Εθνικοί ευεργέτες
Εθνικοί ευεργέτες ονομάζονται, στην ελληνική ιστορία, οι εύποροι εκείνοι Έλληνες, οι οποίοι από την Άλωση της Κωνσταντινούπολης και μετά δαπάνησαν ή κληροδότησαν το σύνολο ή μεγάλο μέρος της περιουσίας τους για κοινωφελείς σκοπούς, στην Ελλάδα, συμβάλλοντας έτσι σημαντικά στη πνευματική ανάπτυξη και κοινωνική πρόοδο του ελληνικού έθνους.
Πίνακας περιεχομένων |
Γενικά [Επεξεργασία]
Από τον ευρύ κύκλο των Ελλήνων, που αξίζουν του τίτλο του εθνικού ευεργέτη πρέπει να μνημονευθούν ιδιαίτερα ο Μανωλάκης Καστοριανός,[1] ανακαινιστής της πατριαρχικής σχολής της Κωνσταντινούπολης (1661) και ιδρυτής σχολείων στην Άρτα, στο Αιτωλικό, στην Καστοριά και στη Χίο, ο Ιωάννης Βαρβάκης και οι Ηπειρώτες Λάμπρος και Σίμων Μαρούτσης, Επιφάνιος[2] Ζώης Καπλάνης και οι αδελφοί Ζωσιμάδες, ιδρυτές των ανώτερων σχολών που λάμπρυναν τα Ιωάννινα όλο τον 18ον και τις αρχές του 19ου αιώνα.
Ο Κωνσταντίνος Μπέλλιος (1772 Λινοτόπι Καστοριάς- 1838 Βιέννη) στη διάρκεια της τετράμηνης διαμονής του στην Αθήνα δωρίζει όλη την Αθηναϊκή περιουσία του, κάπου 70.000 δραχμές της εποχής, στο νεοσύστατο Δημοτικό Νοσοκομείο Αθηνών επί της οδού Ακαδημίας, του οποίου γίνεται ο πρώτος ευεργέτης.[3]Στην Εθνική Βιβλιοθήκη, όπου και σήμερα οι αναγνώστες της διαβάζουν βιβλία με τη σφραγίδα της δωρεάς του Κ.Μπέλλιου, υπάρχουν 1886 τόμοι που έφερε από τη Βιέννη. Κατά τη διάρκεια της ολιγόμηνης διαμονής του στην Αθήνα σχετίζεται με τον Έφορο των Αρχαιοτήτων Κυριακό Πιττάκη και βοηθάει θετικά στην ίδρυση της Αρχαιολογικής Εταιρείας.[4]
Υποσημειώσεις-Παραπομπές [Επεξεργασία]
- ↑ Ματθαίος Παρανίκας, Σχεδίασμα περί της εν τω ελληνικώ έθνει καταστάσεως των γραμμάτων από αλώσεως μέχρι των αρχών της ενεστώσης (ΙΘ) εκατονταετηρίδος σσ. 53 - 54, εν Κωνσταντινοπόλει 1867
- ↑ Χρήστου Π., Μεθόδιος Ανθρακίτης. Βίος – Δράσις – Ανέκδοτα έργα, Ιωάννινα (1953)
- ↑ Μακεδονικόν Ημερολόγιον (Αθήνα 1910) Τόμος Γ΄ σσ 19-36.
- ↑ Παναγιώτης Καββαδίας, Ιστορία της Αρχαιολογικής Εταιρείας από της εν έτει 1837 ιδρύσεως αυτής μέχρι του 1900, Αθήνα 1900.
Πηγές [Επεξεργασία]
- Αρχείον Βρετού
- Εγκυκλοπαίδεια ΔΟΜΗ, Τόμ. 13ος σ.579.
