Εγλυκάδα

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Μετάβαση σε: πλοήγηση, αναζήτηση
Το Ηρώο πεσόντων στην πλατεία Αγίου Ανδρέα , Εγλυκάδα

Η Εγλυκάδα είναι παλιό χωριό της πρώην επαρχίας Πατρών του νομού Αχαΐας και σήμερα συνοικία στα νοτιοδυτικά της Πάτρας. Η ονομασία της είναι παραφθορά της λέξης Γλυκάδα, και ονομάστηκε έτσι γιατί ακόμα και σήμερα αλλά κυρίως πριν το 1960 η περιοχή ήταν πορτοκαλεώνες, λεμονιές κ.τ.λ. που λόγω του κλίματος είχαν πολύ γλυκιά γεύση. Σήμερα, ο πληθυσμός της Εγλυκάδας είναι περίπου 5.000 κάτοικοι, ενώ η περιοχή αναπτύσσεται με γοργούς ρυθμούς.

Διαθέτει δύο πλατείες, την "Αλ. Δημόπουλου" και μιά μικρότερη του "Αγίου Ανδρέα"[1]. Συνοικίες την Εγλυκάδας είναι τα "Τζολέικα", τα "Πολιτέικα", και η "Πευκιώτισα"[2]. Στην περιοχή δραστηροποιούνται η βιομηχανία μωσαϊκών και πλακών Λαϊνιώτη και το εργοστάσιο παστερίωσης γάλακτος "Πρώτο"[3].

Ιστορία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Στα όρια της Εγλυκάδος έχουν βρεθεί αρχαίοι τάφοι διαφόρων περιόδων[4], επίσης έχουν ανασκαφή ποιμενικές ή αγροτικές εγκαταστάσεις ρωμαϊκών και οθωμανικών χρόνων[5].

Αναφέρεται πρώτη φορά με το όνομα Γλυκάδα από περιηγητές όπως ο Σπον και Ουέλερ που την αποκαλούν "κήποι των Πατρών" και γράφουν για τα ωραία πορτοκάλια και λεμόνια της με την ευχάριστη γεύση. Οι δύο περιηγητές πέρασαν από την Εγλυκάδα μαζί το 1676[6] κι αναφέρουν ότι ο βασιλιάς της Σικελίας είχε αγοράσει όλη την παραγωγή κίτρων , λεμονιών και πορτοκαλιών[7].

Το 1816 αναφέρεται με 62 οικογένειες , 250 κάτοικους είχε το 1821[7] κι 690 το 1903[8]. Το 1920 είχε 1062 κατοίκους [9],

Σύμφωνα με μαρτυρίες αρχαίων αλλά και σύγχρονων ιστορικών στην Εγλυκάδα υπήρχε ένα υπερονώβειο κυπαρίσσι με κορμό 6 μέτρων το οποίο κάηκε από τους Οθωμανούς κατά την επανάσταση του 1821. Αυτό το κυπαρίσσι οι Άραβες το θεωρούσαν ιερό και έκαναν μια φορά τον χρόνο θρησκευτικές τελετές σε αυτό. Ο Πουκεβίλ αναφέρει ότι ήταν 146 ετών και και 24 πόδια περίμετρο, κατά τους Σπον κι Ουέλερ ήταν 18 πόδια [10]. Ο Οθωμανός περιηγητής Τσελεμπή Εβρά γράφει ότι δεν ήταν πολύ ψηλό αλλά χρειάζονταν 7 άντρες για να αγκαλιάσουν τον κορμό του, στην σκιά του υπήρχαν 40 στάβλοι αλόγων και μπορούσε να στεγάσει 50.000 πρόβατα[11]. Ο Διονύσιος Φωτεινός αναφέρει ότι ήταν πάνω από 2000 ετών [11].

Στην Εγλυκάδα υπήρχε Σανατόριο κατά τον μεσαίωνα[12] λόγω του κλίματος που οφειλόταν στα πολλά πυκνά δάση που υπήρχαν γύρω της τότε. Στην θέση Κούτσα είχε εξοχική κατοικία ο Παλαιών Πατρών Γερμανός[13].

Η Εγλυκάδα έχει πεσόντες σε όλους τους εθνικούς αγώνες και από το 1948 έχει στηθεί ηρώο στην πλατεία Αγίου Ανδρέα με τα ονόματα των πεσόντων [14].

Διαθέτει δημοτικό σχολείο από το 1932,[15] διέθετε μάλιστα αρρένων και θηλέων. Παλιότερα διέθετε τμήμα χωροφυλακής .

