Ηλιούπολη Αττικής

Η θέση του Δήμου στον Νομό Αττικής
Δήμος Ηλιούπολης
Έδρα	Ηλιούπολη
Έκταση	12,9 km2
Πληθυσμός	78.153 (απογραφή 2011)
Δήμαρχος	Βασίλειος Βαλασόπουλος
Αντιδήμαρχοι	Ιωάννης Νικηφόρος, Κώνσταντίνος Σεφτελής, Κώνσταντίνος Παπαδόπουλος, Γεώργιος Χατζηδάκης, Χρήστος Γιαννάκης
Διοικητική θέση
Περιφ. ενότητα	Κεντρικός τομέας Αθηνών
Περιφέρεια	Αττικής
Αποκ. διοίκηση	Αττικής
Γεωγραφική θέση
Νομός	Αττικής
Διαμέρισμα	Στερεά Ελλάδα

Η Ηλιούπολη είναι προάστιο στο νοτιοανατολικό τμήμα του λεκανοπεδίου της Αθήνας στις νοτιοδυτικές παρυφές του Υμηττού, με υψόμετρο 210 μέτρων. Aποτελεί Δήμο της Περιφέρειας Αττικής και μέρος του Μητροπολιτικού Συγκροτήματος της Αθήνας.

Έχει έκταση περίπου 12.700 στρέμματα, από τα οποία τα 5.700 είναι δάση και τα 7.000 είναι έκταση που καλύπτει ο οικισμός (πλατείες, δρόμοι, κατοικίες κ.λπ.). Το μέσο υψόμετρο της περιοχής είναι 150μ. Στην απογραφή του 2011 είχε 64.205 κατοίκους και θα είναι ο 27ος πληθυσμιακά μεγαλύτερος Δήμος της χώρας.

Περιοχή

το περιοχή χαρακτηριζόταν έως και πρόσφατα από χαμηλές κατοικίες, καθώς η ύπαρξη του Αεροδρομίου του Ελληνικού σε σχετικά μικρή απόσταση απαγόρευε τη δόμηση πάνω από δύο ορόφων. Με τη μεταφορά του αεροδρομίου στα Σπάτα ο περιορισμός αυτός καταργήθηκε, κι έτσι τα τελευταία χρόνια παρατηρείται έντονη οικοδομική δραστηριότητα. Η περιοχή χαρακτηρίζεται επίσης από αρκετό πράσινο, καλή ρυμοτομία όσον αφορά το κεντρικό και ανατολικό της τμήμα.

Συνοικίες

Οι συνοικίες της Ηλιούπολης είναι οι εξής:

1. Αγία Μαρίνα
2. Αγία Μαύρα
3. Αγία Παρασκευή
4. Άγιος Κωνσταντίνος - Καναρια
5. Άνω Ηλιούπολη
6. Αστυνομικά - Πανόραμα
7. Κάτω Ηλιούπολη
8. Κέντρο
9. Νησάκι
10. Τυπογραφικά
11. Χαλικάκι

Πλατείες

Η Ηλιούπολη διαθέτει έναν αρκετά μεγάλο αριθμό πλατειών. Πρόκειται για τις εξής:

• Πλατεία 25ης Μαρτίου
• Πλατεία 28ης Οκτωβρίου
• Πλατεία Αγίας Μαύρας
• Πλατεία Αεροπορίας
• Πλατεία Αϊνστάιν
• Πλατεία Αμαλίας
• Πλατεία Αναγνωσταρά
• Πλατεία Ανεξαρτησίας
• Πλατεία Αρτέμιδος
• Πλατεία Βαλαωρίτου
• Πλατεία Βεάκη
• Πλατεία Βυζαντίου
• Πλατεία Γεώργιου Καραϊσκάκη (Κανάρια)
• Πλατεία Έβερτ
• Πλατεία Εθνικής Αντίστασης (Κεντρική Πλατεία)
• Πλατεία Ευρώπης
• Πλατεία Ηρώδου του Αττικού (Αγία Παρασκευή)
• Πλατεία Θεοφιλοπούλου
• Πλατεία Θήρας
• Πλατεία Θράκης
• Πλατεία Κωνσταντίνου Καβάφη
• Πλατεία Καβαφάκη
• Πλατεία Μανδηλαρά
• Πλατεία Ναυπλίου
• Πλατεία Παλαιών Πατρών Γερμανού (ΙΚΑ)
• Πλατεία Παπαδιαμάντη
• Πλατεία Παραθυρά
• Πλατεία Πλαστήρα
• Πλατεία Ράλλη
• Πλατεία Σικελιανού
• Πλατεία Τζαβέλλα
• Πλατεία Τσαμαδού
• Πλατεία Φλέμινγκ

Ιστορία

Στην αρχαιότητα, η περιοχή ήταν γνωστή ως Δήμος Ευωνύμου. Ο Δήμος πήρε το όνομα του από τον Ευώνυμο -γιό του Ουρανού και της Γαίας- και αποτελούσε έναν από τους εκατό Δήμους της αρχαίας Αθήνας που περιλάμβανε ολόκληρη την σημερινή Αττική, εκτός της Μεγαρίδας. Αρχαιολογικές ανασκαφές επιβεβαιώνουν την ύπαρξη Μυκηναϊκού οικισμού στην περιοχή του Αγίου Νικολάου και άλλου, νεώτερου, του 4ου π.χ. αιώνα, στην πλατεία Νικηταρά, όπου εντοπίστηκαν επιτύμβιοι λήκυθοι, πιθάρια, λίθινες πλάκες, αρχαϊκά και παλαιοχριστιανικά λείψανα. Στην περιοχή βρέθηκαν ακόμη, χρυσά, αργυρά και χάλκινα νομίσματα, βέλη, βλήματα και αγγεία, απόδειξη του γεγονότος ότι η περιοχή χρησιμοποιήθηκε ως στρατόπεδο στο Χρεμωνίδειο πόλεμο μεταξύ Μακεδόνων, Πτολεμαίων και Σελευκιδών. Στους χάρτες που υπάρχουν στον Δήμο απεικονίζονται πάρα πολλοί τύμβοι.

