Κομπολόι
Το κομπολόι, επίσημα "κομβολόγιο(ν)", αποτελείται από χάντρες φτιαγμένες από κόκκαλο, κεχριμπάρι, ασήμι, γυαλί, ξύλο κ.λπ., τρυπημένες στο κέντρο και περασμένες σε νήμα του οποίου οι άκρες ενώνονται με κόμπο, και οι οποίες μετατοπίζονται αργά αργά η μία μετά την άλλη με τη βοήθεια των δακτύλων, ή περιστρέφεται όλο πέριξ των δακτύλων ως ανδρική απασχόληση. Εκτός από νήμα, οι χάντρες μπορεί να ενώνονται με αλυσίδα, δέρμα, κλπ. Αποκαλείται επίσης (σε μάγκικη διάλεκτο) και μπεγλέρι.
Το ελληνικό κομπολόι μοιάζει με τα προσευχητάρια που χρησιμοποιούνται σε διάφορες θρησκευτικές παραδόσεις (ρωμαιοκαθολικό ροζάριο, μουσουλμανικό τασμπίχ, ορθόδοξο κομποσκοίνι) και μάλλον εξελίχθηκε από το κομποσκοίνι, αλλά είναι μοναδικό με την έννοια ότι δεν έχει καμία θρησκευτική ή τελετουργική σημασία. Χρησιμοποιείται για χαλάρωση, μεράκι, ως σύμβολο κοινωνικού κύρους, ως αγχολυτικό, ακόμη και ως μέσο περιορισμού του καπνίσματος. Ονομάζεται συχνά και εύχαντρο. Η λέξη υποδηλώνει τη διαδικασία εκκοσμίκευσης του κομπολογιού από εργαλείο προσευχής με στόχο τον εξαγνισμό του νου σε αντικείμενο ευχαρίστησης.[1]. Συχνά αυτή η μετατροπή αποδίδεται στην ψυχοσύνθεση των Ελλήνων, οι οποίοι «δεν είναι λαός της υποταγής, της κακομοιριάς και της προσευχής».[2]
Το κομπολόι μαρτυρείται για πρώτη φορά σε εικόνα σε σπάνια φωτογραφία που χρονολογείται περί το 1840 στην Κάρυστο και παρουσιάζει έναν τοπικό προύχοντα με παραδοσιακή ενδυμασία να υποδέχεται τον Όθωνα, κρατώντας στα χέρια ένα κομπολόι.[3]
Ο Αριστοτέλης Ωνάσης και ο Ανδρέας Παπανδρέου ήταν από τους πιο γνωστούς κατόχους κομπολογιού τον 20ο αιώνα. Για πολλά χρόνια το κομπολόι ήταν αποκλειστικά ανδρικό προνόμιο: η ηθοποιός Μαίρη Χρονοπούλου υπήρξε από τις πρώτες γυναίκες που το διεκδίκησαν και για το ωραίο φύλο, σε διάφορες ταινίες της.
Παραπομπές [Επεξεργασία]
- ↑ "Από το κομπολόι στο εύ..χαντρον", από την εκπομπή του Παντελή Σαββίδη στην ΕΤ3: "Ανιχνεύσεις"
- ↑ http://www.ebdomi.com/arthra/arthra/1216-----.html
- ↑ "Περί κομβολογίου", άρθρο του Κώστα Κατσιμπόκη στο περιοδικό "Η κλίκα".
Εξωτερικοί σύνδεσμοι [Επεξεργασία]
- Η ιστορία του κομπολογιού από την Eύχαντρον (πρώην Αθηναϊκό Κέντρο Κομπολογιού)
- Περί κομβολογίου - περιοδικό "η Κλίκα"
- Μουσείο Κομπολογιού στο Ναύπλιο
- Η Λέσχη Φίλων Εύχαντρου
- Από το κομπολόι στο εύ..χαντρον", από την εκπομπή του Παντελή Σαββίδη στην ΕΤ3: "Ανιχνεύσεις"
- Λήμμα κομπολόι από τη jewelpedia
