Βραβείο Νόμπελ Ειρήνης

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Μετάβαση σε: πλοήγηση, αναζήτηση

Το Βραβείο Νόμπελ Ειρήνης είναι ένα από τα πέντε Βραβεία Νόμπελ, που θεσπίστηκε από το Σουηδό βιομήχανο και εφευρέτη Άλφρεντ Νόμπελ. Με βάση τη διαθήκη του Νόμπελ το βραβείο αυτό πρέπει να δίνεται «στο πρόσωπο που είχε τη μεγαλύτερη συνεισφορά στην αδελφοποίηση των εθνών, στην κατάργηση ή τη μείωση των στρατιωτικών δυνάμεων και στη διεξαγωγή και προώθηση ειρηνευτικών διαδικασιών».

Το ινστιτούτο Νόμπελ στη Νορβηγία.

Το Νόμπελ Ειρήνης απονέμεται σε ετήσια βάση στο Όσλο, πρωτεύουσα της Νορβηγίας και συγκεκριμένα στο δημαρχείο της πόλης. Τα υπόλοιπα βραβεία απονέμονται στην Αίθουσα Συναυλιών της Στοκχόλμης την ίδια ημέρα. Η βράβευση γίνεται στις 10 Δεκεμβρίου, επέτειο του θανάτου του Νόμπελ, παρουσία του βασιλιά της χώρας. Ο βραβευθείς παραλαμβάνει ένα αναμνηστικό δίπλωμα, ένα μετάλλιο και ένα αποδεικτικό για την είσπραξη του χρηματικού επάθλου. Την τελευταία δεκαετία η τελετή βράβευσης ακολουθείται από μία συναυλία για την ειρήνη. Η συναυλία αυτή λαμβάνει χώρα την επόμενη η ημέρα από τη βράβευση, μεταδίδεται σε περισσότερες από 150 χώρες παγκοσμίως και παρακολουθείται από περισσότερες από 450 εκατομμύρια οικογένειες. Έχει λάβει διεθνή φήμη και αποτελεί πόλο έλξης διασήμων προσωπικοτήτων από το χώρο της μουσικής. Η επιλογή των βραβευθέντων δημιουργεί κατά καιρούς αντιδράσεις, καθώς επιλέγονται πρόσωπα που παλαιότερα είχαν προωθήσει τη βία σαν μέσο επίλυσης διαφορών και στη συνέχεια ακολούθησαν επιλεκτικά ειρηνικές μεθόδους για να επιτευχθεί η ειρήνη.

Διαδικασία βράβευσης[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Ο Νόμπελ μέχρι το θάνατό του το 1896 δεν ξεκαθάρισε ποτέ την επιλογή ενός βραβείου για την ειρήνη. Οι υπόλοιπες επιλογές του, όπως η χημεία και η φυσική, ήταν περισσότερο προφανείς, καθώς υπήρξε εκπαιδευμένος χημικός μηχανικός. [1] Διατυπώθηκε βέβαια από ορισμένους η άποψη ότι ο Νόμπελ ζήτησε τη θέσπιση του βραβείου για να επανορθώσει για την εφεύρεση καταστροφικών υλικών. Ωστόσο κανένα από τα εκρηκτικά που εφεύρε δε χρησιμοποιήθηκε όσο ήταν ακόμα εν ζωή, με εξαίρεση ίσως το βαλλιστίτη. Το κοινοβούλιο της Νορβηγίας, Στόρτινγκ, διορίζει την νορβηγική επιτροπή νόμπελ, η οποία επιλέγει το βραβευθέντα. Ο πρόεδρος τη επιτροπής αυτής απονέμει ο ίδιος το βραβείο. Την περίοδο θανάτου του Νόμπελ η Σουηδία και η Νορβηγία αποτελούσαν μια οντότητα. Η Σουηδία ήταν αρμόδια για την εξωτερική πολιτική και η Νορβηγία για την εσωτερική της πολιτική. Ο Νόμπελ ωστόσο ποτέ δεν εξήγησε την επιθυμία του η Νορβηγία να είναι υπεύθυνη για την απόδοση αυτού του βραβείου[2]. Πιθανόν λόγω της μη ενασχόλησης της Νορβηγίας με τα εξωτερικά, ο Νόμπελ να θεώρησε ότι μια νορβηγική επιτροπή θα ήταν ανεπηρέαστη κατά τη βράβευση.

Υποψηφιότητες[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Οι υποψηφιότητες για το βραβείο μπορούν να προταθούν από μια ευρεία ομάδα ειδικών, όπως παλαιότερους βραβευθέντες, μέλη εθνικών συνελεύσεων και κοινοβουλίων, πανεπιστημιακούς ορισμένων ειδικοτήτων, διεθνείς δικαστές και ειδικοί σύμβουλοι της επιτροπής βράβευσης. Μερικές χρονιές οι προτάσεις έχουν αγγίξει τις 199. Η επιτροπή διατηρεί μυστικές τις προτάσεις και ζητά βέβαια και από αυτούς που τις υπέβαλλαν να πράξουν το ίδιο. Κατά καιρούς πολλοί χαρακτηρίζονται σαν υποψήφιοι για το βραβείο αλλά δεν προέκυψε ποτέ επίσημη τεκμηρίωση για αυτό[3]. Για την περίοδο 1901 – 1955 όμως οι υποψηφιότητες δημοσιοποιήθηκαν σε μία βάση δεδομένων [4]. Μ ε τη δημοσίευση των δεδομένων αυτών αποκαλύφθηκε ότι το 1939 ο Έρικ Μπραντ, Σουηδός πολιτικός είχε προτείνει τον Αδόλφο Χίτλερ. Απέσυρε όμως την πρόταση του τέσσερεις ημέρες αργότερα.[5] Άλλες διάσημες υποψηφιότητες περιλαμβάνουν τον Ιωσήφ Στάλιν και το Μπενίτο Μουσολίνι. Βέβαια εφόσον κάθε υποψηφιότητα προτείνεται από ένα μεμονωμένο πρόσωπο, τέτοιες υποψηφιότητες δεν εκφράζουν την άποψη της νορβηγικής επιτροπής.

