Αυχενικό σύνδρομο

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Μετάβαση σε: πλοήγηση, αναζήτηση
Αυχενικό σύνδρομο
Ταξινόμηση και εξωτερικές πηγές

Είδη αυχεναλγίας
Ταξινόμηση ICD-10 M54.2
Ταξινόμηση ICD-9 723.1
DiseasesDB 23260
MedlinePlus 003025
MeSH D019547

Ονομάζουμε αυχενικό σύνδρομο (αγγλικά: neck pain), όχι μια συγκεκριμένη πάθηση, αλλά μια ομάδα ενοχλημάτων γύρω από τον αυχένα, πού περιλαμβάνει αυχεναλγία, δυσκαμψία, αντανακλώμενο πόνο, νευραλγία, πονοκέφαλο, και ζάλη[1].

Ανατομία αυχένος

Ορολογία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Στο επίτομο έργο "Αυχενικό Σύνδρομο", το μεγαλύτερο στην ελληνική βιβλιογραφία, ο συγγραφέας Ιωάννης Κατραμπασάς δίνει τον εξής μάλλον άστοχο[εκκρεμεί παραπομπή] ορισμό: «Το αυχενικό σύνδρομο αποτελεί ένα σύνολο συμπτωμάτων που η αιτιολογία τους εδράζεται στην ινιο-αυχενο-ωμική περιοχή κυρίως, αλλά μπορεί να προέρχεται και από άλλες περιοχές του σώματος όπως το κεφάλι, ο θώρακας, η υπόλοιπη σπονδυλική στήλη ή και τα κάτω άκρα»[2]. Η αστοχία αυτού του εκτεταμένου ορισμού είναι ότι εμπεριέχει τα αίτια αντανακλώμενου πόνου, ως αυχενικό σύνδρομο, ενώ αποτελούν παθήσεις άλλων περιοχών.

Ο όρος αυχενικό σύνδρομο είναι καθαρά ελληνικός, των αρχών του περασμένου αιώνα, και προφανώς ο όρος πέρασε σε χρήση στό ευρύ ελληνικό κοινό - που συνεχίζει να τον χρησιμοποιεί λανθασμένα - από τους ιατρούς που τότε αγνοούσαν το αίτιο. Μην ξεχνάμε ότι οι κήλες δίσκων ανακαλύφθηκαν από Αμερικανούς περί το 1930, αλλά η ύπαρξή τους τεκμηριώθηκε και διαδόθηκε μετά το 1975, με τη χρήση της αξονικής τομογραφίας. Πάντως σήμερα δεν θα δούμε στά αγγλικά τον όρο "cervical syndrome", θα δούμε μόνο "neck pain" και "cervical disc herniation" [1] Το κυριότερο αίτιο που τα προκαλεί όλα αυτά τα ενοχλήματα είναι η κήλη δίσκου αυχένος[3].

Επιδημιολογία-Στατιστική[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Πολλοί άνθρωποι παρουσιάζουν συχνά μια ομάδα συμπτωμάτων από τον αυχένα, πού περιλαμβάνει αυχεναλγία (πόνος στον αυχένα), δυσκαμψία (δυσκολία στις κινήσεις), αντανάκλαση στη ράχη και τα άνω άκρα (αυχενική ριζοπάθεια), όπως επίσης καρηβαρία ("βαρύ κεφάλι", ή "κεφάλι κουρκούτι"), ζάλη, αστάθεια και πονοκέφαλο (αυχενογενής ζάλη και πονοκέφαλος)[4]. Ο πόνος στον αυχένα και τα συνοδά του σημεία είναι πολύ συχνό πρόβλημα στό γενικό πληθυσμό. Σύμφωνα με μελέτες αυχεναλγία εμφανίζει ένας στους 10 ανθρώπους όλων των ηλικιών πράγμα που σημαίνει ότι 1.000.000 Έλληνες πάσχουν από αυχεναλγία. Από αυτούς, οι μισοί περίπου έχουν σοβαρό πρόβλημα, που απαιτεί ιατρική παρακολούθηση και φαρμακευτική θεραπεία. Οι γυναίκες εμφανίζουν πολύ πιό συχνά αυχεναλγία (2-4 φορές συχνότερα των ανδρών) και όλες οι καταστάσεις πόνου στόν αυχένα, οποιασδήποτε αιτίας, συνδυάζονται με άγχος[5]. Συχνά οι πάσχοντες από αυχενική ριζοπάθεια δεν πονούν στον αυχένα αλλά στον ώμο. Μάλιστα στατιστικώς, το συχνότερο αίτιο πόνου στον ώμο είναι η αυχενική ριζοπάθεια και δεύτερο ακολουθεί η περιαρθρίτις του ώμου (τενοντίτις υπερακανθίου τένοντος).