Με την πάροδο των αιώνων, η περιοχή ακολουθεί την πορεία της πόλεως των Αθηνών. Παρακμάζει προοδευτικά, ερημώνει, γίνεται έρμαιο ληστρικών και βαρβαρικών επιδρομών, και οι κατακτητές διαδέχονται ο ένας τον άλλο: Βυζαντινοί, Φράγκοι, Καταλανοί, Βενετσιάνοι, Τούρκοι. Αφέντης της ευρύτερης περιοχής στην διάρκεια της Τουρκοκρατίας ήταν ο Καρρά Αλή, ο οποίος άφησε το στίγμα του ονοματίζοντας το μέρος, που αποτελούσε τσιφλίκι του. Το 1830 οι μέχρι τότε Τούρκοι ιδιοκτήτες του, πούλησαν το "τσιφλίκι Καρά" στον Νικόλαο Καπετανάκη και τον Γαετάνο Μοράλια. Στα χοτζέτια (συμβόλαια της αγοραπωλησίας) αναφέρεται ότι το "τσιφλίκι Καρά" είχε έκταση "4 ζευγάρια", δηλαδή την έκταση που μπορούσαν να οργώσουν 4 ζευγάρια βόδια σε μια περίοδο σποράς. Από τότε το "τσιφλίκι (ή Κτήμα) Καρά" άλλαξε αρκετούς ιδιοκτήτες και το 1922 κατέληξε στον κτηνοτρόφο Αλέξιο Νάστο, ο οποίος ισχυρίστηκε ότι το κτήμα που αγόρασε είχε τεράστια έκταση και περιελάμβανε όλο το σημερινό Δήμο Ηλιούπολης και το δασικό χώρο του Υμηττού μέχρι την κορυφή του όρους, το μεγαλύτερο τμήμα του σημερινού Δήμου Αργυρούπολης, καθώς και ένα μικρό τμήμα του σημερινού Δήμου Αλίμου.

Οι πρώτοι που ζήτησαν να εγκατασταθούν εκεί ήταν Μικρασιάτες πρόσφυγες, το 1923. Το τωρινό όνομά του ο Δήμος το οφείλει στους πρώτους επιχειρηματίες ιδιώτες που δημιούργησαν αυτό το σύγχρονο προάστιο οι οποίοι ήταν Αιγύπτιοι και ειδικά στον Δρανδάκη (γόνο κρητικής οικογένειας από το Ρέθυμνο, που σπούδασε στην Ηλιούπολη του Καΐρου), ο οποίος με την εταιρία "Ελληνική Εταιρία Αστικών και Αγροτικών Συνοικισμών - Δρανδάκης Πάγκαλος και Σια" αγόρασε από τον Νάστο 1.030 στρέμματα τα οποία και οικοπεδοποίησε, ενώ έδωσε στο καινούριο προάστιο το όνομα της αρχαίας αιγυπτιακής πόλης Ηλιούπολης (Πι-Ρα το αιγυπτιακό της όνομα, πόλη του θεού Ρα, Θεού του ήλιου). Έτσι, το 1924, εκπονήθηκε το πρώτο πολεοδομικό σχέδιο σύμφωνα με το οποίο κτίστηκε σιγά-σιγά ο σύγχρονος οικισμός. Περιέργως όμως οι πρώτοι που εγκαταστάθηκαν ήταν κυρίως Λευκαδίτες. Αρχικά κατασκευάστηκαν κυρίως εξοχικές κατοικίες μεγαλοαστών με κήπους και ανεμόμυλους. Η περιοχή "Λόφος Γερμανού" ονομάστηκε από την οικία ενός Γερμανού που υπήρχε εκεί προπολεμικά.

Το 1927 αγοράστηκαν δύο λεωφορεία τα οποία άρχισαν δρομολόγια καθημερινά για την εξυπηρέτηση των απασχολουμένων με τα έργα, των κατοίκων και των επισκεπτών-αγοραστών οικοπέδων.

Με νομοθετικό διάταγμα στις 16-10-1928, η Ηλιούπολη, που απαριθμούσε περί τους 600 μόνιμους κατοίκους, έγινε κοινότητα, με πρώτο κοινοτάρχη το βιομήχανο Θεόδωρο Παλαμίδα. Μέχρι τότε αποτελούσε περιοχή του Αγίου Δημητρίου (Μπραχαμίου). Γύρω στο 1930 η Ηλιούπολη οργανώθηκε καλύτερα ως κοινότητα και άρχισε να αναπτύσσεται. Τότε δεν υπερέβαινε τους 1400-1500 κατοίκους.

Οι δρόμοι μέχρι το 1945 δεν είχαν ονομασίες, όμως ο πρόεδρος Πάνος Κωνσταντινίδης, άλλαξε τα έως τότε δεδομένα, δίνοντας βυζαντινά και ιστορικά ονόματα στα "βραχοστράτια".