Σε αντίθεση με τα υπόλοιπα βραβεία, με τα οποία αναγνωρίζεται η ολοκληρωμένη συνεισφορά ενός προσώπου, το βραβείο αυτό μπορεί να απονεμηθεί σε πρόσωπα ή οργανισμούς κατά τη διάρκεια της προσπάθειας τους για αντιμετώπιση συγκρούσεων ή τη δημιουργία ειρήνης. Ελλοχεύει βέβαια ο κίνδυνος οι διαπραγματεύσεις να μην οδηγήσουν στο προσδοκώμενο αποτέλεσμα. Γι αυτό και ορισμένα βραβεία ήρθαν αντιμέτωπα με την έντονη κριτική του κοινού. Για παράδειγμα τα βραβεία που δόθηκαν στους Θεόδωρο Ρούσβελτ, Σιμόν Πέρες, Γιτζάκ Ράμπιν, Γιασέρ Αραφάτ και στους Χένρι Κίσινγκερ και Λι Ντουκ Το. Το τελευταίο βραβείο μάλιστα οδήγησε σε παραίτηση δύο μέλη της επιτροπής. [6]

Το 2005 δημιουργήθηκε το Κέντρο Νόμπελ Ειρήνης. Σκοπός του είναι η παρουσίαση των βραβευθέντων και της συνεισφοράς τους καθώς και τις τρέχουσες διαμάχες και πολέμους ανά την υφήλιο.

Διαμάχες[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Το Νόμπελ Ειρήνης έχει γίνει αντικείμενο διαφωνιών κατά τη διάρκεια της ιστορίας του. Υποστηρίζεται ότι το κοινοβούλιο της Νορβηγίας, που διορίζει την επιτροπή βράβευσης, είναι το ίδιο κοινοβούλιο, που αποφάσισε το 1949 τη συμμετοχή τη χώρας στο ΝΑΤΟ, τη φιλοξενία δυνάμεων του ΝΑΤΟ στη χώρα και την παροχή λιμανιών και χωρικών υδάτων στα βαλλιστικά υποβρύχια των ΗΠΑ το 1983.Ωστόσο το κοινοβούλιο δεν έχει λόγο στην τελική επιλογή. Ένα μέλος του κοινοβουλίου δε μπορεί ταυτόχρονα να είναι μέλος της επιτροπής και η επιτροπή περιλαμβάνει μέλη από όλα τα μεγάλα κόμματα, και συνεπώς συμπεριλαμβάνει και αυτά που αντιτίθενται στη συμμετοχή της χώρας στο ΝΑΤΟ.

Μία κοινώς αποδεκτή αδυναμία του βραβείου αυτού είναι η αμεσότητα της βράβευσης. Τα επιστημονικά και λογοτεχνικά Νόμπελ απονέμονται συχνά μετά την παρέλευση δύο ή και τριών δεκαετιών από το αναγνωρισμένο επίτευγμα. Αντίθετα το Νόμπελ Ειρήνης απονέμεται την ίδια χρονιά ή την αμέσως επόμενη. Ορισμένοι σχολιαστές επισημαίνουν ότι αυτό μπορεί να είναι άδικο ή και ειρωνικό καθώς οι κριτές δεν μπορούν να είναι πλήρως αμερόληπτοι. Υπάρχει όμως και η αντίθετη άποψη με βάση την οποία η άμεση απονομή εστιάζει το γενικό ενδιαφέρον σε ένα σημαντικό διεθνές πρόβλημα και πιθανότατα ενισχύει τις προσπάθειες για την ειρήνη. Μια κοντινότερη ματιά στους νομπελίστες μας δίνει διαφορετικές περιπτώσεις ανθρώπων. Κάποιοι όπως ο Άλμπερτ Σβάιτσερ (1952), ο Μάρτιν Λούθερ Κινγκ (1964), η Μητέρα Τερέζα (1979) και η Αούνγκ Σαν Σούου Κίι (1991) αφιέρωσαν τη ζωή τους σε ανθρωπιστικά ζητήματα. Άλλοι, όπως ο Τζίμμυ Κάρτερ (2002) και ο Μοχάμεντ ελ Μπαραντέι (2005) επιλέχτηκαν για την ασταμάτητη προσπάθεια τους. Άλλοι πάλι θεωρούνται αμφιλεγόμενοι, ακόμη και σήμερα, εξαιτίας κυρίως της πολιτικής τους δραστηριότητας. Στην τελευταία κατηγορία περιλαμβάνονται πρόσωπα όπως ο Χένρι Κίσινγκερ (1973), ο Μοχάμεντ Ανουάρ ελ-Σαντάτ και ο Μεναχέμ Μπέγκιν (1978), ο Γιτζάκ Ράμπιν και ο Γιασέρ Αραφάτ (1994).

Ένα άλλο θέμα είναι οι αξιοσημείωτες απουσίες, δηλαδή η μη βράβευση διεθνώς αναγνωρισμένων προσωπικοτήτων. Η λίστα περιλαμβάνει τον Μαχάτμα Γκάντι, τον Πάπα Ιωάννη ΚΓ, τον Πάπα Ιωάννη Παύλο Β΄, τον Στιβ Μπίκο, τον Ραφαέλ Λέμκιν, τον Χέρμερτ Χούβερ, τον Σέζαρ Τσάβεζ, τον Χοσέ Φερέρ και τον Όσκαρ Ρομέρο. Ιδιαίτερη αίσθηση είχε προκαλέσει η παράλειψη του Γκάντι. Υπήρξαν μάλιστα και επίσημες ανακοινώσεις της επιτροπής για το θέμα.[7][8] νωστοποιήθηκε μάλιστα από την επιτροπή ότι ο Γκάντι ήταν υποψήφιος το 1937, το 1938, το 1939, το 1947 και τον Ιανουάριο του 1948, λίγες μέρες πριν δολοφονηθεί. Αργότερα νέα μέλη της επιτροπής εξέφρασαν δημόσια τη λύπη τους για την παράλειψη βράβευσης του Γκάντι[β] [9] Στις περισσότερες περιπτώσεις οι παραλείψεις αυτές προέκυψαν εξαιτίας του όρου της διαθήκης του Νόμπελ, με βάση την οποία μόνο πρόσωπα εν ζωή μπορούν να τιμηθούν με το βραβείο.

Έρευνα του ανθρωπολόγου Ντείβιντ Στολ σχετικά με την Ριγκομπέρτα Μεντσού, η οποία βραβεύθηκε το 1992 αποκάλυψε μερικά κατασκευασμένα στοιχεία στην αυτοβιογραφία της με τίτλο «Το όνομά μου είναι Ριγκομπέρτα Μεντσού και έτσι δημιουργήθηκε η συνείδησή μου (Me llamo Rigoberta Menchú y así me nació la conciencia)». Η Μεντσού αργότερα παραδέχτηκε ότι άλλαξε ορισμένα στοιχεία του βιογραφικού της. Μετά την αρχική διαμάχη, η επιτροπή βράβευσης αποφάσισε ότι δεν πρέπει να ανακαλέσει τη βράβευση της Μεντσού, εξαιτίας των διαφορών αυτών. Ο γραμματέας της επιτροπής δήλωσε ότι η βράβευση της δε βασίστηκε πρωταρχικά ή αποκλειστικά στην αυτοβιογραφία. [10].