Όλα αυτά τα συμπτώματα ανεξάρτητα από το αίτιο ονομάζονται αυχενικό σύνδρομο και η αιτιολογία τους ποικίλει από περιστατικό σε περιστατικό, αλλά η συχνότερη αιτία είναι η κήλη δίσκου αυχένος και ακολουθούν άλλα 80-100 αίτια. Σε μια σειρά 18.000 ασθενών ορθοπεδικού ιατρείου, καταχωρημένων επί 23 χρόνια σε βάση δεδομένων υπολογιστή, φάνηκε ότι η αυχεναλγία είναι το δεύτερο - στατιστικώς – αίτιο προσέλευσης στον ορθοπεδικό, μετά την οσφυαλγία. Στους 100 περίπου ασθενείς που απευθύνονται σε ορθοπεδικό, το 40% έχουν πρόβλημα οσφυαλγίας, το 20% έχουν πρόβλημα αυχεναλγίας και οι υπόλοιποι 40% μοιράζονται σε 3.000 παθήσεις της Ορθοπεδικής και Τραυματολογίας[3] Πάντως το συχνότερο αίτιο πόνου στον αυχένα είναι η κήλη δίσκου αυχένος Α5-Α6. Σε άτομα 30 ετών έχει ήδη δισκοκήλη το 20%, σε άτομα 50 ετών έχει δισκοκήλη το 90%, και από εκεί και πάνω έχουν σχεδόν όλοι. Το ευχάριστο είναι, ότι οι έχοντες δισκοκήλη αυχένος ή εκφυλιστικές αλλοιώσεις των δίσκων δεν πονούν όλοι, ή έστω δεν πονούν όλες τις μέρες του έτους [4]

Αιτιολογία της αυχεναλγίας[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Η εκδοχή της Ορθοπεδικής[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Τα δημοσιευθέντα αίτια αυχεναλγίας (πόνου στον αυχένα) είναι περί τα 80-100 και τα συχνότερα από αυτά αφορούν:[6]

  1. Κήλη δίσκου αυχένος (δισκοκήλη),
  2. Εκφυλιστική δισκοπάθεια και εκφυλιστική σπονδυλαρθρίτιδα)
  3. Μυοσυνδεσμική καταπόνηση, από σκυφτή θέση κεφαλής σε κάμψη
  4. Κεφαλαλγία εκ τάσεως (tension headache).

Ακολουθεί πλήρης πίνακας των αιτίων αυχενικού συνδρόμου (αυχεναλγίας):[6] και [7]

