Ιωάννης ο Δαμασκηνός

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Μετάβαση σε: πλοήγηση, αναζήτηση
Ο Άγιος Ιωάννης ο Δαμασκηνός κρατώντας ειλητάριο με δέηση προς τον Χριστό "Ναυτιῶντα σάλω, τῶν βιοτικῶν μελημάτων, συμπλόοις ποντούμενον ἁμαρτίαις, καὶ ψυχοφθόρω θηρὶ προσριπτούμενον, ὡς ὁ Ἰωνὰς Χριστὲ βοῶ σοί, Ἐκ θανατηφόρου μὲ βυθοῦ ἀνάγαγε."(Μιχαήλ Αναγνώστου 1734 Βυζαντινό Μουσείο Χίου)

Ο άγιος Ιωάννης ο Δαμασκηνός (περ. 6764 Δεκεμβρίου 749) ήταν Σύρος μοναχός και πρεσβύτερος. Γεννήθηκε στη Δαμασκό —εξ ου και το προσωνύμιό του— και ανήκε σε εξέχουσα οικογένεια. Ο πατέρας του, Σέργιος, ήταν διοικητής της Δαμασκού, που ήταν τότε υποταγμένη στους Σαρακηνούς και «υπουργός» οικονομικών του χαλίφη των Αράβων.

Με προτροπή του Πατριάρχη Ιεροσολύμων Ιωάννη χειροτονήθηκε πρεσβύτερος και εγκαταστάθηκε στη μονή του αγίου Σάββα, κοντά στα Ιεροσόλυμα. Εκεί έζησε όλη του τη ζωή μελετώντας και συγγράφοντας, κυρίως μουσικά έργα.

Ήταν εικονολάτρης και πολέμησε με σφοδρότητα τους εικονομάχους αυτοκράτορες Λέοντα τον Γ' τον Ίσαυρο και τον Κωνσταντίνο τον Κοπρώνυμο. Γράφοντας επιστολές, ζητούσε από το λαό της Πόλης να τιμά τις εικόνες. Αναφέρεται ότι ο Λέων διέταξε να μιμηθούν την γραφή του Δαμασκηνού και να στείλουν στο Χαλίφη πλαστή επιστολή του, με την οποία να φαίνεται ότι αυτός προσέφερε τη Δαμασκό στους Βυζαντινούς. Ο Χαλίφης πείστηκε και του έκοψε το δεξί χέρι, το οποίο όμως γιατρεύτηκε ως εκ θαύματος. Τότε έγραψε τον Α΄ Ειρμό του Κανόνος του Α' ήχου «Σου η τροπαιούχος δεξιά, θεοπρεπώς εν ισχύϊ δεδόξασται».

Χάρη στην ευγλωττία του ονομάσθηκε και «Χρυσορρόας», ενώ για το πλούσιο μουσικό του έργο ονομάστηκε «Μαΐστωρ της μουσικής». Ανακηρύχθηκε άγιος. Και η Ορθόδοξη Εκκλησία και η Καθολική γιορτάζουν τη μνήμη του στις 4 Δεκεμβρίου. Επίσης θεωρείται ως άγιος από την Λουθηρανική και την Αγγλικανική εκκλησία.



Έργα του Ιωάννη Δαμασκηνού σε νεοελληνική απόδοση[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  • Ιωάννου Δαμασκηνού, Έκδοσις ακριβής της ορθοδόξου πίστεως, μετάφραση: Νίκου Ματσούκα, Πουρναράς Π. Σ., θεσσ/ίκη , 2002
  • Αγίου Ιωάννου Δαμασκηνού, Η Θεοτόκος. Τέσσερις θεομητορικές ομιλίες, μετάφραση: Ιερομονάχου Αθανασίου Γιέβτιτς, Αποστολική Διακονία της Εκκλησίας της Ελλάδος, Αθήνα, 1995
  • Ιωάννου Δαμασκηνού, Διαλεκτικά, μετάφραση: Νίκου Ματσούκα, Πουρναράς Π. Σ.,Θεσσ/ίκη, 1995
  • Ιωάννου Δαμασκηνού, Διαλεκτικά, μτφρ. Ιγνάτιος Σακαλής, εκδ. Παπαζήσης, Αθήνα, 1978
  • Άγιος Ιωάννης ο Δαμασκηνός, Βίος Βαρλαάμ και Ιωάσαφ. Μια αγιολογική ιστορία, μετάφραση: Νικόλαος Καλομπάτσος, Πρότυπες Θεσσαλικές Εκδόσεις, 2008
  • Ιωάννου Δαμασκηνού, Κατά Μανιχαίων διάλογος. Προς τους διαβάλλοντας τας αγίας εικόνας λόγοι τρεις, μετάφραση: Νίκου Ματσούκα, εκδ.Πουρναράς, Θεσσ/ίκη, 1988


Βιβλιογραφία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  • Σιάσος Λάμπρος, «Τα όρια της κατηγοριακής σημαντικής στη θεολογία του Ιωάννη του Δαμασκηνού». Επιστημονική επετηρίδα Θεολογικής Σχολής Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης 27 (1982), 339-372.

Εξωτερικοί σύνδεσμοι[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Wikisource logo
Στη Βικιθήκη υπάρχει υλικό που έχει σχέση με το θέμα:
Commons logo
Τα Wikimedia Commons έχουν πολυμέσα σχετικά με το θέμα
  • Ιωάννης Λίλης, Κοσμολογία και ανθρωπολογία στη διδασκαλία του Ιωάννου Δαμασκηνού, Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης (ΑΠΘ), Σχολή Θεολογική, Τμήμα Θεολογίας, 2007[1]
  • Νίκος Σβορώνος, Παρατηρήσεις για τη συμβολή του Βυζαντίου στην πνευματική εξέλιξη της Δυτικής Ευρώπης: Η περίπτωση του Ιωάννου Δαμασκηνού,[2]
  • Ιωάννης Λίλης, «Η Εκκλησιολογία του Ιωάννου Δαμασκηνού στο δογματικό του έργο «Ἔκδοσις ἀκριβὴς τῆς ὀρθοδόξου πίστεως»[3]