Βραβευθέντες[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Έτος Όνομα Χώρα καταγωγής Σημειώσεις
1901 Ερρίκος (Ανρί) Ντυνάν Ελβετία Ελβετία ιδρυτής του Ερυθρού Σταυρού[11]
Φρεντερίκ Πασσύ Flag of France.svg Γαλλία ιδρυτής και πρόεδρος της Διακοινοβουλευτικής Ενωσης,.[11]
1902 Ελί Ντικομέν
Σαρλ Αλμπέρ Γκομπά
Ελβετία Ελβετία εξέχοντα μέλη του Διεθνούς Μόνιμου Γραφείου για την Ειρήνη[12]
1903 Ουίλιαμ Ράνταλ Κρέμερ Flag of the United Kingdom.svg Ηνωμένο Βασίλειο γραμματέας της Ένωσης Διεθνούς Διαιτησίας.[13]
1904 Ινστιτούτο Διεθνούς Δικαίου Βέλγιο Βέλγιο [14]
1905 Μπέρτα φον Ζούτνερ Flag of Austria-Hungary (1869-1918).svg Αυστροουγγαρία επίτιμη πρόεδρος του Διεθνούς Μόνιμου Γραφείου για την Ειρήνη[15]
1906 Θεόδωρος (Θίοντορ) Ρούζβελτ Flag of the United States.svg ΗΠΑ Πρόεδρος των ΗΠΑ, πρωτοστάτης στην ίδρυση του Διεθνούς Διαιτητικού Δικαστηρίου της Χάγης[16]
1907 Ερνέστο Τεοντόρο Μονέτα Flag of Italy.svg Ιταλία μέλος του Διεθνούς Γραφείου για την Ειρήνη[17]
Λουί Ρενό Flag of France.svg Γαλλία καθηγητής διεθνούς δικαίου, δικαστής στο Διεθνές Δικαστήριο της Χάγης[17]
1908 Κλας Πόντους Άρνολντσον Σουηδία Σουηδία ιδρυτής της Σουηδικής Επιτροπής Διαιτησίας και Ειρήνης[18]
Φρέντρικ Μπάγερ Flag of Denmark.svg Δανία επίτιμος πρόεδρος του Διεθνούς Γραφείου Ειρήνης[18]
1909 Ογκύστ Μαρί Φρανσουά Μπερνέρ Βέλγιο Βέλγιο μέλος του Διεθνούς Διαιτητικού Δικαστηρίου[19]
Πολ Ανρί Μπαλουέ ντ' Ετουρνέλ, Βαρόνος ντε Κονστάν Flag of France.svg Γαλλία ιδρυτής και πρόεδρος της επιτροπής διαιτησίας του γαλλικού κοινοβουλίου[19]
1910 Διεθνές Γραφείο Ειρήνης Ελβετία Ελβετία με έδρα τη Βέρνη [20]
1911 Τομπίας Μίκαελ Κάρελ Άσερ Flag of the Netherlands.svg Ολλανδία Πρωθυπουργός της Ολλανδίας, πρωτοστάτης σε διεθνείς διασκέψεις για τη επίλυση νομικών διαφορών μεταξύ των εθνών[21]
Αλφρεντ Χέρμαν Φριντ Flag of Austria-Hungary (1869-1918).svg Αυστροουγγαρία μέλος του Διεθνούς Γραφείου για την Ειρήνη[21]
1912 Ελάιχου Ρουτ Flag of the United States.svg ΗΠΑ «για το ξεκίνημα πολλών διαιτητικών συμφωνιών»[22]
1913 Aνρί λα Φοντέν Βέλγιο Βέλγιο πρόεδρος του Διεθνούς Γραφείου για την Ειρήνη[23]
1914 Δεν απονεμήθηκε [α]
1915 Δεν απονεμήθηκε [α]
1916 Δεν απονεμήθηκε [α]
1917 Διεθνής Επιτροπή Ερυθρού Σταυρού[24] Ελβετία Ελβετία
1918 Δεν απονεμήθηκε [α]
1919 Γούντροου Ουίλσον Flag of the United States.svg ΗΠΑ πρόεδρος των ΗΠΑ, πρωτεργάτης των Ηνωμένων Εθνών[25]
1920 Λεόν Μπουρζουά Flag of France.svg Γαλλία πρόεδρος του συμβουλίου των Ηνωμένων Εθνών[26]
1921 Γιάλμαρ Μπράντινγκ Σουηδία Σουηδία Σουδός πρωθυπουργός και ειδικός παρατηρητής της Κοινωνίας των Εθνών[27]
Κρίστιαν Λους Λάνγκε Νορβηγία Νορβηγία γενικός γραμματέας της Διακοινοβουλευτικής Ενωσης των Βρυξελλών[27]
1922 Φρίντγιοφ Νάνσεν Νορβηγία Νορβηγία Νορβηγός ειδικός απεσταλμένος των Ηνωμένων Εθνών, ιδρυτής του Διεθνούς Γραφείου Νάνσεν για τους Πρόσφυγες και δημιουργός του διαβατηρίου Νάνσεν για τους πρόσφυγες[28]
1923 Δεν απονεμήθηκε [α]
1924 Δεν απονεμήθηκε [α]
1925 Σερ Όστιν Τσάμπερλεν Flag of the United Kingdom.svg Ηνωμένο Βασίλειο «για τις Συνθήκες του Λοκάρνο»[29]
Τσαρλς Γκέιτς Ντόουζ Flag of the United States.svg ΗΠΑ πρόεδρος της επιτροπής αποζημιώσεων μετά τον πρώτο παγκόσμιο πόλεμο και οργανωτής του σχεδίου Ντόους[29]
1926 Αριστίντ Μπριάν Flag of France.svg Γαλλία «για τη συνθήκη του Λοκάρνο»[30]
Γκούσταφ Στρέσεμαν Γερμανία Γερμανία
1927 Φερντινάν Μπουισόν Flag of France.svg Γαλλία ιδρυτής και πρόεδρος της Κοινωνίας των Εθνών.[31]
Λούντβιχ Κβίντε Γερμανία Γερμανία ειδικός απεσταλμένος σε πολλές διαπραγματεύσεις για την ειρήνη[31]
1928 Δεν απονεμήθηκε [α]
1929 Φρανκ Κέλογκ Flag of the United States.svg ΗΠΑ «για τη συνθήκη Κέλογκ – Μπριάντ»[32]
1930 Νάθαν Σέντερμπλομ Σουηδία Σουηδία ηγέτης του κινήματος του οικουμενισμού στον 20ό αιώνα[33]
1931 Τζειν Ανταμς Flag of the United States.svg ΗΠΑ ιδρύτρια και πρόεδρος της Παγκόσμιας Οργάνωσης Γυναικών για την Ειρήνη και την Ελευθερία[34]