Ο ηλεκτροφωτισμός τα πρώτα χρόνια καλύφθηκε από ιδιωτική επιχείρηση. Τα εγκαίνια του ηλεκτροφωτισμού έγιναν την Τρίτη, 5 Αυγούστου 1948. Την περίοδο εκείνη, δεν υπήρχε νερό στα σπίτια. Υπήρχαν όμως πολλά τρεχούμενα νερά, ρέματα (με σημαντικότερα τους 2-3 κλάδους του ρέματος της Πικροδάφνης), πηγές και μια δεξαμενή ψηλά στην πλαγιά του βουνού που τροφοδοτούσε τον πληθυσμό μέρα παρά μέρα. Επίσης υπήρχε και ένας νερόμυλος κοντά στη λεωφόρο Πρωτόπαππα.

Το [1964]] η Ηλιούπολη έγινε Δήμος, ενώ κατά τη χρονική περίοδο 1967-1974 αποχαρακτηρίστηκε μεγάλη συνορεύουσα δασική έκταση που απετέλεσε τον οικισμό "Αστυνομικά", με καταφανή παραβίαση της τότε οικιστικής ανάπτυξης, γεγονός που επαναλήφθηκε αργότερα και σε άλλους νοτιότερους δήμους π.χ. Γλυφάδας, Βάρης κ.λπ.

Εκπαίδευση

Δημοτικά Σχολεία

• 1ο Δημοτικά Σχολεία Ηλιούπολης (Φλέμινκ 1)
• 2ο Δημοτικά Σχολεία Ηλιούπολης (Πουσουλίδου 10)
• 3ο & 16ο Δημοτικά Σχολεία Ηλιούπολης (Σοφούλη 1 & Κιθαιρώνος)
• 4ο Δημοτικό Σχολείο Ηλιούπολης (Λεωφόρος Σοφοκλή Βενιζέλου 83)
• 5ο & 20ο Δημοτικά Σχολεία Ηλιούπολης (Αγαμέμνονος 1)
• 6ο & 19ο Δημοτικά Σχολεία Ηλιούπολης (Λεωφόρος Μαρίνου Αντύπα 34)
• 7ο & 21ο Δημοτικά Σχολεία Ηλιούπολης (Γράμμου 30)
• 8ο & 17ο Δημοτικά Σχολεία Ηλιούπολης (Μεσσηνίας & Κεφαλληνίας)
• 9ο Δημοτικό Σχολείο Ηλιούπολης (Ιωνίων Νήσων 35)
• 10ο Δημοτικό Σχολείο Ηλιούπολης (Μυκόνου 34)
• 11ο Δημοτικό Σχολείο Ηλιούπολης (Λεωφόρος Κοτζιά 19)
• 12ο Δημοτικό Σχολείο Ηλιούπολης (Φαναριωτών 8)
• 13ο Δημοτικό Σχολεία Ηλιούπολης (Θάλειας Λουκίδου 3)
• 15ο Δημοτικό Σχολείο Ηλιούπολης (Αλιμούντος 88)
• Η Θεομήτωρ (ιδιωτικο σχολειο νηπιαγωγειο και δημοτικο) ( ΣΟΦ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΥ )

Γυμνάσια

• Η ΘΕΟΜΗΤΩΡ (ιδιωτικο γυμνασιο)(ΣΟΦ.ΒΕΝΙΖΕΛΟΥ )
• 1ο Γυμνάσιο Ηλιούπολης (Γρηγορίου Αυξεντίου 2)
• 2ο Γυμνάσιο Ηλιούπολης (Μεσσηνίας & Κεφαλληνίας)
• 3ο Γυμνάσιο Ηλιούπολης (Τζουμαγιάς 1)
• 4ο Γυμνάσιο Ηλιούπολης (Βάκχου 13)
• 5ο Γυμνάσιο Ηλιούπολης (Λεωφόρος Βουλιαγμένης 180)
• 7ο Γυμνάσιο Ηλιούπολης (Πουσουλίδου 18)
• Ειδικό Γυμνάσιο Ηλιούπολης (Ύδρας 2)

Λύκεια

• Η θεομήτωρ (ιδιωτικο λυκειο )(ΣΟΦ.ΒΕΝΙΖΕΛΟΥ )
• 1ο Λύκειο Ηλιούπολης (Γρηγορίου Αυξεντίου 2)
• 2ο Λύκειο Ηλιούπολης (Τζουμαγιάς 1)
• 3ο Λύκειο Ηλιούπολης (Ολυμπιονικών & Λασκαράτου)
• 4ο Λύκειο Ηλιούπολης (Βάκχου 13)
• 5ο Λύκειο Ηλιούπολης (Παπαναστασίου 3)
• ΕΠΑ.Λ Ηλιούπολης (Λεωφόρος Βουλιαγμένης 519)
• Ειδικό Λύκειο Ηλιούπολης (Ύδρας 2)

