Δικηροτρίκηρα

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Μετάβαση σε: πλοήγηση, αναζήτηση
Феофил III.jpg

Τα Δικηροτρίκηρα αποτελούν χριστιανικά εκκλησιαστικά σκεύη που χρησιμοποιούνται στη λειτουργική. Αποτελούν σύνθετη λέξη από το δίκηρο και το τρίκηρο ή δικήριο και τρικήριο, που με τη σειρά τους προέρχονται από τον αριθμό των κεριών που φέρουν αυτά, "δύο+κεριά" και "τρία+κεριά" αντίστοιχα. Η προέλευση των δικηροτρίκηρων δεν είναι γνωστή, ούτε φαίνεται πιθανό να προέρχονται από το διβάμπουλο που ήταν ένας βαρύς ασημένιος κηροστάτης που έκαιγε πρό του Αυτοκράτορα και του Πατριάρχη στους βυζαντινούς χρόνους.

Τα δικηροτρίκηρα είναι οι βάσεις, πάνω στις οποίες στερεώνονται τα κεριά με τα οποία ο επίσκοπος ευλογεί (σφραγίζει) το λαό κατά την αρχιερατική Θεία Λειτουργία ιστάμενος στο ανώτερο σημείο του σολέα, προ της Ωραίας Πύλης, όπου κρατώντας δια μεν της δεξιάς το τρικήριο, δια δε της αριστεράς το δικήριο υψώνει ευλαβώς αυτά, μετά το προτελευταίο Τρισάγιο ύμνο (Άγιος, άγιος, άγιος ο Θεός...), λέγοντας την ακόλουθη ευχή - παράκληση:

"Κύριε, Κύριε επίβλεψον εξ ουρανού και ίδε
και επισκεψαι την άμπελον ταύτην (=το εκκλησίασμα)
και κατάρτισαι αυτήν, ην εφύτευσεν η δεξιά Σου.

Τελειώνοντας την ευχή διασταυρώνει δις χιαστί τα δικηροτρίκηρα ευλογώντας έτσι το εκκλησίασμα.

  • Στη Ρωσική Εκκλησία ο επίσκοπος κρατά μόνο το δικήριο, δια της δεξιάς, ενώ δια της αριστεράς τον σταυρό.
  • Επίσης στη Βυζαντινή Αυτοκρατορία και ο Αυτοκράτορας αμέσως μετά την είσοδό του στην εκκλησία (ναό) σφράγιζε με δικηροτρίκηρα το εκκλησίασμα.
  • Σημειώνεται ότι χρήση δικηριτρίκηρων γίνεται μόνο στην Ορθόδοξη Εκκλησία.

Τα δύο κεριά συμβολίζουν τις δύο φύσεις του Χριστού (Θεάνθρωπος) και τα τρία κεριά τα τρία πρόσωπα της Αγίας Τριάδας.