Νίκολας Μάρεϊ Μπάτλερ Flag of the United States.svg ΗΠΑ για την προώθηση της συνθήκης Κέλογκ – Μπριάντ[34]
1932 Δεν απονεμήθηκε [α]
1933 Νόρμαν Έιντζελ Flag of the United Kingdom.svg Ηνωμένο Βασίλειο συγγραφέας, μέλος της εκτελεστικής Επιτροπής του Οργανισμού Ηνωμένων Εθνών και του Διεθνούς Συμβουλίου Ειρήνης[35]
1934 Αρθουρ Χέντερσον Flag of the United Kingdom.svg Ηνωμένο Βασίλειο πρόεδρος της Διάσκεψης για τον Αφοπλισμό του Οργανισμού Ηνωμένων Εθνών[36]
1935 Καρλ φον Οσίτσκι Γερμανία Γερμανία Γερμανός δημοσιογράφος και πρωτοπόρος του κινήματος για την ειρήνη[37]
1936 Κάρλος Σααβέδρα Λάμας Flag of Argentina.svg Αργεντινή πρόεδρος της Κοινωνίας των Εθνών και διαμεσολαβητής στον πόλεμο μεταξύ Παραγουάης και Βολιβίας.[38]
1937 Ρόμπερτ Σέσιλ Flag of the United Kingdom.svg Ηνωμένο Βασίλειο ιδρυτής και πρόεδρος της Διεθνούς εκστρατείας για την Ειρήνη[39]
1938 Διεθνές Γραφείο Νάνσεν για τους Πρόσφυγες Ελβετία Ελβετία [40]
1939 Δεν απονεμήθηκε [α]
1940 Δεν απονεμήθηκε [α]
1941 Δεν απονεμήθηκε [α]
1942 Δεν απονεμήθηκε [α]
1943 Δεν απονεμήθηκε [α]
1944 Διεθνής Επιτροπή Ερυθρού Σταυρού Ελβετία Ελβετία απονεμήθηκε το 1945[41]
1945 Κόρντελ Χαλ Flag of the United States.svg ΗΠΑ «για τη συμμετοχή του στην ίδρυση του Οργανισμού Ηνωμένων Εθνών»[42]
1946 Έμιλι Γκριν Μπολτς Flag of the United States.svg ΗΠΑ Επίτιμη διεθνής πρόεδρος της Παγκόσμιας Οργάνωσης Γυναικών για την Ειρήνη και την Ελευθερία[43]
Τζον Ράλι Μοτ Flag of the United States.svg ΗΠΑ πρόεδρος του Διεθνούς Ιεραποστολικού Συμβουλίου και της Παγκόσμιας Ένωσης των Χριστιανικών Αδελφοτήτων Νεολαίας[43]
1947 Αμερικανική Επιτροπή Φιλικής Βοήθειας (Αμερικανοί Κουακέροι) Flag of the United States.svg ΗΠΑ εκ μέρους της οργάνωσης των Κουακέρων[44]
Συμβούλιο Φιλικής Βοήθειας (Κουακέροι της Βρετανίας) Flag of the United Kingdom.svg Ηνωμένο Βασίλειο
1948 Δεν απονεμήθηκε [α] [β]
1949 Τζον Μπόιντ-Ορ, Πρώτος Βαρώνος Μπόιντ-Ορ Flag of the United Kingdom.svg Ηνωμένο Βασίλειο Γενικός διοικητής του Οργανισμού Τροφίμων και Αγροτικών Προϊόντων, πρόεδρος του Διεθνούς Συμβουλίου για την ειρήνη, πρόεδρος της Διεθνούς Ένωσης Οργανισμών για την Ειρήνη[45]
1950 Ραλφ Μπαντς Flag of the United States.svg ΗΠΑ «για την επιτυχή διαμεσολάβησή του μεταξύ Ισραηλινών και Παλαιστινίων, που είχε αποτέλεσμα την υπογραφή συνθήκης ανακωχής το 1948»[46]
1951 Λεόν Ζουό Flag of France.svg Γαλλία πρόεδρος της Διεθνούς επιτροπής του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, αντιπρόεδρος της Διεθνούς Συνομοσπονδίας των Ελεύθερων Σωματείων[47]
1952 Άλμπερτ Σβάιτσερ Flag of France.svg Γαλλία «για την φιλοσοφία του σχετικά με το «σεβασμό της ζωής» , η οποία εκφράστηκε μέσα από πολλούς τρόπους και κυρίως με την ίδρυση του νοσοκομείου Λαμπέν στη Γκαμπόν»[48]
1953 Τζορτζ Κάτλετ Μάρσαλ Flag of the United States.svg ΗΠΑ για το σχέδιο Μάρσαλ[49]
1954 Ύπατη Αρμοστεία του ΟΗΕ για τους Πρόσφυγες Flag of the United Nations.svg Ηνωμένα Έθνη [50]
1955 Δεν απονεμήθηκε [α]
1956 Δεν απονεμήθηκε [α]
1957 Λέστερ Μπόουλς Πίρσον Καναδάς Καναδάς προέδρος της έβδομης γενικής συνέλευσης των Ηνωμένων Εθνών για την αποστολή ειρηνευτικών δυνάμεων στην αντιμετώπισης της κρίσης στο Σουέζ[51]
1958 Ζωρζ Πιρ Βέλγιο Βέλγιο ηγέτης του Τάγματος των Δομινικανών, οργανισμού με σκοπό την ανακούφιση των προσφύγων[52]
1959 Φίλιπ Νόελ-Μπέικερ Flag of the United Kingdom.svg Ηνωμένο Βασίλειο «για τη μακρόχρονη συνεισφορά του στη διεθνή ειρήνη και συνεργασία»[53]
1960 Αλμπερτ Λουτούλι Νότια Αφρική Νότια Αφρική πρόεδρος του Αφρικανικού Εθνικού Κογκρέσου[54]
1961 Νταγκ Χάμαρσκγιελντ Σουηδία Σουηδία γενικός γραμματέας του Οργανισμού Ηνωμένων Εθνών[55]
1962 Λάινους Πόλινγκ Flag of the United States.svg ΗΠΑ «για την εκστρατεία του ενάντια στις δοκιμές πυρηνικών όπλων»[56]
1963 Διεθνής Επιτροπή Ερυθρού Σταυρού Ελβετία Ελβετία [57]
Ένωση Ομάδων Ερυθρού Σταυρού Ελβετία Ελβετία [57]