Υποδομές

Δημοτικές Υπηρεσίες - Υπηρεσίες ΝΠΔΔ

• Δημαρχείο (Λ. Σοφοκλή Βενιζέλου 114, τηλ. 2109970000)
• ΚΕΝΤΡΑ ΕΞΥΠΗΡΕΤΗΣΗΣ ΠΟΛΙΤΩΝ
  • Α' Κ.Ε.Π. - Πλατεία Φλέμινγκ (Πλατεία Φλέμινγκ 2, τηλ. 2109943638)
  • Β' Κ.Ε.Π. - Αγία Μαρίνα (Αγίας Μαρίνας 8, τηλ. 2109706466)
  • Γ' Κ.Ε.Π. - Κάτω Ηλιούπολη (Νυμφών & Νικομάχου - Κτήριο ΟΤΕ, τηλ. 2109922630)
• ΚΕΝΤΡΟ ΑΓΩΓΗΣ, ΦΡΟΝΤΙΔΑΣ & ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ "ΠΑΥΛΟΣ ΠΕΝΤΑΡΗΣ" (Κ.Α.Φ.Α.Δ.ΗΛ.)
  • Α' Παράρτημα Αγωγής (Βρεφονηπιακός Σταθμός) - Κάτω Ηλιούπολη (Αθηνοδώρου 63-65)
  • Β' & Δ' Παράρτημα Αγωγής (Βρεφονηπιακός Σταθμός) - Αγία Μαρίνα (Τσαμάδου 12)
  • Γ' Παράρτημα Αγωγής (Βρεφονηπιακός Σταθμός) - Κέντρο (Ψαρών 9)
  • Ε' Παράρτημα Αγωγής (Βρεφονηπιακός Σταθμός) - Άγιος Κωνσταντίνος (Λ. Κύπρου & Σαντορίνης)
  • Ζ' Παράρτημα Αγωγής (Βρεφονηπιακός Σταθμός) - Άγιος Νικόλαος (Αχ. Παράσχου 26)
  • Η' Παράρτημα Αγωγής (Βρεφονηπιακός Σταθμός) - Νησάκι (Θέμιδος & Δημ. Γλυνού)
  • Ι' Παράρτημα Αγωγής (Βρεφονηπιακός Σταθμός) - Αστυνομικά (Κεφαλληνίας & Μεσσηνίας)
  • Α' Παράρτημα Αλληλεγγύης (Κ.Α.Π.Η.) - Κάτω Ηλιούπολη (Κων. Καραμανλή 12 τηλ. 2109917855)
  • Β' Παράρτημα Αλλελεγγύης (Κ.Α.Π.Η.) - Αγία Μαρίνα (Αρχιμήδους 53, τηλ. 2109944685)
  • Γ' Παράρτημα Αλλελεγγύης (Κ.Α.Π.Η.) - Άγιος Κωνσταντίνος (Αγ. Κωνσταντίνου 7)
  • Μονάδα Φροντίδας Ηλικιωμένων Η Αγία Ταβιθά (Φιλοποίμενος 4, τηλ. 2109943386 - 2109931620)
• Δημοτική Αστυνομία Ηλιούπολης (στεγάζεται στο Δημαρχείο)
• Πυροφυλάκειο (Σοφοκλή Βενιζέλου 112)
• Φυτώριο (Μαραθωνομάχων 71)
• Πολιτιστικός Αθλητικός Οργανισμός Δήμου Ηλιούπολης (Π.Α.Ο.Δ.ΗΛ) Τμήμα Αθλητισμού (Δαμασκηνού 3)
• Πολιτιστικός Αθλητικός Οργανισμός Δήμου Ηλιούπολης (Π.Α.Ο.Δ.ΗΛ) Τμήμα Πολιτισμού (Πλ.25ης Μαρτίου)
• Κέντρο Πρόληψης της Χρήσης Εξαρτησιογόνων Ουσιών (Κ.Ε.Π.Χ.Ε.Ο) (Κρήτης 2)

Δημόσιες Υπηρεσίες

• Αστυνομικό Τμήμα (Αγίου Κωνσταντίνου 60)
• Ε.Ο.Π.Υ.Υ - Ι.Κ.Α (Πλατεία Παλαιών Πατρών Γερμανού)
• Δ.Ο.Υ (Λεωφόρος Βουλιαγμένης 387)
• ΕΛ.ΤΑ (Λεωφόρος Πρωτόπαππα 5)
• Ο.Τ.Ε (Λεωφόρος Σοφοκλή Βενιζέλου 111)

Αθλητισμός

• Α΄ Κλειστό Γυμναστήριο Δήμου Ηλιούπολης
• Β΄ Κλειστό Γυμναστήριο Δήμου Ηλιούπολης
• Γήπεδο Ποδοσφαίρου ΔΙΑΝΑ
• Γήπεδο Ποδοσφαίρου Γ.Σ ΗΛΙΟΥΠΟΛΗΣ
• Αθλητικό Κέντρο Χαλικάκι
• Αθλητικό Κέντρο Πανοράματος
• Αθλητικό Κέντρο Αγίου Νικολάου Κάτω Ηλιούπολης
• Δημοτικό Κολυμβητήριο Ηλιούπολης

Θρησκεία

• Ι.Ν Κοιμήσεως της Θεοτόκου (Καθεδρικός Ναός Ηλιουπόλεως)
• Ι.Ν Αγίας Παρασκευής
• Ι.Ν Αγίου Νικολάου
• Ι.Ν Αγίου Κωνσταντίνου
• Ι.Ν Αγίων Αναργύρων
• Ι.Ν Αγίων Τιμοθέου & Μαύρας
• Ι.Ν Προφήτου Ηλιού
• Ι.Ν Αγίας Μαρίνας
• Ι.Ν Αγίου Πρωτοκορυφαίου Αποστόλου Παύλου
• Ι.Ν Αναστάσεως (Δημοτικό Νεκροταφείο Ηλιούπολης)

Περιβάλλον

Γεωμορφολογικά στοιχεία

Η περιοχή του Δήμου Ηλιούπολης χαρακτηρίζεται ως ημιορεινή με ιδιαίτερα επικλινές έδαφος. Το μέσο υψόμετρο της περιοχής είναι 150μ.