  • A.Τραυματικά αίτια αυχεναλγίας:
  • 1) Κατάγματα,εξαρθρήματα,υπεξαρθρήματα,ΑΜΣΣ.
  • 2) Τραυματισμοί μαλακών μορίων ΑΜΣΣ (Whiplash Injury, Sprain, Strain)
  • 3) Εξελκυσμός βραχιονίου πλέγματος (Brachial Plexus Injury).
  • 4) Μετατραυματικές βλάβες αυχένος.
  • B.Εκφυλιστικά-Φλεγμονώδη-Ρευματολογικά αίτια:
  • 1) Aυχενική Εκφυλιστική Δισκοπάθεια (Degenerative Cervical Disk Disease).
  • 2) Αυχενική Σπονδύλωση, ή, Σπονδυλαρθρίτις (Cerv. Spondylosis, Degener.Arthritis) της τρίτης ηλικίας
  • 3) Παραμορφωτική Σπονδύλωση (Spondylosis Deformans).
  • 4) Αγκυλωτική υπερόστωση του αυχένος (Νόσος του Forestier,ή Σύνδρομο DISH).
  • 5) Αγκυλωτική σπονδυλίτις του αυχένος (Ankylosing Spondylitis), ή Νόσος Marie Strumbell Bechterev.
  • 6) Ρευματοειδής αρθρίτις Αυχένος, οροθετική (75%) ή οροαρνητική (25%). Aστάθεια.
  • 7) Ρευματική πολυμυαλγία με προσβολή του αυχένος.
  • Δ.Μικροβιακές Λοιμώξεις του Αυχένος:
  • 1) Σπονδυλοδισκίτιδα ΑΜΣΣ από κοινά μικρόβια (S.Aureus,E.Coli,κλπ)
  • 2) Μικροβιακή Φλεγμονή Α1-Α2 με αυτόματο υπεξάρθρημα Ατλαντα (Grisel Syndrome)
  • 3) Φυματιώδης σπονδυλίτις Αυχένος (TBC).
  • 4) Οστεομυελίτιδα αυχενικού σπονδύλου.
  • 5) Σπονδυλοδισκίτιδα ΑΜΣΣ από Brucella Μελιταίου.
  • Ε.Νεοπλασίες-Ογκοι Αυχένος & παραπλήσιων περιοχών:
  • 1) Πρωτοπαθείς όγκοι τού αυχένος (σάκκωμα, μυέλωμα, μηνιγγίωμα,κλπ)
  • 2) Δευτεροπαθείς όγκοι τού αυχένος (οστικές μεταστάσεις καρκίνου)
  • 3) Ογκοι Πνεύμονος(Pancoast) πού πιέζουν τό Βραχιόνιο Πλέγμα.
  • 4) Ογκοι μαλακών μορίων αυχένος(Πχ κύστεις,λιπώματα,κλπ).
  • 5) Ογκοι Εγκεφάλου και Παρεγκεφαλίδος με συμπτώματα στόν αυχένα.
  • 6) Ογκοι οστικοί 1ης και 2ης πλευράς (πχ οστεοειδές οστέωμα, γιγαντοκυτταρικός όγκος, κλπ)
  • Ζ.Μεταβολικά και Ενδοκρινικά αίτια αυχεναλγίας:
  • 1) Διαβητική Πολυνευροπάθεια,με προσβολή και αυχενικών νεύρων.
  • 2) Σύνδρομο Cushing.
  • 3) Παθήσεις Θυρεοειδούς αδένος.
  • 4) Αλκοολική Πολυνευροπάθεια, με προσβολή και αυχενικών νεύρων.
  • 5) Αλκαπτονουρική αρθροπάθεια του αυχένος (Ωχρωνοσία)
  • Η.Προβαλλόμενος-ακτινοβολούμενος-αντανακλώμενος πόνος στόν αυχένα:
  • 1) Παθήσεις Κρανίου:Πχ. Πρωτοπαθείς ή Μεταστατικοί Ογκοι εγκεφάλου και παρεγκεφαλίδος.
  • 2) Παθήσεις Ωμου: Πχ.Περιαρθρίτις, Συμφυτική Θυλακίτις, κλπ
  • 3) Παθήσεις Αγκώνος: Επικονδυλίτις, Παγίδευση κερκιδικού Νεύρου,κλπ
  • 4) Παθήσεις Χεριού: Σύνδρομο Καρπιαίου Σωλήνος, Σύνδρομο Ωλενίου Σωλήνος Guyon
  • 5) Παθήσεις Ενδοθωρακικές: Εμφραγμα Μυοκαρδίου, Στηθάγχη, Καρκίνος Πνεύμονος,κλπ
