Ελληνικός καφές

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Μετάβαση σε: πλοήγηση, αναζήτηση
ελληνικός καφές, σε μικρό φλιτζάνι.

Ελληνικός καφές (γνωστός σε χώρες της δυτικής Ευρώπης ως "Τούρκικος Καφές") είναι είδος καφέ που παρασκευάζεται με ψήσιμο, σε μπρίκι, αλεσμένων σε λεπτή σκόνη καβουρντισμένων κόκκων καφέ και ο οποίος πίνεται περισσότερο από κάθε άλλο είδος καφέ σε πολλές περιοχές της ανατολικής Μεσογείου, της Μέσης Ανατολής, των Βαλκανίων και της Βόρειας Αφρικής.

Ονομασία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Ο καφές αυτός ονομάζεται με διάφορους τρόπους, ανάλογα με την χώρα. Ο καφές αυτός συναντιέται ακόμα με τις ονομασίες «αρμένικος καφές» (στην Αρμενία), «αραβικός καφές», ή «μεσανατολικός καφές». Στις χώρες των Βαλκανίων ονομάζεται συνήθως «τούρκικος» ενώ στην Κύπρο καλείται «κυπριακός»[εκκρεμεί παραπομπή]. Στην Ελλάδα ήταν δεκτός & δεδομένος ως «τούρκικος» μέχρι την δίωξη των Ελλήνων από την Κωνσταντινούπολη το 1955, οπότε ο κόσμος, ως διαμαρτυρία, άρχισε να τον αποκαλεί «ελληνικό».

Στις χώρες της Μέσης Ανατολής είναι διαδεδομένη η ανάμιξη του καφέ με κάρδαμο και άλλα αρωματικά φυτά[1][2].

Παρασκευή[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Παραδοσιακά χειροποίητα σύνεργα παρασκευής τούρκικου καφέ. (θήκη καφέ - ζάχαρης, αναδευτήρι, κουταλάκι και μπρίκι.

Βασικό εργαλείο της παρασκευής του ελληνικού καφέ είναι το λεγόμενο μπρίκι, μέσα στο οποίο πρέπει να βράσει (σχεδόν) το μίγμα του νερού (75ml), με τον καφέ και τη ζάχαρη που ανακατεύουμε στην αρχή με το αναδευτήρι ή το κουταλάκι.

Επίσης χαρακτηριστικό είναι και το καϊμάκι, ένας πηχτός αφρός που δημιουργείται κατά το βρασμό του καφέ. Η παρασκευή του ελληνικού καφέ θεωρείται επιτυχημένη, όταν το καϊμάκι διατηρείται κατά το σερβίρισμά του. Σερβίρεται σε φλιτζάνι μικρό ή χοντρό (του καφέ), αργά, κατά τις ακόλουθες ονομασίες παρασκευής:

  • Σκέτος (75 ml νερό + 1 κουταλάκι καφέ)
  • Με ολίγη (75 ml νερό + 1 κουταλ. καφέ + ολίγη ζάχαρη στην μύτη του κουταλιού)
  • Μέτριος (75 ml νερό + 1 κουταλ. καφέ + 1/2 κουταλ. ζάχαρη)
  • Γλυκός (75 ml νερό + 1 κουτ. καφέ και 1 κουτ. ζάχαρη).

Άλλες ονομασίες όπως «βαρύ γλυκός», ή «πολλά βαρύς» ή «βαρύ γλυκός και όχι», αφορούν την επιτυχία στο καϊμάκι με ανεβοκατέβασμα του μπρικιού, όταν σερβίρεται στο φλιτζάνι, συνήθως χοντρό.

  • Όταν τοποθετούμε το μπρίκι στη χόβολη το σκεπάζουμε μέχρι τη μέση τραβώντας με το κουταλάκι τη χόβολη γύρω του. Όταν ο καφές αρχίζει και φουσκώνει είναι έτοιμος για σερβίρισμα.
  • Στο διπλό καφέ οι δοσολογίες απλά διπλασιάζονται.

Προέλευση[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Η παρασκευή του καφέ με αυτόν τον τρόπο, χωρίς φιλτράρισμα, προέρχεται σχεδόν σίγουρα από τον αραβικό κόσμο. Στην Ελλάδα διαδόθηκε κατά τη διάρκεια της Οθωμανικής περιόδου[3] . Σύμφωνα με την παράδοση οι πρώτοι που παρασκεύασαν τέτοιου είδους καφέ ήταν οι Βεδουίνοι της Μέσης Ανατολής οι οποίοι έβαζαν την χύτρα του καφέ πάνω στην άμμο που κάλυπτε την στάχτη και τα κάρβουνα για να τα κρατήσει ζωντανά. Γι' αυτό υπάρχει και η παράδοση να ψήνεται ο καφές πάνω σε άμμο (στη χόβολη) στα παραδοσιακά καφενεία. Η διάδοσή του στα Βαλκάνια πρέπει να είναι -σχεδόν σίγουρα- απόρροια της εμπορικής ακμής του λιμανιού της Υεμένης απ'όπου πρέπει να έφθασε και στον Ελλαδικό χώρο.

Παραπομπές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  1. «Spice Pages: Cardamom Seeds (Elettaria cardamomum)». http://gernot-katzers-spice-pages.com/engl/Elet_car.html?spicenames=el. Ανακτήθηκε στις 2 December 2012. 
  2. «All About Cardamom cooking with herbs and spices». http://www.apinchof.com/cardamom1051.html. Ανακτήθηκε στις 17 January 2011. 
  3. Πετρόπουλος, Ηλίας (1990). Ο τούρκικος καφές εν ελλάδι. Εκδόσεις Νεφέλη. ISBN 960-211-080-5. 

Βιβλιογραφία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]