1964 Μάρτιν Λούθερ Κινγκ Flag of the United States.svg ΗΠΑ ηγέτης της Συνδιάσκεψης της Χριστιανικής Ηγεσίας των Πολιτειών του Νότου, οργανωτής εκστρατειών για τα ανθρώπινα δικαιώματα[58]
1965 Διεθνές Ταμείο των Ηνωμένων Εθνών Άμεσου Παιδικής Βοήθειας (UNICEF) Flag of the United Nations.svg Ηνωμένα Έθνη [59]
1966 Δεν απονεμήθηκε [α]
1967 Δεν απονεμήθηκε [α]
1968 Ρενέ Κασέν Flag of France.svg Γαλλία πρόεδρος του Ευρωπαικού Δικαστήρίου Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων.[60]
1969 Διεθνής Οργανισμός Εργασίας Ελβετία Ελβετία [61]
1970 Νόρμαν Μπόρλογκ Flag of the United States.svg ΗΠΑ «για την έρευνα που διεξήγε στο διεθνές κέντρο βελτίωσης καλαμποκιού και σιταριού »[62]
1971 Βίλλυ Μπραντ Flag of Germany.svg Δυτική Γερμανία «για την πολιτική της Δυτικής Γερμανίας, που άσκησε, η οποία εμπεριείχε μία αναθεωρημένη αντιμετώπιση απέναντι στην ανατολική Ευρώπη και την ανατολική Γερμανία[63]
1972 Δεν απονεμήθηκε [α]
1973 Χένρυ Κίσινγκερ
Λε Ντουκ Θο (αρνήθηκε το βραβείο)
Flag of the United States.svg ΗΠΑ
Βιετνάμ Βιετνάμ
για την επίτευξη της ειρήνης στο Βιετνάμ[64]
1974 Σιν Μακ Μπράιντ
Εϊσάκου Σάτο
Flag of Ireland.svg Ιρλανδία
Ιαπωνία Ιαπωνία
πρόεδρος της Διεθνούς Αμνηστείας του Διεθνούς Γραφείου Ειρήνης στη Γενεύη και επικεφαλής της επιτροπής των Ηνωμένων Εθνών στη Ναμίμπια.
πρωθυπουργός της Ιαπωνίας[65]
1975 Αντρέι Ζαχάρωφ ΕΣΣΔ ΕΣΣΔ «για τις εκστρατείες του για τα ανθρώπινα δικαιώματα»[66]
1976 Μπέτι Ουίλιαμς
Μέιριντ Κόριγκαν
Flag of the United Kingdom.svg Ηνωμένο Βασίλειο ιδρύτριες της Κοινότητας του Λαού της Ειρήνης[67]
1977 Διεθνής Αμνηστία Flag of the United Kingdom.svg Ηνωμένο Βασίλειο «για την εκστρατεία της ενάντια στην αιχμαλωσία»[68]
1978 Μοχάμεντ Ανουάρ ελ-Σαντάτ
Μεναχέμ Μπέγκιν
Αίγυπτος Αίγυπτος
Ισραήλ Ισραήλ
«για τις διαπραγματεύσεις τους στη διαμάχη μεταξύ Αιγύπτου και Ισραήλ»[69]
1979 Μητέρα Τερέζα Αλβανία Αλβανία
Ινδία Ινδία
«για τις εκστρατείες της σχετικά με την ενημέρωση για τη φτώχεια»[70]
1980 Αδόλφο Πέρεθ Εσκιβέλ Flag of Argentina.svg Αργεντινή «για τον αγώνα του για την προάσπιση των ανθρωπίνων δικαιωμάτων»[71]
1981 Ύπατη Αρμοστεία του ΟΗΕ για τους Πρόσφυγες Flag of the United Nations.svg Ηνωμένα Έθνη [72]
1982 Άλβα Μίρνταλ
Αλφόνσο Γκαρθία Ρόμπλες
Σουηδία Σουηδία
Μεξικό Μεξικό
απεσταλμένοι του γραφείου αφοπλισμού του Οργανισμού Ηνωμένων Εθνών[73]
1983 Λεχ Βαλέσα Flag of Poland.svg Πολωνία ιδρυτής της Αλληλεγγύης[74]
1984 Ντέσμοντ Τούτου Νότια Αφρική Νότια Αφρική «για τη συνεισφορά του στην αντιμετώπιση του απαρτχάιντ» [75]
1985 Διεθνής Γιατροί για την Αποφυγή Πυρηνικού Πολέμου Flag of the United States.svg ΗΠΑ «για τη γνωστοποίηση των καταστροφικών επιπτώσεων της καταστροφικών συνεπειών των πυρηνικών»[76]
1986 Eλί Βίζελ Flag of the United States.svg ΗΠΑ
Ρουμανία Ρουμανία
συγγραφέας του βιβλίου Η νύχτα, στο οποίο περιγράφει πως επέζησε από το ολοκαύτωμα[77]
1987 Όσκαρ Άριας Κόστα Ρίκα Κόστα Ρίκα για τις προσπάθειές του ώστε να τερματιστούν οι εμφύλιες συρράξεις στα κράτη της Κεντρικής Αμερικής[78]
1988 Eιρηνευτικές δυνάμεις του ΟΗΕ Flag of the United Nations.svg Ηνωμένα Έθνη για τη συμμετοχή τους στην αντιμετώπιση πολυάριθμων διαμαχών από το 1956. Μέχρι τη στιγμή της βράβευσης 736 άνθρωποι διαφόρων εθνικοτήτων είχαν χάσει τη ζωή τους σε ειρηνευτικές αποστολές.[79]
1989 Τεντζίν Γκιάτσο, ο 14ος Δαλάι Λάμα Flag of Tibet.svg Θιβέτ για τη συνεχή αντίσταση του στη χρήση όπλων από το λαό του στον αγώνα τους για την απελευθέρωσή τους[80]
1990 Μιχαήλ Γκορμπατσώφ ΕΣΣΔ ΕΣΣΔ «για τον ηγετικό του ρόλο στην επικράτηση της ειρήνης, που σήμερα χαρακτηρίζει πολλά μέρη της διεθνούς κοινότητας»[81]
1991 Αούνγκ Σαν Σου Κι Μυανμάρ Μιανμάρ «για τον ειρηνικό και μη-βίαιο αγώνα της κατά της στρατιωτικής δικτατορίας»[82]
1992 Ριγκομπέρτα Μεντσού Γουατεμάλα Γουατεμάλα «για τη συνεισφορά της στην κοινωνική δικαιοσύνη και τις διαπραγματεύσεις της για τα