  • 6) Παθήσεις Ενδοκοιλιακές: Πεπτικό έλκος, Οισοφαγίτιδα, Ευερέθιστο έντερο,κλπ
  • Θ.Συγγενείες ανωμαλίες-Γενετικές παθήσεις:
  • 1. Συγγενές Μυογενές Ραιβόκρανο (Congenital Muscular Torticollis).
  • 2. Συγγενείς ανωμαλίες Ατλαντος - (Α1 σπόνδυλος,Atlas): Ελλειψη οπισθίου τόξου Ατλαντος: Στό 1,5-3,5% του πληθυσμού. Δυσχιδής Ράχη. Bραχύτατο πρόσθιο τόξο του Ατλαντος. Ελλειψη μέσης μοίρας τόξου του Ατλαντος. Διπλή εγκάρσια απόφυση Ατλαντος. Ινιοποίηση του Ατλαντος(συσσωμάτωση με τό Ινιακό οστό):Οccipitalisation. Υπαρξη δεύτερου άτλαντος (ινιακός σπόνδυλος)
  • 3. Συγγενείς ανωμαλίες Επιστροφέως, ή Αξονος (Α2 σπόνδυλος, Aξων, Αxis, Epistropheus): Υποπλασία της οδοντοειδούς αποφύσεως(Odontoid Hypoplasia). Πλήρης έλλειψης τού Οδόντος. Oδόντας ως ανεξάρτητο Οδοντοειδές οστό (Os Odontoideum). Οστάριο του Bergman. Δυσχιδής ράχη Α2 σπονδύλου. Συσσωμάτωση Α1 και Α2 σπονδύλου,ή Α2 με Α3 (σπανιώτατο). Διπλασιασμός του Α2 σπονδύλου, με κεχωρισμένα πέταλα και αποφύσεις.
  • 4. Σύνδρομο Klippel-Feil ή Συγγενής Bράχυνση του Λαιμού, ή Συγγενής Συνοστέωση Αυχενικών Σπονδύλων, ή Cervical Vertebral Synostosis)
  • 5. Συγγενής υψηλή ωμοπλάτη ή Παραμόρφωση Sprengel (Congenital Elevation of the Scapula, Sprengel's De- formity).
  • 6. Συγγενής Yπεράριθμη αυχενική πλευρά (Cervical Rib)
  • 7. Συγγενής Δυσπλασία Σκαληνών Μυών, Σύνδρομο Θωρακικής Εξόδου (Thoracic outlet syndrome)
  • 8. Σύνδρομο της Κροτούσης Ωμοπλάτης (Grating Scapula).
  • Ι.Πιεστικές και άλλες Νευρίτιδες και βλάβες περιφερικών νεύρων αυχένος:
  • 1. Πιεστικές Νευρίτιδες (ριζίτιδες) ριζών:Α5,Α6,Α7,και Α8,από Κήλη ή Σπονδύλωση
  • 2. Ερπης ζωστήρ Αυχενικών ριζών: Χρειάζεται προσοχή, υποδηλώνει πιθανή ανοσοκαταστολή!
  • 3. Πιεστικές Νευρίτιδες (Ριζίτιδες) από όγκους ή φλεγμονές μαλακών μόρίων. 4.Νευρίτιδες(Ριζίτιδες) αυχένος μεταβολικής αιτιολογίας(αλκοόλ, διαβήτης,κλπ)
  • Κ.Διάφορα αταξινόμητα αίτια Αυχεναλγίας:
  • 1. Σύνδρομο Συνδετικίτιδας, ή Ινοσίτις(Fibrositis, Μείωση ουδού πόνου).
  • 2. Σύνδρομο Ανω Θωρακικού Στομίου (Thoracic Outlet Syndrome).
  • 3. Aυχενική σπονδυλική μυελοπάθεια, μή συμπιεστικής αιτιολογίας.
  • 4. Καλόηθες παροξυσμικό ραιβόκρανο παιδικής ηλικίας
  • 5. Σύνδρομο Sandifer (αυχεναλγία + ανάρροια + ραιβόκρανο)
  • 6. Πρωϊνή αυχεναλγία από νοθευμένα αλκοολικά ποτά.
  • 7. Νευρώσεις και Ψυχώσεις.Ψυχοσωματικές διαταραχές. Σωματομετατροπή.
  • 8. Σύνδρομο του Γραφείου (Office Syndrome): Αυχεναλγία, χαμηλή, υψηλή, με Οπτική, πνευματική, ψυχική καταπόνηση.
  • 9. Υποκρινόμενος ασθενής - Ωφελιμιστικές τάσεις.

