Κάπακ Γιουπάνκι

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Μετάβαση σε: πλοήγηση, αναζήτηση
Ο Κάπακ Γιουπάνκι σε αναπαράσταση στο χρονικό του Φελίπε Γκουαμάν Πόμα ντε Αγιάλα, του 1615.

Ο Κάπακ Γιουπάνκι (Κέτσουα: Qhapaq Yupanki Inka, ο "θαυμάσιος λογιστής Ίνκα", ισπ. Cápac Yupanqui) ήταν ο πέμπτος αυτοκράτορας των Ίνκας. Ήταν γιος του Μάιτα Κάπακ (ισπ. Mayta Cápac) και της Μάμα Κούκα (ισπ. Mama Cuca). Ήταν ο τελευταίος της δυναστεία Ούριν (ισπ. Hurin) που ίδρυσε ο Μάνκο Κάπακ. Βασίλεψε περίπου το 1320 ενώ παντρεύτηκε τη Μάμα Κούσι (ισπ. Mama Cusi), ή αλλιώς Κυριιλπάι (ισπ. Curihilpay) όπως ήταν το κανονικό της όνομα, η οποία ήταν κόρη ενός ευγενή της φυλής Αγιαρμάκα. Γίος του ήταν ο Ίνκα Ρόκα, ο οποίος τον διαδέχθηκε στο θρόνο της αυτοκρατορίας.

Δεν ήταν ο πρωτότοκος γιος του Μάιτα Κάπακ αλλά κατάφερε να παραμερίσει τον νόμιμο διάδοχο, τον Κόντε Μάιτα (ισπ. Conde Mayta). Ο Κόντε Μάιτα είχε δυσμορφία στο πρόσωπο και στο σώμα του και δεν θεωρούνταν σωματικά ικανός να λάβει το χρίσμα του αυτοκράτορα έτσι ο Μάιτα Κάπακ τον παραμέρισε και έχρισε διάδοχο του τον Κάπακ Γιουπάνκι. Ο τελευταίος όταν έγινε αυτοκράτορας των Ίνκας έκανε μέγα ιερέα, Άπου, τον Μάιτα Κάπακ. Ωστόσο ο Κάπακ Γιουπάνκι έπρεπε για να σταθεροποιήσει τη βασιλεία του να σκωτώσει εννέα από αδέρφια του ώστε να αναγκάσει τα υπόλοιπα να δηλώσουν υποταγή.

Όσο ήταν κυβερνήτης στις βόρειες επαρχίες του βασιλείου, υπό την ηγεσία του πατέρα του, πραγματοποίησε την πρώτη εκστρατεία έξω από το οροπέδιο του Κούσκο, σύμφωνα με τις πηγές.

Ο Κάπακ Γιουπάνκι έχρισε διάδοχο του τον Ίνκα Ρόκα, γιο της Μάμα Κούσι, αλλά είχε άλλα έξι παιδία από άλλες γυναίκες. Αυτά ήταν ο Άπου Κάγια (Κέτσουα: Apu Calla), ο Άπου Τσιματσάουι (Κέτσουα: Apu Chimachaui), ο Άπου Σάκα (Κέτσουα: Apu Saca), ο Ουμπίρι (Κέτσουα: Humpiri), ο Άπου Ούρκο Γκουαράνγκα (Κέτσουα: Apu Urco Guaranga) και ο Ουτσουνκούνα (Κέτσουα: Uchuncuna).

Πηγές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  • ΣΤΡΑΤΙΩΤΙΚΗ ΙΣΤΟΡΙΑ, ΙΝΚΑΣ, Δεληγίαννης Π., τεύχος 147, εκδόσεις ΠΕΡΙΣΚΟΠΙΟ, Νοέμβριος 2008
  • Εγκυκλοπαίδεια ΠΑΠΥΡΟΥΣ ΛΑΡΟΥΣ ΜΠΡΙΤΑΝΝΙΚΑ, Εκδοτικός Οργανισμός Πάπυρος, Αθήνα, 1996
  • History of the Incas, Sarmiento de Gamboa P., S. Bauer B., Smith V., Decoster J., University of Texas Press, March 2007
Προηγούμενος
Μάιτα Κάπακ
Σάπα Ίνκα
περίπου το 1320
Επόμενος
Ίνκα Ρόκα
Στο λήμμα αυτό έχει ενσωματωθεί κείμενο από το λήμμα Cápac Yupanqui της Αγγλόγλωσσης Βικιπαίδειας, η οποία διανέμεται υπό την GNU FDL και την CC-BY-SA 3.0. (ιστορικό/συντάκτες).