Δημάδης

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Μετάβαση σε: πλοήγηση, αναζήτηση

Ο Δημάδης (περ. 380318 π.Χ.) ήταν αρχαίος Έλληνας ρήτορας και πολιτικός στην Αθήνα, καταγόμενος από τον αρχαίο αττικό δήμο της Παιανίας. Ο πατέρας του ήταν βαρκάρης και ο Δημάδης ήταν μέθυσος, φιλήδονος και φυγόπονος. Υποστήριζε τους Μακεδόνες με πληρωμή. Ωστόσο πολέμησε εναντίον τους στη Μάχη της Χαιρώνειας (338 π.Χ.) και μάλιστα τον έπιασαν αιχμάλωτο. Κερδίζοντας την εύνοια του Φιλίππου, ο Δημάδης αφέθηκε ελεύθερος μαζί με τους συναιχμαλώτους του και στη συνέχεια έπαιξε σημαντικό ρόλο στη σύναψη συνθήκης ειρήνης μεταξύ Αθηνών και Μακεδονίας. Συνέχισε να έχει την εύνοια του Μεγάλου Αλεξάνδρου και, έχοντας δωροδοκηθεί, έσωσε τον Δημοσθένη και τους άλλους αντιμακεδόνες Αθηναίους ρήτορες από την ανελέητη εκδίκησή του. Λέγεται επίσης ότι κυρίως χάρη στον Δημάδη ο Αλέξανδρος συμπεριφέρθηκε με τόση επιείκεια προς την Αθήνα μετά την καταστροφή των Θηβών. Η γενική υποστήριξή του προς τους Μακεδόνες σε συνδυασμό με την παράλληλη αποδοχή δωροδοκιών από τους αντιπάλους του οδήγησαν στην επιβολή βαριών προστίμων στον Δημάδη κατά καιρούς.

Ως ρήτορας, ο Δημάδης ήταν αξεπέραστος αυτοσχεδιαστής. Ο Πλούταρχος γράφει ότι η αυτοσχέδια ομιλία του, γεμάτη οίστρο, φαντασία και πνεύμα, «παρέσυρε ως χείμαρρος τα επίπονα οικοδομήματα του Δημοσθένους». Πολλές φορές πράγματι ο Δημάδης έπεισε τους Αθηναίους υπέρ των απόψεών του και εναντίον του Δημοσθένους. Στον Δημάδη αποδίνονται 14 λόγοι και 40 αποφθέγματα, τα οποία ονόμαζαν «Δημάδεια». Στα «Δημάδεια» ανήκουν και ευφυολογήματα όπου ο Δημάδης χαρακτηρίζει τους εφήβους ως την «άνοιξη της πόλεως», την Αίγινα ως «λίμνη του Πειραιά», το τείχος ως «φόρεμα της πόλεως», τον σαλπιγκτή ως «κοινό πετεινό των Αθηναίων», κλπ.. Μεγάλα αποσπάσματα σώθηκαν από τους εξής λόγους του:

  • Απολογισμός προς Ολυμπιάδα της εαυτού δωδεκαετίας
  • Ιστορία περί Δήλου και της γενέσεως των Λητούς παίδων

Μικρό απόσπασμα ενός λόγου που φέρει το όνομα του Δημάδη, στο οποίο ο ρήτορας υπερασπίζεται τη διαγωγή του, βρίσκεται στο Oratores Attici, του C. Müller (ii. 438), αλλά η γνησιότητά του είναι εξαιρετικά αμφίβολη.

Ο Δημάδης έχει εκφραστικό ύφος, γεμάτο υπερβολές και τολμηρότατες αλληγορίες, πολλές από τις οποίες έχουν ποιητική αξία.

Πηγή[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Wikisource logo
Στη Βικιθήκη υπάρχει υλικό που έχει σχέση με το θέμα:
  • Ιωάννης Κακαβούλιας: Ελληνική Γραμματολογία (αρχαία και βυζαντινή), εκδ. Νικόδημος, Αθήνα, σελίδα 23