Διοικητική ιστορία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Ανεξάρτητη κοινότητα-χωριό όπου με το Β.Δ. 8/4/1835 αποτέλεσε οικισμό του νεοσύστατου δήμου Πατρέων [16]. Το 1912 με τον Ε.τ.Κ. 14/2/1912 και τον νόμο ΔΝΖ΄4057 διαλύθηκαν οι δήμοι και η Εγλυκάδα έγινε ανεξάρτητη κοινότητα που περιλάμβανε και τους οικισμούς Ρωμανός κι Ελεκίστρα[17] . Το 1919 οι δύο οικισμοί αποσπώνται για δημιουργηθεί η κοινότητα Ελεκύστρας[17]. Πρώτος πρόεδρος της κοινότητας Εγλυκάδος (1914-1916) ήταν ο Ιωάννης Παναγιωτόπουλος [18] , οι εκλογές ήταν προγραμματισμένες για το 1912 αλλά λόγω των βαλκανικών πολέμων έγιναν το 1914 [19].

Το 1920 αναγνωρίζεται σαν οικισμός της κοινότητας Εγλυκάδας η Περιβόλα όπως και το 1928 οι οικισμοί Άγιος Γεώργιος και Κούτσα[17]. Με το ΦΕΚ 182Α - 07/07/1933 καταργήτε η κοινότητα Εγλυκάδος και προσαρτάτε στον δήμο Πατρέων έως σήμερα[17]. Μάλιστα το 1933 η κοινότητα είχε 1500 κατοίκους και το χωριό 1070[20]. Με το ΦΕΚ - 19/03/1961 καταργήτε ο οικισμός και αποτελεί επίσημα τμήμα της πόλεως Πατρών [21].

Αθλητισμός[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Πρώτος αθλητικός σύλλογος της Εγλυκάδος ήταν η Ελπίς που ιδρύθηκε το 1950 με ποδοσφαιρικό τμήμα[22]. Το 1970 ιδρύθηκε ο Απόλλων Εγλυκάδος όπου δραστηροποιήτε έως σήμερα στο ποδόσφαιρο, μάλιστα το 1976 σαν πρωταθλήτρια Πατρών διεκδίκησε την άνοδο της σε αγώνες μπαράζ στην Β΄εθνική[22]. Το 1970 ιδρύθηκε και ο Θρίαμβος Εγλυκάδος πού εξελίχθηκε στον Θρίαμβο Πατρών. Σήμερα στην Εγλυκάδα έχει έδρα και ιδιόκτητες εγκαταστάσεις η Νίκη Πατρών , σύλλογος αντισφαίρισης.

Παραπομπές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  1. Γκούρβελος, σελ 35
  2. Γκούρβελος, σελ 38
  3. Γκούρβελος, σελ 39
  4. Γκούρβελος, σελ 19,20,21
  5. Γκούρβελος, σελ 22
  6. Γκούρβελος, σελ 25
  7. 7,0 7,1 Γκούρβελος, σελ 31
  8. Χρήστου Π. Κορύλλου, Χωρογραφία της Ελλάδος. Α'. Νομός Αχαΐας, Εκ του Τυπογραφείου των Καταστημάτων "Ανέστη Κωνσταντινίδου", Εν Αθήναις 1903
  9. Ιερά Μητρόπολη Πατρών
  10. Γκούρβελος, σελ 28
  11. 11,0 11,1 Γκούρβελος, σελ 29
  12. Γκούρβελος, σελ 32
  13. Γκούρβελος, σελ 46
  14. Γκούρβελος, σελ 51
  15. Γκούρβελος, σελ 27
  16. Πληθυσμιακή διοικητική & Γεωγραφική εξέλιξη των δήμων & κοινοτήτων του νομού Αχαΐας [1]
  17. 17,0 17,1 17,2 17,3 Ελληνική Εταιρεία Τοπικής Ανάπτυξης και Αυτοδιοίκησης Εγλυκάδα
  18. Νεολογος 10-2-1914
  19. Κώστα Παπαγιαννόπουλου, Βραχνέικα και Μονοδένδρι, έκδοση Δήμος Βραχνέικων Πάτρα 2009, ISBN 978-960-99129-0-7
  20. Δανηιλίς, Ψηφιακά Τεκμήρια της Δημοτικής Βιβλιοθήκης Πατρών Οδηγός Πελοποννήσου 1933
  21. Ελληνική Εταιρεία Τοπικής Ανάπτυξης και Αυτοδιοίκησης Δήμος Πατρέων
  22. 22,0 22,1 Γκούρβελος, σελ 40

Πηγές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  • Σπυρίδων Ν. Γκούρβελου , Η ενορία του Αγίου Ανδρέα Ελυκάδος χθες και σήμερα, έκδοση Ιερού ναού Αγίου Ανδρέα Εγλυκάδος, εκδοτική παραγωγή Cαιτηc, Πάτρα 2010.