Βουκεφάλα
Η Αλεξάνδρεια Βουκέφαλος (αλλιώς Αλεξάνδρεια Βουκεφάλα, ή Βουκεφάλα, ή Βουκεφαλία) ήταν μια πόλη που ιδρύθηκε από τον Μεγάλο Αλέξανδρο στη μνήμη του αγαπημένου του αλόγου του Βουκεφάλα[1].
Ιδρύθηκε το Μάιο του 326 π.Χ. Η πόλη βρίσκεται στον ποταμό Υδάσπη (Jhelum), ανατολικά του Ινδού ποταμού. Το άλογό του είχε πεθάνει μετά τη μάχη του Υδάσπη το 326 π.Χ.. Η φρουρά της πόλεως αποτελείτο από Έλληνες και Ιρανούς βετεράνους καθώς και ιθαγενείς. Είχε μεγάλα ναυπηγεία, γεγονός που υποδηλώνει ότι προοριζόταν ως κέντρο εμπορίου. Ακριβώς στην απέναντι όχθη του ποταμού είχε ιδρυθεί η Νίκαια. Λίγο πριν ο Μακεδών στρατηλάτης πάρει τον δρόμο της επιστροφής, επέστρεψε στην νεόδμητη πόλη για να επανορθώσει τις ζημιές που της προκάλεσαν οι βροχοπτώσεις[2].
Η ακριβής τοποθεσία της Βουκεφάλας είναι ακόμη ακαθόριστη, αλλά υπάρχουν οι εξής εικασίες:
-
- Ο ιστορικός Huntingford ταυτίζει την Βουκεφάλα με ένα μεγάλο ανάχωμα στα δυτικά του Jhelum, σε απόσταση 242 χιλιομέτρων νοτιοανατολικά της Πεσαβάρ. Αντίθετα ο Lendering την ταυτίζει με την ίδια την Jhelum.
- Ο Ούγγρος αρχαιολόγος Stein Márk Aurél (1862-1943) πίστευε ότι ο ελληνικός στρατός αντί να διασχίσει την οδό από τα Τάξιλα προς την Jhelum, θα πήγε νοτιώτερα προς την σημερινή πόλη Bhera. Εκεί υποστήριξε ότι έγινε η περίφημη μάχη του Υδάσπη κοντά στην πόλη Mong, μιας και η μορφολογία του εδάφους (ο προσανατολισμός του ποταμού, τα βράχια αλατιού και άλλα φυσικά χαρακτηριστικά) ταιριάζουν με τις αρχαίες πηγές.
Περαιτέρω στήριξη αυτής της θέσης είναι η απαίτηση από τους κατοίκους των πόλεων Phalia και Mong, ότι οι πόλεις τους είναι η Νικαία και η Βουκεφάλα.
-
- Ο ιστορικός και παρουσιαστής του BBC Michael Wood υποστηρίζει τους ισχυρισμούς Stein για την ταύτιση της Νίκαιας με το Mong, αλλά προτείνει την Garjak αντί της Phalia για τη θέση της Βουκεφάλας. Η Phalia βρίσκεται 17 χιλιόμετρα ανατολικά του ποταμού, όταν οι αρχαίες πηγές συμφωνούν ότι ήταν στη δυτική όχθη απέναντι από την Νίκαια. Επίσης, αρχαιολογικά ευρήματα στο Garjak περιλαμβάνουν ελληνικά νομίσματα και ερείπια αρχαίου ινδουιστικού ναού με έναν πέτρινο τάφο σε σχήμα αλόγου. Υπάρχει επίσης ένας μύθος που συνδέεται με την Garjak σχετικά με ένα μαγικό άλογο.
- Ένας άλλος λιγότερο πιθανόν προτεινόμενος χώρος είναι κοντά στο σημερινό Jalalpur, νότια από αυτές τις περιοχές όπου υπάρχουν εκτεταμένα, αλλά ερείπια που δεν έχουν εκσκαφεί. Ο Eggermont διαφωνεί με την ταυτοποίηση της Jalalpur υποστηρίζοντας ότι ο ποταμός Jhelum κυλούσε μακριά από αυτό το μέρος στους αρχαίους χρόνους.
Από την άλλη ο τοπικός ιστορικός Mansoor Behzad Butt της περιοχής Gujrat υποστηρίζει την άποψη ότι ο Βουκεφάλας θάφτηκε στο Jalalpur Sharif. Ανεξάρτητα από τη θέση του, η Βουκεφάλεια παρέμεινε ένα σημαντικό κέντρο για κάποιο χρονικό διάστημα, όπως αναφέρεται στην Επιτομή Metz, και εμφανίζεται στο τέλος του Πευτιγγερινού χάρτη. Στο σύγγραμμα Περίπλους τὴς Ἐρυθράς Θαλάσσης διαβάζει κανείς τα εξής: "Ἐπίκειται δὲ τοῖς Βαρυγάζοις κατὰ τὰ μεσόγεια πλείονα ἔθνη, τό τε τῶν Ἀρατρίων καὶ Ἀραχωσίων καὶ Γανδαραίων καὶ τῆς Προκλαΐδος, ἐν ᾗ ἡ Βουκέφαλος Ἀλεξάνδρεια.".
[Επεξεργασία] Παραπομπές
- ↑ Αρριανού Αλεξάνδρου Ανάβασις (βιβλίο Ε΄,19): Ἵνα δὲ ἡ μάχη ξυνέβη καὶ ἔνθεν ὁρμηθεὶς ἐπέρασε τὸν Ὑδάσπην ποταμὸν πόλεις ἔκτισεν Ἀλέξανδρος. καὶ τὴν μὲν Νίκαιαν τῆς νίκης τῆς κατ΄ Ἰνδῶν ἐπώνυμον ὠνόμασε͵ τὴν δὲ Βουκεφάλαν ἐς τοῦ ἵππου τοῦ Βουκεφάλα τὴν μνήμην͵ ὃς ἀπέθανεν αὐτοῦ͵ οὐ βληθεὶς πρὸς οὐδενός͵ ἀλλὰ ὑπὸ καύματος τε καὶ ἡλικίας (ἦν γὰρ ἀμφὶ τὰ τριάκοντα ἔτη) καματηρὸς γενόμενος
- ↑ Στο ίδιο (βιβλίο Ε΄, 29): Καὶ τὸν Ἀκεσίνην αὖ διαβὰς ἐπὶ τὸν Ὑδάσπην ἧκεν͵ ἵνα καὶ τῶν πόλεων τῆς τε Νικαίας καὶ τῶν Βουκεφάλων ὅσα πρὸς τῶν ὄμβρων πεπονηκότα ἦν ξὺν τῇ στρατιᾷ ἐπεσκεύασε καὶ τὰ ἄλλα τὰ κατὰ τὴν χώραν ἐκόσμει.
[Επεξεργασία] Βιβλιογραφία
- Cartledge, Paul. «Μέγας Αλέξανδρος : Η αναζήτηση ενός νέου παρελθόντος», μετάφραση Ρένα Καρακατσάνη. Αθήνα : Εκδοτικός Οίκος Α. Α. Λιβάνη, 2004.