δικαιώματα των Ινδιάνων»[83]

1993 Νέλσον Μαντέλα
Φρεντερίκ Ντε Κλερκ
Νότια Αφρική Νότια Αφρική «για τη συνεισφορά τους στον ειρηνικό τερματισμό του απαρτχάιντ και για τη θεμελίωση μιας νέας δημοκρατικής Νότιας Αφρικής»[84]
1994 Γιασέρ Αραφάτ
Σιμόν Πέρες
Γιτζάκ Ράμπιν
Παλαιστίνη Παλαιστίνη
Ισραήλ Ισραήλ
Ισραήλ Ισραήλ
«για το ρόλο τους στις ειρηνευτικές συνομιλίες ανάμεσα σε Ισραηλινούς και Παλαιστινίους»[85]
1995 Γιόζεφ Ρότμπλατ
Συνέδρια στο Pugwash για την Επιστήμη και τα Ζητήματα του Κόσμου
Flag of Poland.svg Πολωνία
Flag of the United Kingdom.svg Ηνωμένο Βασίλειο
Καναδάς Καναδάς
«για τη συνεισφορά τους στην εξάλλειψη του ρόλου των πυρηνικών όπλων στη διεθνή πολιτική»[86]
1996 Κάρλος Φιλίπε Χιμένες Μπέλο
Ζοζέ Ράμος-Όρτα
Ανατολικό Τιμόρ Ανατολικό Τιμόρ «για την προσπαθειά τους προς μία ειρηνική επίλυση των διαφορών στο Ανατολικό Τιμόρ»[87]
1997 Διεθνής Εκστρατεία για την Απαγόρευση των Ναρκών
Τζόντι Ουίλιαμς
Flag of the United States.svg ΗΠΑ «για τη συνεισφορά τους στην απαγόρευση και τον αφοπλισμό ναρκών εδάφους»[88]
1998 Τζων Χιουμ
Ντειβίντ Τριμπλ
Flag of the United Kingdom.svg Ηνωμένο Βασίλειο «για την προσπάθεια τους προς εξεύρεση λύσης στις διαμάχες της Βόρειας Ιρλανδίας»[89]
1999 Γιατροί Χωρίς Σύνορα Βέλγιο Βέλγιο «για την αναγνώριση της πρωτοπόρου ανθρωπιστικής τους συνεισφοράς σε πολλές ηπείρους»[90][91]
2000 Κιμ Ντάε-γιουνγκ Νότια Κορέα Νότια Κορέα «για τη συνεισφορά του στην επικράτηση της δημοκρατίας και την εφαρμογή των ανθρωπίνων δικαιωμάτων σ τη Νότια Κορέα και στην Ανατολική Ασία γενικότερα και για τις ειρηνικές του διαπραγματεύσεις με τη Βόρεια Κορέα»[92][93]
2001 Ηνωμένα Έθνη
Κόφι Ανάν
Flag of the United Nations.svg Ηνωμένα Έθνη
Γκάνα Γκάνα
«για τη δουλειά τους στη δημιουργία ενός ειρηνικότερου και καλύτερα οργανωμένου κόσμου»[94][95]
2002 Τζίμι Κάρτερ Flag of the United States.svg ΗΠΑ «για την επί δεκαετίες προσπάθεια του να βρει ειρηνικές λύσεις σε διεθνείς διαμάχες, να προάγει τη δημοκρατία και τα ανθρώπινα δικαιώματα και να προωθήσει την οικονομική και κοινωνική ανάπτυξη»[96][97]
2003 Σιρίν Εμπάντι Ιράν Ιράν «για την προσπάθεια της για την επικράτηση της δημοκρατίας και τα ανθρώπινα δικαιώματα. Και ιδιαίτερα για τον αγώνα της για τα δικαιώματα των γυναικών και των παιδιών»[98][99]
2004 Ουανγκάρι Μαατάι Κένυα Κένυα «για τη συνεισφορά της στην αειφόρο ανάπτυξη, τη δημοκρατία και την ειρήνη»[100][101]
2005 Διεθνής Υπηρεσία Ατομικής Ενέργειας
Μοχάμεντ Ελ Μπαραντέι
Flag of the United Nations.svg Ηνωμένα Έθνη
Αίγυπτος Αίγυπτος
«για τις προσπάθειες τους στην αποτροπή της χρήσης πυρηνικών όπλων για στρατιωτικούς σκοπούς και στη διασφάλιση ότι η χρήση της πυρηνικής ενέργειας για ειρηνικούς σκοπούς θα γίνεται με τη μέγιστη δυνατή ασφάλεια»[102][103]
2006 Μοχάμεντ Γιουνούς
Τράπεζα Γκραμίν
Flag of Bangladesh.svg Μπανγκλαντές «για τη δημιουργία οικονομικών και κοινωνικών ευκαιριών για τους φτωχούς, και ιδίως για τις γυναίκες, μέσω της καινοτόμου εργασίας τους στη χορήγηση μικρών δανείων και εγγυήσεων»[104]
2007 Διακυβερνητική Επιτροπή για την Κλιματική Αλλαγή
Αλ Γκορ
Flag of the United Nations.svg Ηνωμένα Έθνη
Flag of the United States.svg ΗΠΑ
«για την προσπάθεια τους να αντληθεί γνώση σχετικά με τις κλιματικές αλλαγές που προκλήθηκαν από τον ανθρώπινο παράγοντα και για το ότι έβαλαν τα θεμέλια για τα μέτρα που πρέπει να ληφθούν για την αντιμετώπιση των προβλημάτων αυτών»[105][106]
2008 Μάρτι Αχτισάαρι Flag of Finland.svg Φινλανδία «για τις μεσολαβητικές προσπάθειες 30 ετών για την επίλυση διεθνών συγκρούσεων σε Ευρώπη και Ασία»[107][108]
2009 Μπαράκ Ομπάμα Flag of the United States.svg ΗΠΑ «τις εξαιρετικές προσπάθειές του να ενδυναμώσει τη διεθνή διπλωματία και τη συνεργασία μεταξύ των λαών[109]
2010 Λιου Σιαομπό Λαϊκή Δημοκρατία της Κίνας Κίνα «για τον μακροχρόνιο και ειρηνικό αγώνα του για τα θεμελιώδη ανθρώπινα δικαιώματα στην Κίνα»[110]
2011 Έλεν Τζόνσον-Σίρλιφ Λιβερία Λιβερία «για τον ειρηνικό αγώνα τους με στόχο την ασφάλεια των γυναικών και για το δικαίωμα των γυναικών στην πλήρη συμμετοχή τους στο έργο για την οικοδόμηση της ειρήνης.»[111]
Λέιμα Γκμπόουι Λιβερία Λιβερία
Ταουακούλ Κάρμαν Υεμένη Υεμένη
2012 Ευρωπαϊκή Ένωση (ΕΕ) Ευρώπη «για τη συνεισφορά επί 6 και πλέον δεκαετίες στην προαγωγή της ειρήνης και της συμφιλίωσης, της δημοκρατίας και των ανθρωπίνων δικαιωμάτων στην Ευρώπη»[112]
2013 Οργανισμός για την Απαγόρευση των Χημικών Όπλων ΟΗΕ «για τις εκτεταμένες προσπάθειές του για την εξάλειψη των χημικών όπλων»[113]

