Γουσταύος Α΄ της Σουηδίας

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Μετάβαση σε: πλοήγηση, αναζήτηση
Γουσταύος Α'
Gustav Vasa.jpg
Βασιλιάς της Σουηδίας
Περίοδος εξουσίας
6 Ιουνίου 1523 - 29 Σεπτεμβρίου 1560
Στέψη Καθεδρικός της Ουψάλα
Προκάτοχος Χριστιανός Β'
Διάδοχος Έρικ ΙΔ'
Βασιλικός Οίκος Οίκος των Βάσα
Γέννηση 12 Μαΐου 1496
Βαλεντούνα, Σουηδία
Θάνατος 29 Σεπτεμβρίου 1560
Τρε Κόνορ, Στοκχόλμη, Σουηδία
Τόπος ταφής Καθεδρικός της Ουψάλα
Επίγονοι Έρικ ΙΔ' της Σουηδίας
Ιωάννης Γ' της Σουηδίας
Αικατερίνη Βάσα
Κάρολος Θ' της Σουηδίας
κ.α.
Υπογραφή Autograf, Gustaf I, Nordisk familjebok.png

Ο Γουσταύος Βάσα, επίσης ονομαζόμενος Γουσταύος ο Α΄ (12 Μαΐου 1496[1]29 Σεπτεμβρίου 1560), ήταν βασιλιάς της Σουηδίας από το 1523 έως το θάνατό του.

Πραγματοποίησε εξέγερση εναντίον της Ένωσης του Κάλμαρ, κατάργησε την αιρετή μοναρχία και επέβαλε κληρονομική μοναρχία στη Σουηδία. Ανήκε στον οίκο των Βάσα, την πρώτη μοναρχική δυναστεία που βασίλευσε ενός ενωμένου σουηδικού βασιλείου. Ο Γουσταύος ο Α΄ εισήγαγε ένα έντονα συγκεντρωτικό σύστημα διακυβέρνησης με αποτελεσματική γραφειοκρατία. Ο ρόλος του στην εισαγωγή της σουηδικής κληρονομικής μοναρχίας θεωρείται σήμερα ως η βάση του σύγχρονου έθνους-κράτους της Σουηδίας. Η 6η Ιουνίου, η ημερομηνία που εκλέχτηκε βασιλιάς το 1523 από το σουηδικό κοινοβούλιο, είναι η εθνική επέτειος της Σουηδίας[2].

Ο Γουσταύος ο Α΄ τιμήθηκε αργότερα, και ειδικά από τα τέλη του 19ου αιώνα, ως πατέρας της χώρας, και ως εκ τούτου έχει γίνει σημαντικό εθνικό σύμβολο. Στη σύγχρονη ιστορική θεώρηση, έχει εκτεθεί σε περισσότερο κριτική ανάλυση όπου τονίζονται ιδιαίτερα οι βίαιες μέθοδοι και η εντατική προπαγάνδα που άσκησε για να εδραιώσει την εξουσία του και να εξολοθρεύσει τους αντιπάλους τους. Ως άτομο ο Γουσταύος ήταν γνωστός τόσο για τον ανελέητο χαρακτήρα του, όσο επίσης και για την αγάπη του στη μουσική[3] Ο ιστορικός Λαρς Όλαφ Λάρσον (Lars-Olof Larsson) έχει υπογραμμίσει πως ο βασιλιάς με την αδίστακτη στάση του και τη δίψα για δύναμη, άλλα και την πολιτική του ικανότητα, σε μεγάλο βαθμό συμπεριφέρθηκε σύμφωνα με τις αρχές περί διατήρησης ενός ηγεμόνα στην εξουσία, όπως αυτές αναλύονται από τον Νικολό Μακιαβέλλι.

Ο Γουσταύος Α' της Σουηδίας εμεινε επίσης γνωστός ως ιδρυτής της αρχαιότερης ορχήστρας στον κόσμο, της Kungliga Hovkapellet (ορχήστρα της βασιλικής αυλής). Σε λογιστικά έγγραφα του οίκου του από το 1526 αναφέρονται δώδεκα μουσικοί, πνευστοί και τυμπανιστές, αλλά όχι παίκτες εγχόρδων[4]. Σήμερα η Kungliga Hovkapellet είναι η ορχήστρα της Βασιλικής Όπερας της Σουηδίας.

Σημειώσεις - παραπομπές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  1. Η επιτάφια πλάκα αναφέρει ως έτος γέννησης το 1485, ενώ σύμφωνα με τον γιο του Κάρολο ΙΧ της Σουηδίας γεννήθηκε το 1488. Ο ανιψιός του Περ Μπράχε παραδίδει το 1495 ως έτος γέννησης του Γουσταύου, ενώ ο ιστορικός Έρικ Γκόρανσον Τέγκελ (Erik Göransson Tegel) το έτος 1490. Τόσο ο Μπράχε όσο και ο Τέγκελ συμφωνούν ότι ο Γουσταύος γεννήθηκε της αναλήψεως, δηλαδή τη 12η Μαΐου, ημερομηνίες που συνέπιπταν το 1491 και το 1496.
  2. Larsson 2005, p. 74ff.
  3. Brev av Gustav Vasa (Επιστολές του Γκούσταβ Βάσα), εκδ. Nils Edé], Norstedts, Stockholm, 1917
  4. Gunilla Petersén, "From the History of the Royal Court Orchestra 1526-2007"

Βιβλιογραφία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  • Larsson, Lars-Olof 2005, Gustav Vasa - landsfader eller tyrann? (Γούσταβ Βάσα -πατέρας της χώρας ή τύραννος;), ISBN 978-91-518-4434-3

Διαδίκτυο[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Commons logo
Τα Wikimedia Commons έχουν πολυμέσα σχετικά με το θέμα