Αρωματικοί υδρογονάνθρακες

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια

Στη Χημεία και ειδικότερα τη Βιοχημεία ως αρωματικοί υδρογονάνθρακες χαρακτηρίζονται οποιοιδήποτε υδρογονάνθρακες των οποίων τα άτομα συνδέονται κατά τέτοιο τρόπο ώστε να διατηρούν κλειστό δακτύλιο, όπως και ο αλεικυκλικός υδρογονάνθρακας, με επιπρόσθετο στοιχείο ότι αυτοί εμφανίζουν μια σειρά χαρακτηριστικών ιδιοτήτων γνωστότερων με τη συνοπτική ονομασία «αρωματικός χαρακτήρας», σε αντίθεση πάντα με τους αλειφατικούς υδρογονάνθρακες.
Γενικά πρόκειται για ακόρεστες οργανικές κυκλικές ενώσεις στις οποίες τα άτομα του άνθρακα συνδέονται σχηματίζοντας έναν ή περισσότερους εξαμελείς δακτυλίους με εναλλασσόμενους τρεις διπλούς και τρεις απλούς δεσμούς

Οι αρωματικοί υδρογονάνθρακες διακρίνονται σε: βενζολιοειδείς, μεγαλύτερη και τεχνικά σπουδαιότερη τάξη, που συχνά λέγονται και αρένια, και μη βενζολιοειδείς.

Πολλοί επιστήμονες χαρακτηρίζουν τους αλεικυκλικούς και τους αρωματικούς υδρογονάνθρακες: κυκλικούς υδρογονάνθρακες.

[Επεξεργασία] Ιστορία

Από τα μέσα του 19ου αιώνα ήταν ήδη γνωστή η ύπαρξη μεγάλης κατηγορίας οργανικών ενώσεων με σαφείς διαφορετικές ιδιότητες εκείνων των αλειφατικών ενώσεων που αν και παρουσίαζαν ακόρεστο χαρακτήρα δεν αντιδρούσαν ως ακόρεστες ενώσεις. Παρουσίαζαν ευχάριστη οσμή αφού μπορούσαν να εξαχθούν από αρωματικά έλαια γαρίφαλων, κανέλας, βανίλιας κ.λπ. εξ ου και αρχικά η ονομασία τους.

Το 1861, ένας Αυστριακός χημικός, ο Ιωσήφ Λόσμιντ (Josef Loschmidt), αναγνώρισε πως πολλές αρωματικές ενώσεις μπορούσαν επίσης να παραχθούν από το βενζόλιο, με αντικατάσταση ενός ή περισσοτέρων ατόμων του υδρογόνου, από άλλα άτομα ή ομάδες ατόμων. Μετά τη παρατήρηση αυτή ο όρος αρωματικός έχασε την αρχική σημασία όπου για τους χημικούς σημαίνει πλέον κάθε ένωση προϊόν του βενζολίου.

Στη δεκαετία του 1930 η έννοια της αρωματικότητας διευρύνθηκε ακόμη περισσότερο επί των διακρίσεων των αρωματικών υδρογονανθράκων. Ήταν η εποχή που άρχισε να μελετάται η χημεία των αρωματικών ενώσεων κυρίως στην Αγγλία και Γερμανία κατά την παραγωγή φωταερίου και του κοκ από την ξηρή απόσταξη των λιθανθράκων. Η λιθανθρακόπισσα που αποτελεί προϊόν τέτοιας κατεργασίας περιέχει περίπου 25% (κατά βάρος) αρωματικούς υδρογονάνθρακες. Σήμερα περισσότερο του 80% της παραγωγής των, βασίζεται στο πετρέλαιο.