Ατθιδογράφοι
Ως ατθιδογράφοι αναφέρονται ιστορικοί και χρονικογράφοι που κατά την διάρκεια του του 4ου και του 3ου αιώνα π.Χ. καλλιέργησαν μια παράδοση αττικής συγγραφικής δραστηριότητας με θέμα τη θρησκευτική και πολιτική ιστορία και την τοπογραφία της Αττικής και της Αθήνας.
Έγραψαν Άτθιδες (από το αρχαίο ελληνικό Ἀτθις), δηλαδή χρονικά και έρευνες υπό μορφή μονογραφίας ή ειδικής πραγματείας που αναφέρονται στις τοπικές λατρείες, μύθους, ήθη και έθιμα, εορτές κ.λπ. της Αττικής και των Αθηνών. Σκοπός τους ήταν να καθορίσουν με απλή και κατανοητή γλώσσα οτιδήποτε αξιοσημείωτο υπήρχε σε σχέση με τους θρύλους, την ιστορία, το σύνταγμα, τη θρησκεία και τον πολιτισμό της Αττικής και να αναζωογονήσουν την παλιά δόξα της πόλεως που είχε αρχίσει να κάμπτεται. Οι Άτθιδες λάμβαναν κυρίως τη μορφή της γραμμικής αφήγησης επεισοδίων κατακόρυφα οριοθετημένων, ανακατεύοντας πολιτικές και στρατιωτικές ιστορίες τονίζοντας το μεγάλο λαό της Αθήνας, καθώς και παρατηρήσεις σχετικά με την τοπογραφία ή τις θρησκευτικές τελετές.
Πρώτος γνωστός ατθιδογράφος θεωρείται ο Ελλάνικος ο Λέσβιος ο οποίος στο έργο του «Ατθίς» συνέταξε κατάλογο Αθηναίων βασιλιάδων, με πρόθεση να μειώσει το χάσμα ανάμεσα στο μύθο και την ιστορική παράδοση αν και κατηγορήθηκε από τον Θουκυδίδη για χρονολογικές ανακρίβειες. Κατά τον 4ο αιώνα π.Χ. πολλοί συγγραφείς στράφηκαν προς το παρελθόν και έγραψαν Άτθιδες σημαντικότεροι από τους οποίους είναι ο Κλείδημος (ή Κλειτόδημος), ο Ανδροτίων, ο Φιλόχορος, ο Δήμων, ο Άνδρων και ο Ίστρος. Ο Αττικός λόγος του Κλείδημου περιελάμβανε τουλάχιστον 12 βιβλία, με στοιχεία για την πολιτική ζωή και τα τοπικά γεγονότα των Αθηνών στις αρχές του 4ου αι. και ο Φιλόχορος έγραψε ιστορία των Αθηνών από την ίδρυση της πόλης έως το 266 π.Χ.
Οι Άτθιδες χρησίμευσαν στον Αριστοτέλη για την συγγραφή της Αθηναίων Πολιτείας του. Αν και στην αρχαιότητα θεωρούνταν αναξιόπιστοι, οι ατθιδογράφοι με τα έργα τους πρόσφεραν σημαντικά και πολύτιμα στοιχεία στην ιστοριογραφία και στις μεταγενέστερες έρευνες για τους μύθους, τις λατρείες και τις παραδόσεις της Αττικής.
[Επεξεργασία] Πηγές
- Ιστορία των Ελλήνων, Λεξικό του αρχαίου κόσμου, εκδ.Δομή, τόμος 23, σελ.545
- Εγκυκλοπαίδεια Δομή, εκδ.Δομή, τόμος 2, σελ.439
- Encyclopædia Britannica, The Project Gutenberg EBook of Encyclopaedia Britannica
- Felix Jacoby, Atthis: the local chronicles of ancient Athens (Jun 1949)
