Δημοκρατικό Κόμμα (Τουρκία)

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Μετάβαση σε: πλοήγηση, αναζήτηση

Το Δημοκρατικό Κόμμα (Demokrat Partisi) ήταν πολιτικό κόμμα της Τουρκίας.

Ίδρυση[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Ιδρύθηκε το 1945 από τους αντιπολιτευόμενους που βρίσκονταν εντός και εκτός του Ρεπουμπλικανικού Λαϊκού Κόμματος . Επικεφαλής του ήταν ο Αντνάν Μεντερές, γόνος μεγαλογαιοκτημόνων από την Ανατολία και παλιός συνεργάτης του Μουσταφά Κεμάλ. Στις 14 Μαΐου του 1950 κέρδισε τις εκλογές, παίρνοντας το 53% των ψήφων και το 83% των εδρών και σχημάτισε την πρώτη κυβέρνηση κόμματος που δεν ανήκε στον ιδρυτή του νέου τουρκικού κράτους, δηλαδή δεν προερχόταν από το Κεμαλικό Ρεπουμπλικανικό Λαϊκό Κόμμα.[1] Κατ΄αυτόν τον τρόπο, «έσπασε η μονολιθικότητα που επέβαλλε στο σύστημα η δικτατορία του Ατατούρκ και άρχισε να λειτουργεί,κατά κάποιο τρόπο, το δημοκρατικό πολίτευμα, στο επίπεδο τουλάχιστον του κομματικού ανταγωνισμού για την πολιτική εξουσία.[2] Αν και έμεινε πιστό τυπικά στις Κεμαλικές αρχές, απέκλινε ουσιαστικά σε κάποιες από αυτές: έδωσε έμφαση στις ελευθερίες και τα δικαιώματα του ατόμου, στην καταπολέμηση της τυραννίας της γραφειοκρατίας, στην οικονομική ελευθερία, στην αγροτική μεταρρύθμιση και στην οικονομική ανάπτυξη.

Στηρίχθηκε στα αγροτικά στρώματα, τα οποία ελάχιστα βοηθήθηκαν από τις Κεμαλικές μεταρρυθμίσεις. Επίσης στους αστούς και τους επιχειρηματίες των πόλεων. Στην πολιτική πράξη ευνόησε τους μεγαλοβιομήχανους και τους μεγαλογαιοκτήμονες.[3] Στις εκλογές του 1954 το Δημοκρατικό Κόμμα έφτασε στο αποκορύφωμα της εκλογικής του επιρροής,αφού έλαβε το 56,6% των ψήφων και το 93% των εδρών.[4] Στις εκλογές του 1957,όταν άρχισε να διαφαίνεται η φθορά του έλαβε το 47,7% των ψήφων και το 69,9% των εδρών.[5] Η εσωτερική φθορά και η διαφθορά του καθεστώτος Μεντερές, σε συνδυασμό με την αποτυχία του σε όλους τους τομείς της κυβερνητικής πολιτικής,με εμφανή πλέον τον κίνδυνο ενός πλήρους και οριστικού ενταφιασμού του ΄΄ατατουρκισμού΄΄ ως ιδεολογικού και πολιτικού οικοδομήματος, οδήγησαν στις 26Μαΐου 1960 στην πρώτη επέμβαση του στρατεύματος.

Παραπομπές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  1. Στις εκλογές αυτές το Ρεπουμπλικανικό Λαϊκό Κόμμα πήρε το 39,8% των ψήφων.
  2. Χριστόδουλος Γιαλλουρίδης, Η Τουρκία σε μετάβαση, εκδ. Ι. Σιδέρης, Αθήνα, 1999, (β΄εκδ), σελ.72
  3. όπ.π., σελ.72
  4. Σε αντίθεση με το Ρεπουμπλικανικό Λαϊκό Κόμμα που συρρικνώθηκε περισσότερο λαμβάνοντας το 34,8% των ψήφων και το 5,7% των εδρών.
  5. Το αντίπαλό του Ρεπουμπλικανικό Λαϊκό Κόμμα έλαβε το 40% των ψήφων και το 29,2% των ψήφων.