβέριος και ο Γάιος. Μετά το θάνατο του συζύγου της, η Κορνηλία επέλεξε να παραμείνει χήρα, παρόλο που το χέρι της διεκδίκησε ο βασιλιάς της Αιγύπτου, Πτολεμαίος Η' Φύσκων, ώστε να ασχοληθεί εξ ολοκλήρου με την ανατροφή των παιδιών της, χωρίς να χρησιμοποιεί κάποια παραμάνα. Αργότερα στη ζωή της η Κορνηλία μελέτησε την ελληνική και λατινική γλώσσα και λογοτεχνία. Πάντα υποστήριζε τις πράξεις των γιων της, ακόμη κι όταν αυτές εξόργιζαν τις συντηρητικές οικογένειες των πατρικίων, στις οποίες γεννήθηκε και η ίδια. Μετά το βίαιο θάνατό τους, έφυγε από τη Ρώμη για να κατοικήσει στο Misenum, ωστόσο εξακολούθησε να δέχεται επισκέπτες.

Ένα ιστορικό ανέκδοτο, που ίσως δεν είναι παρά μια επινόηση, αναδεικνύει την αφοσίωση της Κορνηλίας στους γιους της. Όταν κάποιες φίλες της την ρώτησαν για ποιον λόγο επέλεγε να ντύνεται πολύ απλά κι όχι όπως αρμόζει σε μια πατρικία, η Κορνηλία έδειξε τα δύο αγόρια της λέγοντας: «Αυτά είναι τα κοσμήματά μου!».[4] Σύμφωνα με το Σένεκα, όταν έχασε τους γιους της απαγόρευσε στους οικείους τη να καταριούνται την τύχη και δεν εξέφρασε καμία μεταμέλεια.[5]

Η Ρώμη έτρεφε μεγάλη εκτίμηση στις αρετές της και όταν απεβίωσε, σε προχωρημένη ηλικία, οι πολίτες αποφάσισαν να στήσουν άγαλμα προς τιμήν της.

Σημειώσεις[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  1. Σημειώνεται πως το επώνυμο "Αφρικάνα" είναι σύγχρονη επινόηση. Οι σύγχρονοί της τη διαχώριζαν αναφερόμενοι στους γιους της.
  2. Marcel Le Glay, Rome, Grandeur et Déclin de la République, Ed Perrin, 1990, επανέκδοση το 2005, (ISBN 2-262-01897-9), σελ. 162
  3. Πλίνιος ο Πρεσβύτερος, Φυσική Ιστορία, Βιβλίο VII, 11, 13
  4. Βαλέριος Μάξιμος, Factorum et dictorum memorabilium, IV, 4
  5. Σενέκας ο Νεότερος, Διάλογοι, Βιβλίο XII, Ad Helviam Matrem de Consolatione, XVI, 6

Δείτε επίσης[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Βιβλιογραφία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]


Στο λήμμα αυτό έχει ενσωματωθεί κείμενο από το λήμμα Cornelia Africana της Αγγλόγλωσσης Βικιπαίδειας, η οποία διανέμεται υπό την GNU FDL και την CC-BY-SA 3.0. (ιστορικό/συντάκτες).