Η εκδοχή της Νευρολογίας[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Σύμφωνα με έλληνα νευρολόγο, οι αιτίες είναι διαφορετικές, για τον απλούστατο λόγο ότι οι κατηγορίες ασθενών, με τις οποίες ασχολείται ένας ορθοπεδικός και ένας νευρολόγος, διαφέρουν. Κατ' αυτόν, τα κυριότερα αίτια αυχεναλγίας είναι τα εξής:[8]

  1. Κεφαλαλγία εκ τάσεως
  2. Αυχενογενής κεφαλαλγία
  3. Αυχενική ριζίτιδα
  4. Ινομυαλγία (fibromyalfia)
  5. Θλάσεις μυών του αυχένα (μυοσυνδεσμική καταπόνηση)[8]

Δείτε επίσης[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Παραπομπές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  1. 1,0 1,1 Graham Appley and Louis Solomon""System of Orthopaedics and Fractures", Churchille, Livingstine, London, New York, 1993
  2. Ιωάννης Κατραμπασάς: "Αυχενικό Σύνδρομο", σελίδα 168, Εκδόσεις Συμεών, Αθήνα 1997
  3. 3,0 3,1 Xαράλαμπος Γκούβας: "Στατιστικά αποτελέσματα από επεξεργασία δεδομένων 18.000 ασθενών ορθοπεδικού ιατρείου", Data on File, 2010
  4. 4,0 4,1 Ralf Cloward and Frank Netter:"Cervical Injuries and Diseases", Ciba Geigy, 1987, USA
  5. Δημήτριος Μητσικώστας, Δ/ντής Νευρολογικής Κλινικής ΝΝΑ: "Αυχενικό Σύνδρομο:Ο μύθος και η αλήθεια", περιοδιό Ιατρικά, Ελευθεροτυπία, 3 Δεκ. 2003
  6. 6,0 6,1 Χαράλαμπος Γκούβας: "Αίτια Πόνου στήν Ορθοπεδική/Αίτια Αυχεναλγίας", Αθήνα, εκδόσεις Ciba - Geigy 1988
  7. Χαράλαμπος Γκούβας: "Αίτια Πόνου στήν Ορθοπεδική/Αίτια Αυχεναλγίας", Αθήνα, Πανελλήνιο Ορθοπεδικό Συνέδριο, Αθήνα 1988
  8. 8,0 8,1 Δημήτριος Μητσικώστας: "Αυχενικό Σύνδρομο: Ο μύθος αι η αλήθεια":Περιοδικό Ιατρικά, Ελευθεροτυπία, 2 Δεκ 2003


Στο λήμμα αυτό έχει ενσωματωθεί κείμενο από το λήμμα Κήλη δίσκου αυχένος της Αγγλικής Βικιπαίδειας, η οποία διανέμεται υπό την GNU FDL και την CC-BY-SA 3.0. (ιστορικό/συντάκτες).