Σημειώσεις[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

α  Όλες τις χρονιές που δεν απονεμήθηκε το βραβείο, το αντίστοιχο ποσό κατατέθηκε στο Ειδικό Ταμείο για την Ειρήνη.
β  Το 1948, έτος θανάτου του Γκάντι, η επιτροπή βράβευσης απέφυγε να απονείμει βραβείο με τον ισχυρισμό ότι εκείνη τη χρονιά δεν υπήρχε κατάλληλος εν ζωή υποψήφιος. Αργότερα, το 1989, ο πρόεδρος της επιτροπής ισχυρίστηκε ότι ήταν ένα είδος φόρου τιμής προς το πρόσωπό του. Πολλοί ισχυρίζονται πάντως ότι ο Γκάντι θα βραβευόταν εκείνη τη χρονιά, αλλά η δολοφονία του απέτρεψε τη βράβευση του. [114]

Παραπομπές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  1. Ï ÁëöñÝäïò ÍïìðÝë êáé ôï âñáâåßï ðïõ êüíôåøå íá ìçí áèëïèåôçèåß
  2. New website | Nobels fredspris
  3. New website | Nobels fredspris
  4. Nomination Database
  5. Richardson, Gunnar, Förtroligt and hemligt : kunglig utrikespolitik och svensk neutralitet under andra världskriget. Stockholm : Carlsson, 2007
  6. Controversies and Criticisms
  7. Tønnesson, Øyvind (1999-12-01). «Mahatma Gandhi, the Missing Laureate». The Nobel Foundation. http://nobelprize.org/nobel_prizes/peace/articles/gandhi/index.html. Ανακτήθηκε στις 2007-10-17. 
  8. Your Questions about the Nobel Peace Prize!
  9. The Nobel Peace Prize 1989 - Presentation Speech
  10. Rigoberta Menchú Tum - Biography
  11. 11,0 11,1 The Nobel Peace Prize for 1901 The Norwegian Nobel Committee .
  12. The Nobel Peace Prize for 1902 The Norwegian Nobel Committee .
  13. The Nobel Peace Prize for 1903 The Norwegian Nobel Committee .
  14. The Nobel Peace Prize for 1904 The Norwegian Nobel Committee .
  15. The Nobel Peace Prize for 1905 The Norwegian Nobel Committee .
  16. The Nobel Peace Prize for 1906 The Norwegian Nobel Committee .
  17. 17,0 17,1 The Nobel Peace Prize for 1907 The Norwegian Nobel Committee .
  18. 18,0 18,1 The Nobel Peace Prize for 1908 The Norwegian Nobel Committee .
  19. 19,0 19,1 The Nobel Peace Prize for 1909 The Norwegian Nobel Committee .
  20. The Nobel Peace Prize for 1910 The Norwegian Nobel Committee .
  21. 21,0 21,1 The Nobel Peace Prize for 1911 The Norwegian Nobel Committee .
  22. The Nobel Peace Prize for 1912 The Norwegian Nobel Committee .
  23. The Nobel Peace Prize for 1913 The Norwegian Nobel Committee .
  24. The Nobel Peace Prize for 1917 The Norwegian Nobel Committee .
  25. The Nobel Peace Prize for 1919 The Norwegian Nobel Committee .
  26. The Nobel Peace Prize for 1920 The Norwegian Nobel Committee .
  27. 27,0 27,1 The Nobel Peace Prize for 1921 The Norwegian Nobel Committee .
  28. The Nobel Peace Prize for 1922 The Norwegian Nobel Committee .
  29. 29,0 29,1 The Nobel Peace Prize for 1925 The Norwegian Nobel Committee .
  30. The Nobel Peace Prize for 1926 The Norwegian Nobel Committee .
  31. 31,0 31,1 The Nobel Peace Prize for 1927 The Norwegian Nobel Committee .
  32. The Nobel Peace Prize for 1929 The Norwegian Nobel Committee .
  33. The Nobel Peace Prize for 1930 The Norwegian Nobel Committee .
  34. 34,0 34,1 The Nobel Peace Prize for 1931 The Norwegian Nobel Committee .
  35. The Nobel Peace Prize for 1933 The Norwegian Nobel Committee .
  36. The Nobel Peace Prize for 1934 The Norwegian Nobel Committee .
  37. The Nobel Peace Prize for 1935 The Norwegian Nobel Committee .
  38. The Nobel Peace Prize for 1936 The Norwegian Nobel Committee .
  39. The Nobel Peace Prize for 1937 The Norwegian Nobel Committee .
  40. The Nobel Peace Prize for 1938 The Norwegian Nobel Committee .
  41. The Nobel Peace Prize for 1944 The Norwegian Nobel Committee .
  42. The Nobel Peace Prize for 1945 The Norwegian Nobel Committee .
  43. 43,0 43,1 The Nobel Peace Prize for 1946 The Norwegian Nobel Committee .
  44. The Nobel Peace Prize for 1947 The Norwegian Nobel Committee .
  45. The Nobel Peace Prize for 1949 The Norwegian Nobel Committee .
  46. The Nobel Peace Prize for 1950 The Norwegian Nobel Committee .
  47. The Nobel Peace Prize for 1951 The Norwegian Nobel Committee .
  48. The Nobel Peace Prize for 1952 The Norwegian Nobel Committee .
  49. The Nobel Peace Prize for 1953 The Norwegian Nobel Committee .
  50. The Nobel Peace Prize for 1954 The Norwegian Nobel Committee .
  51. The Nobel Peace Prize for 1957 The Norwegian Nobel Committee .
  52. The Nobel Peace Prize for 1958 The Norwegian Nobel Committee .
  53. The Nobel Peace Prize for 1959 The Norwegian Nobel Committee .
  54. The Nobel Peace Prize for 1960 The Norwegian Nobel Committee .
  55. The Nobel Peace Prize for 1961 The Norwegian Nobel Committee .
