Εστέρες (καρβονικοί)

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Μετάβαση σε: πλοήγηση, αναζήτηση
Δομή Εστέρα

Καρβονικός εστέρας ή και πολλές φορές απλά εστέρας ονομάζεται κάθε οργανική χημική ένωση η οποία περιέχει (μια τουλάχιστον) καρβοαλκοξυομάδα[1]. Οι εστέρες προέρχονται από τα καρβονικά οξέα με αντικατάσταση ενός τουλάχιστον ατόμου υδρογόνου, μιας τουλάχιστον καρβοξυλομάδας από μία αλκυλομάδα.

Ονοματολογία των εστέρων[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Εστέρας: το όνομά του κατά IUPAC είναι Βουτανοϊκός - βουτυλεστέρας

Οι εστέρες ονομάζονται στο σύστημα IUPAC όπως τα αντίστοιχα καρβονικά οξέα από τα οποία προέρχονται με αντικατάσταση της κατάληξης -ικο οξύ με την κατάληξη αλκυλεστέρας. Ένας εστέρας για παράδειγμα που προέρχεται από το πεντανικό οξύ με αντικατάσταση του υδρογόνου της καρβοξυλομάδας από αιθυλομάδα θα ονομάζεται κατα IUPAC πεντανικός - αιθυλεστέρας.

Φυσικές ιδιότητες εστέρων[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Οι εστέρες που έχουν προέλθει από εξουδετέρωση κατώτερων οξέων με κατώτερες αλκοόλες είναι υγρές ουσίες κατάλληλες ως διαλύτες. Οι εστέρες από εξουδετέρωση μεσαίων ή κατώτερων οξέων με μεσαίες αλκοόλες είναι συνήθως αρωματικές ενώσεις με ευχάριστη οσμή και αποτελούν τις βασικές ουσίες των φυσικών αρωμάτων. Οι εστέρες με μεγάλες ανθρακικές αλυσίδες. Οι εστέρες ανώτερων οξέων με ανώτερες αλκοόλες αποτελούν τα κεριά, τα οποία είναι ενώσεις αδιάλυτες στο νερό. Υπάρχουν στην φύση ως φυσικά κεριά. Οι κατώτεροι εστέρες είναι [2]

Παρασκευές εστέρων[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Οι εστέρες προκύπτουν από την αντίδραση των αλκοολών με τα καρβονικά οξέα με αντίδραση συμπύκνωσης. Αυτή η διαδικασία ονομάζεται εστεροποίηση[1]. Η αντίδραση της εστεροποίησης πραγματοποιείται με την επίδραση ενός ισχυρού οξέος όπως θειικό οξύ. Η αντίδραση αυτή φαίνεται παρακάτω:

R_1COOH + R_2OH \xrightarrow{H_2SO_4} R_1COOR_2 + H_2O
Ester-from-acid-and-alcohol-2D-skeletal.png

Αντιδράσεις των εστέρων[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Η σημαντικότερη αντίδραση των Εστέρων είναι η σαπωνοποίηση. Η σαπωνοποίηση είναι η υδρόλυση ενός εστέρα παρουσία ισχυρής βάσης, συνήθως NaOH. Από την αντίδραση αυτή παράγονται αλκοόλες και άλατα οξέων τα οποία χρησιμοποιούνται ως σαπούνια[3]. Παρακάτω φαίνεται η αντίδραση της σαπουνοποίησης

SaponificationGeneral.svg

Τριγλυκερίδια[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Τριγλυκερίδιο

Τα τριγλυκερίδια (λίπη) είναι μία από τις μεγαλύτερες κατηγορίες λιπιδίων. Οι ενώσεις αυτές είναι εστέρες της γλυκερόλης με λιπαρά οξέα[1]. Αποτελούν σημαντικές πηγές ενέργειας για τους οργανισμούς και αποθηκεύονται σε διάφορα μέρη του σώματος.

Παραπομπές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  1. 1,0 1,1 1,2 Ebbing, Darrell D.; Steven D. Gammon. Γενική Χημεία. Νικόλαος Δ. Κλούρας (μετάφραση) (έκτη έκδοση). Αθήνα: Εκδοτικός οίκος Τραυλός. σελ. 1061-1062. ISBN 960-7990-66-8. http://www.travlos.gr. Ανακτήθηκε στις 16-1-2010. 
  2. Οι εστέρες στην καθημερινή ζωή
  3. Η θερμοδυναμική της εστεροποίησης, σαπούνια