Ο οικισμός έχει αναπτυχθεί στις ηπιότερες κλίσεις εδάφους φτάνοντας ουσιαστικά μέχρι τις βουνοπλαγιές του όρους Υμηττού. Εξαίρεση αποτελεί το ανατολικό τμήμα της περιοχής των Αστυνομικών που βρίσκεται σε κλίσεις 15% και άνω, οι οποίες είναι ιδιαίτερα μεγάλες.

Υδρολογικά στοιχεία - Επιφανειακά νερά - Υδάτινοι πόροι

Στην έκταση του Δήμου Ηλιούπολης δεν υπάρχουν εσωτερικά ύδατα (ποτάμια μόνιμης ροής ή λίμνες). Σημαντικός φυσικός πόρος της περιοχής είναι η νοτιοδυτική πλευρά του δάσους του Υμηττού που προσφέρεται για περιπάτους και αναψυχή. Επίσης σημαντικοί φυσικοί πόροι της περιοχής είναι, το Ρέμα Πικροδάφνης, ένα από τα μεγαλύτερα εναπομείναντα ρέματα του Λεκανοπεδίου, καθώς και το σπήλαιο μεγάλης φυσικής σημασίας που βρίσκεται κοντά στην διασταύρωση των οδών Ειρήνης και Αμαλίας, το οποίο όμως πρέπει να αναδειχθεί και να αξιοποιηθεί.

Το ρέμα της Πικροδάφνης, διασχίζει τους δήμους Ηλιούπολης, Αγίου Δημητρίου, Παλαιού Φαλήρου, Αλίμου και εκβάλλει στον κόλπο του Σαρωνικού. Χαρακτηρίστηκε ως "χώρος ιδιαιτέρου περιβαλλοντικού ενδιαφέροντος", με την απόφαση 9173/1642/1983 του Υ.ΠΕ.ΧΩ.Δ.Ε. Παλαιότερα, περί το 2000, η Νομαρχία Αθηνών ξεκίνησε εργασίες για την διευθέτηση της κοίτης του ρέματος με ανοιχτό πετρόχτιστο αγωγό. Το έργο διακόπηκε προσωρινά από το Σ.τ.Ε. μετά από προσφυγή των κατοίκων, διότι η διευθέτηση αυτού του είδους θα είχε ως συνέπεια την αλλοίωση του μικροκλίματος της περιοχής, την καταστροφή των καταφυγίων των σημαντικών πληθυσμών πουλιών και των 16 ειδών ορνιθοπανίδας, καθώς και την εξάλειψη των βατραχιών, χελωνών, σκαντζόχοιρων και άλλων μικρών ζώων που διαβιούν στο χώρο του ρέματος. Μετά από ένα χρόνο διαλύθηκε η εργολαβία. Ακόμα μέχρι σήμερα το έργο παραμένει μισό. Δηλαδή το μισό του συνολικού μήκους του ρέματος (περίπου 350μ.) είναι διευθετημένο με ανοιχτό αγωγό με επικάλυψη πέτρας και το υπόλοιπο χωρίς καμία επέμβαση ούτε καν για την προστασία των παριών του ρέματος.

Κλιματολογικά στοιχεία

Το κλίμα της περιοχής σε γενική εκτίμηση είναι θερμό-μεσογειακό (Αττικό), το οποίο χαρακτηρίζεται από το ξηρό και θερμό καλοκαίρι και από τις ανοιξιάτικες και φθινοπωρινές βροχοπτώσεις.

Άνεμοι

Οι επικρατέστεροι άνεμοι στις περιοχές είναι οι βόρειοι, οι βορειοανατολικοί και οι νότιοι, και ακολουθούν οι νοτιοδυτικοί, οι βορειοδυτικοί, οι δυτικοί, και οι νοτιοανατολικοί. Η συχνότερη ένταση των επικρατούντων ανέμων είναι 2-5 Βeaufοrt. Άνεμοι μεγάλης εντάσεως δεν αποτελούν γνώρισμα της περιοχής μελέτης και σπάνια εμφανίζονται άνεμοι εντάσεως μεγαλύτερης των 6 Βeaufοrt (συχνότητα εμφάνισης 1%).

Θερμοκρασία

Ο θερμότερος μήνας στις περιοχές είναι ο Ιούλιος (28,6°C) ενώ ο ψυχρότερος είναι ο Ιανουάριος (9,2°C). Το μέσο ετήσιο θερμοκρασιακό εύρος είναι 19,4°C. Η μέση μέγιστη θερμοκρασία που έχει σημειωθεί στην περίοδο 1958-1993 είναι 32,9°C, ενώ η μέση ελάχιστη είναι 5,4°C. Σε απόλυτες τιμές η μέγιστη θερμοκρασία στην ίδια περίοδο σημειώθηκε τον μήνα Ιούλιο (48,0°C), ενώ η ελάχιστη τον μήνα Ιανουάριο (-5,0°C).