  56. The Nobel Peace Prize for 1962 The Norwegian Nobel Committee .
  57. 57,0 57,1 The Nobel Peace Prize for 1963 The Norwegian Nobel Committee .
  58. The Nobel Peace Prize for 1964 The Norwegian Nobel Committee .
  59. The Nobel Peace Prize for 1965 The Norwegian Nobel Committee .
  60. The Nobel Peace Prize for 1968 The Norwegian Nobel Committee .
  61. The Nobel Peace Prize for 1969 The Norwegian Nobel Committee .
  62. The Nobel Peace Prize for 1970 The Norwegian Nobel Committee .
  63. The Nobel Peace Prize for 1971 The Norwegian Nobel Committee .
  64. The Nobel Peace Prize for 1973 The Norwegian Nobel Committee .
  65. The Nobel Peace Prize for 1974 The Norwegian Nobel Committee .
  66. The Nobel Peace Prize for 1975 The Norwegian Nobel Committee .
  67. The Nobel Peace Prize for 1976 The Norwegian Nobel Committee .
  68. The Nobel Peace Prize for 1977 The Norwegian Nobel Committee .
  69. The Nobel Peace Prize for 1978 The Norwegian Nobel Committee .
  70. The Nobel Peace Prize for 1979 The Norwegian Nobel Committee .
  71. The Nobel Peace Prize for 1980 The Norwegian Nobel Committee .
  72. The Nobel Peace Prize for 1981 The Norwegian Nobel Committee .
  73. The Nobel Peace Prize for 1982 The Norwegian Nobel Committee .
  74. The Nobel Peace Prize for 1983 The Norwegian Nobel Committee .
  75. The Nobel Peace Prize for 1984 The Norwegian Nobel Committee .
  76. The Nobel Peace Prize for 1985 The Norwegian Nobel Committee .
  77. The Nobel Peace Prize for 1986 The Norwegian Nobel Committee .
  78. The Nobel Peace Prize for 1987 The Norwegian Nobel Committee .
  79. The Nobel Peace Prize for 1988 The Norwegian Nobel Committee .
  80. The Nobel Peace Prize for 1989 The Norwegian Nobel Committee .
  81. The Nobel Peace Prize for 1990 The Norwegian Nobel Committee .
  82. The Nobel Peace Prize for 1991 The Norwegian Nobel Committee .
  83. The Nobel Peace Prize for 1992 The Norwegian Nobel Committee .
  84. The Nobel Peace Prize for 1993 The Norwegian Nobel Committee .
  85. The Nobel Peace Prize for 1994 The Norwegian Nobel Committee .
  86. The Nobel Peace Prize for 1995 The Norwegian Nobel Committee .
  87. The Nobel Peace Prize for 1996 The Norwegian Nobel Committee .
  88. The Nobel Peace Prize for 1997 The Norwegian Nobel Committee .
  89. The Nobel Peace Prize for 1998 The Norwegian Nobel Committee .
  90. Macedonian Press Agency: News in Greek, 99-10-15
  91. The Nobel Peace Prize for 1999 The Norwegian Nobel Committee .
  92. Athens News Agency: News in Greek, 00-10-13
  93. The Nobel Peace Prize for 2000 The Norwegian Nobel Committee .
  94. Athens News Agency: News in Greek, 01-10-12
  95. The Nobel Peace Prize for 2001 The Norwegian Nobel Committee .
  96. Macedonian Press Agency: News in Greek, 02-10-11
  97. The Nobel Peace Prize for 2002 The Norwegian Nobel Committee .
  98. Σε ιρανή ακτιβίστρια των ανθρωπίνων δικαιωμάτων το φετεινό Νόμπελ Ειρήνης - 2003-10-10
  99. The Nobel Peace Prize for 2003 The Norwegian Nobel Committee .
  100. kathimerini.gr - Wangari Maathai Νόμπελ Ειρήνης 2004
  101. The Nobel Peace Prize for 2004 The Norwegian Nobel Committee .
  102. in.gr - Νόμπελ Ειρήνης σε ΙΑΕΑ και Ελ Μπαραντέι για τον αγώνα κατά των πυρηνικών - Κόσμος
  103. The Nobel Peace Prize for 2005 The Norwegian Nobel Committee .
  104. The Nobel Peace Prize for 2006 The Norwegian Nobel Committee .
  105. Στον Αλ Γκορ το Νόμπελ Ειρήνης - Nature
  106. The Nobel Peace Prize for 2007 The Norwegian Nobel Committee .
  107. http://www.skai.gr/master_story.php?id=96494 Σκάι].
  108. The Nobel Peace Prize for 2008 The Norwegian Nobel Committee .
  109. The Nobel Peace Prize for 2009 The Norwegian Nobel Committee .
  110. The Nobel Peace Prize for 2010 The Norwegian Nobel Committee .
  111. The Nobel Peace Prize for 2011 The Norwegian Nobel Committee .and for women's rights to full participation in peace-building work"
  112. «The Nobel Peace Prize 2012». Nobel Foundation. http://www.nobelprize.org/nobel_prizes/peace/laureates/2012/. Ανακτήθηκε στις 12-10-2012. 
  113. «The Nobel Peace Prize 2013». Nobel Foundation. http://www.nobelprize.org/nobel_prizes/peace/laureates/2013/. Ανακτήθηκε στις 11-10-2013. 
  114. Mahatma Gandhi, the Missing Laureate, Nobelprize.org

Εξωτερικοί σύνδεσμοι[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]


Στο λήμμα αυτό έχει ενσωματωθεί κείμενο από το λήμμα Nobel Peace Prize της Αγγλόγλωσσης Βικιπαίδειας, η οποία διανέμεται υπό την GNU FDL και την CC-BY-SA 3.0. (ιστορικό/συντάκτες).