Θάλασσα Αζόφ

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Μετάβαση σε: πλοήγηση, αναζήτηση

Συντεταγμένες: 46°05′08″N 36°31′46″E / 46.0856°N 36.5294°E / 46.0856; 36.5294

Η αβαθής φαιοπράσινη παγωμένη θάλασσα Αζόφ στη Μαύρη Θάλασσα, στο ΒΑ άκρο της οποίας βρίσκεται και η ομώνυμη πόλη.

Η Θάλασσα του Αζόφ είναι το βόρειο τμήμα της Μαύρης Θάλασσας που ενώνεται μέσω του πορθμού του Κερτς. Συνορεύει από βόρεια με την Ουκρανία, ανατολικά με τη Ρωσία και δυτικά με την Κριμαία.
Πρόκειται για μεγάλη κόλπωση, 35.000 τ. χλμ. του Εύξεινου Πόντου ανάμεσα στην Κριμαία και στον Καύκασο. Είναι αβαθής θάλασσα (3-14 μ.), μοιάζει με κλειστή λίμνη και δέχεται τα νερά 20 ποταμιών (Δον κ.λπ.). Τα νερά της δεν είναι πολύ αλμυρά και τα ψάρια της νοστιμότατα. Φημισμένο είναι το χαβιάρι που βγαίνει από τους οξύρρυγχους.

Ονομασίες[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Η Θάλασσα Αζόφ ή Αζοφική είναι η «Μαιώτιδα λίμνη» των αρχαίων Ελλήνων, η «Τερεμίνθα» των Σκυθών, η «Palus Maeotis» των Λατίνων, η «Μπαχρ Αζάκ» των Τούρκων, η «Ντελήκ Νταντζίκ» των Τατάρων, η «Σουράζησε Μόρε» των Ρώσων. Το όνομά της οφείλεται στην άλλοτε κραταιά πόλη Αζόφ.

Λιμνοθάλασσες και κόλποι[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Στην Αζοφική παρατηρούνται δύο είδη κολπώσεων, οι καθ' αυτού κόλποι που διανοίγονται μεταξύ δύο ακρωτηρίων με ευρύ ή στενό στόμιο με σχετικά μικρά βάθη, καθώς και λιμνοθάλασσες με μικρότερα αβαθή των κόλπων. Αυτές πλαισιώνονται από μακρές λωρίδες γης, γλώσσες που κατά την ωκεανογραφία καλούνται «προσχωματικά βέλη», αντί «προσχωματικά τόξα» που στην πραγματικότητα εκ του καμπυλόγραμμου σχήματός τους, έχουν τις έννοιες τόξο και βέλος.

Κυριότερες λιμνοθάλασσες της Αζοφικής είναι:

  1. η λίμνη Ταμάν, δεξιά του εισπλέοντος τον Κιμμέριο Βόσπορο που σχηματίζεται μεταξύ των χερσαίων γλωσσών Τσέσκα και Τούζλα.
  2. η λίμνη Αραμπάτ, νοτιοδυτικές ακτές της Αζοφικής, μεταξύ των ακρωτηριών Καζαντίπ και Μπιριουτσίη.

Η δυτική ακτή της κόλπωσης Αραμπάτ αποτελεί καθ΄ όλο το μήκος της, περίπου 60 μίλια, στενώτατη λωρίδα πλάτους περίπου 600 μέχρι 800 μέτρα που είναι πολύ χαμηλή την οποία και υπερλούουν (περνάνε από επάνω) τα σφοδρά από ανατολάς κύματα. Η λωρίδα αυτή ονομάζεται Αραμπάτσκα Στρέλκα (=τόξο του Αραμπάτ). Η λιμνοθάλασσα που σχηματίζεται πίσω, εξ αυτής της λωρίδας, ονομάζεται «Σιβάς» (ταταρικά) ή Γνίλοε Μόρε (ρωσικά), ονόματα που προερχονται από την αρχαία ελληνική της ονομασία «Σεσηπυία θάλασσα» ή «Σαπρά θάλασσα».

Κυριότεροι κόλποι της Αζοφικής είναι:

  1. ο Γενίτσεσκ
  2. ο Ουτλιούσκι, βορειοδυτικά.
  3. ο Ομπιτέτσνα, βόρειο-βορειοδυτικά.
  4. ο Μπερντιάνσκ
  5. ο πελοσαραϊσκάγια, στο βάθος του οποίου βρίσκεται η μικρή πόλη Γιάλτα, διάφορη της ομώνυμης της Κριμαίας.
  6. ο Τεμριούκ, πρώτος κόλπος δεξιά του εισπλέοντος την Αζοφική και
  7. ο Ταγκανρόγκ, μεγάλη βορειοανατολική κόλπωση, γνωστότερος στους Έλληνες ναυτικούς ως κόλπος Ταϊγανίου, ο οποίος είναι και ο μεγαλύτερος της Αζοφικής.

Λιμένες Αζοφικής[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Κυριότεροι λιμένες και παραθαλάσσιες πόλεις της Αζοφικής είναι

  1. το Κερτς
  2. το Γενί Καλέ
  3. το Γενιτσέσκ
  4. η Μπερδιάνσκ
  5. η Μαριούπολη
  6. το Ταγκανρόγκ
  7. το Ροστόφ στον Ντον
  8. η Αζόφ, και η
  9. η Γείσκ