Βροχοπτώσεις και υγρασία

Το μέσο ετήσιο ύψος υετού ανέρχεται στα 365,2 mm. Ο ξηρότερος μήνας είναι ο Ιούλιος (5,0mm) και υγρότερος (βροχερότερος) ο Δεκέμβριος (61,5 mm). Το ποσοστό υγρασίας κυμαίνεται από 43.6% το μήνα Ιούλιο ως 73,4% το Δεκέμβριο.

Άλλα καιρικά φαινόμενα

Χαλάζι: Χαλαζοπτώσεις σπάνια σημειώνονται στην περιοχή και συνήθως έχουν μικρή διάρκεια και περιορισμένες έως μηδαμινές επιπτώσεις. Τα τελευταία αξιόλογα φαινόμενα χαλαζόπτωσης κατεγράφησαν τις πρώτες μεσημβρινές ώρες της 16ης Οκτωβρίου 2009 και τις απογευματινές ώρες της 24ης Ιανουαρίου 2013, που η ένταση του φαινομένου ήταν τέτοια που προκλήθηκε και χαλαζόστρωση.

Χιόνι: Πτώση χιονιού παρατηρείται κυρίως τους χειμερινούς μήνες, ενώ σπάνια εμφανίζονται χιονοπτώσεις τον Μάρτιο και τον Νοέμβριο. Ο μέσος αριθμός των ημερών με χιονόπτωση στη διάρκεια του έτους είναι 2,6. Η πιο έντονη χιονόπτωση των τελευταίων ετών σημειώθηκε τη 17η Φεβρουαρίου 2008, που συνοδεύτηκε από εξαιρετικά χαμηλές θερμοκρασίες και σημαντικά -για τα δεδομένα της περιοχής- ύψη χιονιού.

Παγετοί: Παγετοί στην περιοχή εμφανίζονται σπάνια, κυρίως τον Ιανουάριο. Ο μέσος αριθμός των ημερών με παγετό στη διάρκεια του έτους είναι 2,5.

Τεκτονικότητα-Σεισμικότητα

Η Ηλιούπολη είναι μία από τις περιοχές της Αθήνας που διαθέτει φυσική αντισεισμική προστασία, σύμφωνα με έρευνα του Πανεπιστημίου Αθηνών.

Κατά το ισχυρό σεισμό της 7ης Σεπτεμβρίου 1999 που έπληξε το Λεκανοπέδιο της Αθήνας κανένα κτήριο στην περιοχή της Ηλιούπολης δεν κατέρρευσε.

Πληθυσμός

Έτος	Πληθυσμός	Αλλαγή	Πυκνότητα
1981	69.560	-	5.350,77/km²
1991	75.037	5.477/7,87%	5.772,08/km²
2001	75.904	867/1,15%	5.837,77/km²
2011	77.850	1.946/2,56%	6.118,36/km²

Δήμος Ηλιούπολης

Διοικητικές μεταβολές

Το 1925, με την εφαρμογή για πρώτη φορά του συστήματος αποκεντρωμένης διοίκησης στην Αθήνα, συστάθηκε η Κοινότητα Μπραχαμίου, η οποία αποσπάστηκε από το Δήμο Αθηναίων, μαζί με άλλες 6 ακόμη (Κηφισιάς, Αμαρουσίου, Νέου Ηρακλείου, Χαλανδρίου, Νέων Λιοσίων, Καλλιθέας). Στην Κοινότητα Μπραχαμίου εντάχθηκε και ο οικισμός της Ηλιούπολης.

Στην 16/10/1928 η Ηλιούπολη ανακηρύχθηκε Κοινότητα. Είχε προηγηθεί η ανάκληση της ένταξης της περιοχής στο σχέδιο πόλης τον Ιανουάριο του ιδίου έτους, στο οποίο επανεντάχθηκε στη συνέχεια μικρότερο τμήμα της πόλης.

Το 1964 αναγνωρίζεται σαν Δήμος, με πρώτο Δήμαρχο τον Παύλο Πεντάρη. Έκτοτε δεν έχει συντελεστεί καμία διοικητική μεταβολή στα όρια του Δήμου.

Με την εφαρμογή της νέας διοικητικής διαίρεσης της χώρας κατά το Πρόγραμμα Καλλικράτης το 2011 ουδεμία μεταβολή επήλθε στο Δήμο, σύμφωνα με το άρθρο 1,§ 5.1.Β αυτού.

Διατελέσαντες Δήμαρχοι

• 1964-1967 Παύλος Πεντάρης
• 1967-1974 Κώνσταντίνος Δελαπόρτας
• 1979-1982 Δημήτριος Κιντής
• 1983-1986 Δημήτριος Κιντής
• 1987-1990 Δημήτριος Κιντής
• 1991-1994 Θεόδωρος Γεωργάκης
• 1995-1998 Θεόδωρος Γεωργάκης
• 1999-2002 Θεόδωρος Γεωργάκης
• 2003-2006 Θεόδωρος Γεωργάκης
• 2007-2010 Ιωάννης Αναγνώστου
• 2011-σήμερα Βασίλειος Βαλασόπουλος

Δημοτικές εκλογές

Στον Α' γύρο των Δημοτικών Εκλογών 2010, που διεξήχθη στις 7 Νοεμβρίου 2010 προηγήθηκε ο Ιωάννης Αναγνώστου, με ποσοστό 26,17% ακολουθούμενος από τον Βασίλειο Βαλασόπουλο που συγκέντρωσε ποσοστό 25,98%.

