Κηφισός

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Μετάβαση σε: πλοήγηση, αναζήτηση
Ο Κηφισός φωτογραφημένος από ψηλά σε γέφυρα πάνω από την εθνική οδό Αθηνών-Λαμίας.
Ο Κηφισός κάτω από την εθνική οδό Αθηνών-Λαμίας.

Ο Κηφισός είναι ο μεγαλύτερος ποταμός της Αττικής. Πηγάζει από το φυσικό κόμβο των ορέων Πεντέλης και Πάρνηθος και διχοτομεί την πρωτεύουσα μέχρι την εκβολή του στο Φαληρικό όρμο στο Σαρωνικό. Σε αυτόν οφείλεται το μεγαλύτερο μέρος του φυσικού πλούτου της μεγαλούπολης, ενώ στη βάναυση "κακοποίησή" του από τους κατοίκους της οφείλεται και η απώλεια μεγάλου μέρους της ομορφιάς της.

Ιστορικά Στοιχεία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Ο ποταμός είχε αξιοποιηθεί για πρώτη φορά στην εποχή του Αδριανού, όταν κατά μήκος του κατασκευάστηκε επί ρωμαϊκών χρόνων το πρώτο οργανωμένο υδρευτικό σύστημα για την άνυδρη Αθήνα. Η δεξαμενή ενισχυόταν από τα ποικίλα ρέματα του Πεντελικού και της Πάρνηθας, με αφετηρία τη ζώνη δεξαμενής στη σημερινή Νέα Πεντέλη, διέλευση από Χαλάνδρι, Κοκκιναρά (Κηφισιά) και Μονομάτι (Αχαρνές) και τέρμα την Πλατεία Δεξαμενής στο σημερινό Κολωνάκι των Αθηνών.

Ο Κηφισός χάρισε το όνομά του στην περιοχή από την οποία πηγάζει, την Κηφισιά Αττικής, ενώ ο Μένανδρος της κλασικής εποχής έμεινε γνωστός ως Μένανδρος ο Κηφισεύς και κοσμεί με την προτομή του το έμβλημα του γνωστού Δήμου. Ο όρος Κηφισεύς υποδηλώνει δε γένος ιθαγενών.

Στη νεότερη ιστορία της Ελλάδος και ενώ οι κάτοικοι της Αττικής γης προσπαθούσαν να ορθοποδήσουν μετά από πολέμους και κακουχίες, η πρωτεύουσα "τσιμεντοποιείται" με τη μέθοδο της αντιπαροχής και την άναρχη δόμηση και διευθέτηση των εκτάσεων. Ο Κηφισός είναι από τα πρώτα στοιχεία του φυσικού πλούτου της Αττικής που πλήττονται από αυτή την οικοδομική φιλοσοφία. Συγκεκριμένα, το νοτιοδυτικό τμήμα του ποταμού που χωρίζει την ιστορική πόλη των Αθηναίων από τη βιομηχανική πόλη του Πειραιώς εγκλωβίζεται στη βιομηχανική ζώνη της Αττικής. Αμφίπλευρα του Κηφισού ξεφυτρώνουν με γοργούς ρυθμούς παντός είδους εργοστάσια, βιομηχανίες και βιοτεχνίες βαρέως τύπου επιχειρηματικής δραστηριότητας, σε ένα άναρχο και άτυπο βιομηχανικό πάρκο. Δεν καταρτίζεται ουδέν σχέδιο διευθέτησης των εκτάσεων, ούτε και σχέδιο απορροής των βιομηχανικών αποβλήτων. Τα πάντα καταλήγουν στο πολύπαθο ποταμό, ενώ στις παραρεμάτιες ζώνες του ξεφυτρώνει πληθώρα από παραπήγματα, από τις Αχαρνές, μέχρι το Περιστέρι (Άγιος Ιωάννης Θεολόγος και Τσαλαβούτα) και τον Ταύρο. Η κεντρική λεωφόρος του λεκανοπεδίου, η Εθνική Οδός Αθηνών-Λαμίας-Θεσσαλονίκης χαράσσεται επίσης επάνω στον ποταμό, το ίδιο και οι γραμμές του ηλεκτρικού σιδηροδρόμου. Μέχρι και το 2000 η υπερχείλισή του σε κάθε βροχόπτωση απειλεί σπίτια και ανθρώπινες ζωές ώσπου πλέον εγκιβωτίζεται ολόκληρος. Παρά το γεγονός δε ότι ψηφίζεται από το ελληνικό Κοινοβούλιο νόμος που απαγορεύει την εγκατάσταση βιομηχανιών κοντά στον ποταμό και η ρίψη σκουπιδιών, καμία προσπάθεια αστυνόμευσης των ανωτέρω δεν λαμβάνει χώρα.

Τα τελευταία χρόνια, μετά την καταστροφή κάθε ίχνους φυσικού κάλλους, μετά την πυρπόληση Πεντέλης και Πάρνηθος και την κάλυψη του ποταμού, με τα σημάδια της καταστροφής να γίνονται κάθε χρόνο εμφανή, με ακραία καιρικά φαινόμενα το χειμώνα και εξοντωτική ζέστη το καλοκαίρι άρχισε το όψιμο ενδιαφέρον για τον εγκλωβισμένο ποταμό. Σε εκδήλωση ευαισθητοποίησης που διοργάνωσε γνωστός τηλεοπτικός και ραδιοφωνικός σταθμός, οι κάτοικοι των εφαπτόμενων στον ποταμό Δήμων ξεκίνησαν εθελοντικό καθαρισμό από τα βιομηχανικά σκουπίδια. Οι Δήμοι που είχαν και τη μεγαλύτερη συμμετοχή ήταν: Κηφισιάς, Μεταμόρφωσης, Νέας Φιλαδέλφειας και Φαλήρου.

Εξωτερικοί Σύνδεσμοι[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Ο Βασίλης Ζώτος, αρχιτέκτονας-πολεοδόμος, επικεφαλής της ομάδας μελέτης για τον Κηφισό, εξηγεί στο tvxs πώς ο Κηφισός μπορεί να μετατραπεί σε ελκυστικό πόλο πρασίνου μέσα στην πόλη.

ΑΗΣ Νέου Φαλήρου - Ανάπλαση στις όχθες του Κηφισού