Στον επαναληπτικό γύρο (Β' γύρος) που διεξήχθη στις 14 Νοεμβρίου 2010 δήμαρχος του δήμου Ηλιούπολης εξελέγη ο Βασίλειος Βαλασόπουλος, ανατρέποντας τα αποτελέσματα του πρώτου γύρου, καθώς κατόρθωσε να συγκεντρώσει ποσοστό 53,55% έναντι 46,45% του αντιπάλου του, πρώην δημάρχου Ιωάννη Αναγνώστου .

Δήμαρχος Ηλιούπολης, 7 Νοεμβρίου 2010

Υποψήφιος - Συνδυασμός (κόμμα)	% 1ου γύρου	Ψήφοι 1ου γύρου	% 2ου γύρου	Ψήφοι 2ου γύρου	Σύνολο εδρών
Βασίλειος Βαλασόπουλος / ΠΡΩΤΑ Η ΗΛΙΟΥΠΟΛΗ (ΠΑΣΟΚ)	25,98	8.488	53,55	12.513	25
Ιωάννης Αναγνώστου / ΝΕΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗ ΚΙΝΗΣΗ (Νέα Δημοκρατία)	26,17	8.512	46,45	10.856	6
Αναστασία Τσατσούλη / ΛΑΪΚΗ ΣΥΣΠΕΙΡΩΣΗ ΗΛΙΟΥΠΟΛΗΣ (ΚΚΕ)	13,30	4.344			3
Δημήτριος Πανταζόπουλος / ΕΝΩΤΙΚΟ ΑΥΤΟΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟ ΚΙΝΗΜΑ ΗΛΙΟΥΠΟΛΗΣ (Ανεξάρτητος προερχόμενος από ΠΑΣΟΚ)	11,76	3.829			3
Παναγιώτης Πατσαβός / ΧΡΩΜΑ ΣΤΗΝ ΠΟΛΗ - ΑΝΕΞΑΡΤΗΤΗ ΔΗΜΟΤΙΚΗ ΚΙΝΗΣΗ (Δημοκρατική Αριστερά / Οικολόγοι Πράσινοι)	6.98	2.303			1
Αργυρώ Πίκουλα / ΗΛΙΟΥΠΟΛΗ ΑΝΕΞΑΡΤΗΤΗ ΚΟΙΝΩΝΙΑ ΠΟΛΙΤΩΝ (Ανεξάρτητη προερχόμενη από Νέα Δημοκρατία)	2,24	6.019			1
Χρήστος Κοκοτίνης / ΗΛΙΟΥ-ΠΟΛΙΣ ΑΝΘΡΩΠΙΝΗ ΠΟΛΗ (ΣΥΡΙΖΑ)	5,71	1.890			1
Γεώργιος Σόφης / ΑΡΙΣΤΕΡΗ ΠΡΩΤΟΒΟΥΛΙΑ - ΔΗΜΟΤΙΚΗ ΚΙΝΗΣΗ ΗΛΙΟΥΠΟΛΗΣ (Μαρξιστικό-Λενινιστικό Κομμουνιστικό Κόμμα Ελλάδας)	3,92	1.283			1

Συγκοινωνιακή εξυπηρέτηση

Η Ηλιούπολη εξυπηρετείται μέσω της Δημοτικής Συγκοινωνίας, 18 λεωφορειακών γραμμών και του σταθμού του Μετρό "Άγιος Δημήτριος/Αλέξανδρος Παναγούλης", ενώ σύντομα αναμένεται να παραδοθούν άλλοι 2 σταθμοί στις παρυφές της πόλης.

Δημοτική Συγκοινωνία

Στην πόλη λειτουργεί Δημοτική Συγκοινωνία με τις εξής 4 γραμμές:

• Γραμμή 1: Αστυνομικά (Αστυνομικά - Σταθμός Μετρό Αγίου Δημητρίου - Σταθμός Μετρό Δάφνης)
• Γραμμή 2: Αγία Μαρίνα (Αγία Μαρίνα - Σταθμός Μετρό Αγίου Δημητρίου - Σταθμός Μετρό Δάφνης)
• Γραμμή 3: Κάτω Ηλιούπολη (Κάτω Ηλιούπολη - Σταθμός Μετρό Αγίου Δημητρίου)
• Γραμμή 4: Τοπική Αγίας Μαρίνας (Νεκροταφείο - Σταθμός Μετρό Δάφνη)

Κατά τους θερινούς μήνες εκτελούνται ειδικά δρομολόγια από/προς τις πλησιέστερες παραλίες για την εξυπηρέτηση των δημοτών.

Λεωφορεία

Συνολικά από την επικράτεια του Δήμου Ηλιούπολης διέρχονται 18 γραμμές που ανήκουν στο δίκτυο των θερμικών λεωφορείων της Ο.ΣΥ. Α.Ε. και του Ο.Α.Σ.Α.

Τοπικές γραμμές:

• 206 Αγία Μαρίνα - Σταθμός Δάφνης
• 216 Αγία Μαρίνα - Σταθμός Άγιος Δημήτριος
• 237 Άνω Ηλιούπολη - Σταθμός Δάφνης

Σύνδεση με γειτονικούς δήμους ή άλλα προάστια:

• 109 Άνω Καλαμάκι - Σταθμός Αγίου Δημητρίου (Άνω Καλαμάκι)
• 140 Πολύγωνο - Γλυφάδα (Πολύγωνο, Ν. Κυψέλη, Γηροκομείο, Ελληνορώσων, λεωφ. Παν. Κανελλόπουλου, Γουδί, Ιλίσια, Ζωγράφου, Παγκράτι, Βύρωνα, Υμηττό, Αργυρούπολη, λεωφ. Αλίμου, λεωφ. Ποσειδώνος)
• 154 Στ. Αγ. Δημητρίου - Άνω Γλυφάδα (Πανόραμα Βούλας) (λεωφ. Κύπρου, λεωφ. Δημ. Γούναρη, Πανόραμα Βούλας)
• 155 Ελληνικό - Στ. Αγ. Δημητρίου (μέσω λ. Βουλιαγμένης) (Αγ. Παρασκευή Ελληνικού, Ν. Αλεξάνδρεια Αργυρούπολης)
• 171 Σταθμός Αγίου Δημητρίου - Βάρκιζα (λεωφ. Βουλιαγμένης νοτιότερα του σταθμού Μετρό Αγ. Δημητρίου, Βάρη, Βάρκιζα)
• 201 Σταθμός Δάφνης - Αργυρούπολη (Αργυρούπολη)
• 210 Τερψιθέα - Ελληνικό - Στ. Άγ. Δημητρίου (Αργυρούπολη, Σούρμενα, Τερψιθέα)
• 212 Στ. Δάφνης - Βύρωνας - Καρέας (Καρέας, Βύρωνας, Υμηττός)
• 247 Ελληνικό - Στ. Αγ. Δημητρίου (μέσω λ. Αλίμου) (λεωφ. Αλίμου)

Σύνδεση με το κέντρο της Αθήνας:

• Α4 Ακαδημία - Κάτω Ηλιούπολη - Αργυρούπολη - Τερψιθέα (διέρχεται από το εσωτερικό της πόλης)
• Α3 Ακαδημία - Γλυφάδα (Ευρυάλη) (διέρχεται από τη λ. Βουλιαγμένης)
• Β3 Ακαδημία - Γλυφάδα (Καραχάλιου) (διέρχεται από τη λ. Βουλιαγμένης)

Σύνδεση με το Λιμάνι Πειραιά:

• 218 Πειραιάς - Υμηττός - Ηλιούπολης

Σύνδεση με το Διεθνή Αερολιμένα Αθηνών "Ελευθέριος Βενιζέλος":

• Χ97 Σταθμός Μετρό Δάφνης - Αερολιμένας Αθηνών (Εξπρές)

Γραμμή νυχτερινής εξυπηρέτησης (00:30-04:30):

• 790 Γλυφάδα - Περιστέρι

Μετρό

Στα όρια της πόλης λειτουργεί ήδη από τις 5 Ιουνίου 2004 ο σταθμός Άγιος Δημήτριος/Αλέξανδρος Παναγούλης της γραμμής 2 του Μετρό.

Στις 16 Ιουνίου 2013 αναμένεται να παραδοθεί ο σταθμός Ηλιούπολη/Γρηγόρης Λαμπράκης της γραμμής 2 του Μετρό, που βρίσκεται στη Β' Είσοδο της πόλης. Φέρει το όνομα του μεγάλου αγωνιστή Γρηγόρη Λαμπράκη.

Μαζί με το σταθμό Ηλιούπολη/Γρηγόρης Λαμπράκης θα παραδοθεί και ο σταθμός της γραμμής 2 Άλιμος που βρίσκεται στα σύνορα με το Δήμο Ελληνικού-Αργυρούπολης, κοντά στη Δ' Είσοδο Ηλιούπολης και στο σχολικό συγκρότημα των Πολυκλαδικών.

Μελλοντικά, αναμένεται να κατασκευαστεί στην περιοχή της Αγίας Μαρίνας και συγκεκριμένα στην Πλατεία Ανεξαρτησίας ο σταθμός Άνω Ηλιούπολη, στον κλάδο Ευαγγελισμός-Άνω Ηλιούπολη της γραμμής 4.

Αδελφοποιημένες πόλεις

Ανάφη - Ελλάδα - Υιοθεσία του Δήμου Ανάφης πρώην Κοινότητα Νεράιδας Τρικάλων - Ελλάδα - 2003 Λάρνακα - Κύπρος - 2000 Ηλιούπολη - Αίγυπτος Τάζμπις - Μάλτα Ιάσιο - Ρουμανία - 2007 Νόβι Σαντ - Σερβία - 1999

Εξωτερικοί σύνδεσμοι

• Δήμος Ηλιούπολης - Επίσημη Διαδικτυακή Πύλη
• City of Ilioupolis
• / ΗΛΙΟΡΑΜΑ, Ο ΟΔΗΓΟΣ ΤΗΣ ΗΛΙΟΥΠΟΛΗΣ
• Ilioupolis Online
• Νέα της Ηλιούπολης
• Ilioupolis.gr
• Η Θέση
• Ηλιουπολίτικη Ενημέρωση
• Ηλιούπολη Σήμερα
• Ηλεκτρονικός οδηγός αγοράς Ηλιούπολης
• Mapquest - Ilioupoli
• Οδηγός Πόλης Ηλιούπολης - Map Guide
• Οδηγός Πόλης Ηλιούπολης για iPhone - Map Guide for iPhone and Smart Phones
• [http://www.ilioupolinet.gr/ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΟΣ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΟΣ ΟΔΗΓΟΣ ΗΛΙΟΥΠΟΛΗΣ

Αναφορές

Άγιος Δημήτριος	Δάφνη	Βύρωνας
Άλιμος		Κορωπί
Άλιμος	Αργυρούπολη	Αργυρούπολη