Εκκλησία της Κρήτης
Η Εκκλησία της Κρήτης είναι Ανατολική Ορθόδοξη Εκκλησία με καθεστώς ημιαυτονομίας διατηρώντας κανονική εξάρτηση από το Οικουμενικό Πατριαρχείο. Σήμερα η Εκκλησία της Κρήτης απαρτίζεται από την Αρχιεπισκοπή Κρήτης και οκτώ Ιερές Μητροπόλεις.
Ανώτερη εκκλησιαστική διοικητική Αρχή της Κρήτης είναι η "Ιερά Επαρχιακή Σύνοδος Κρήτης", που εδρεύει στο Ηράκλειο, και της οποίας πρόεδρος είναι ο Αρχιεπίσκοπος Κρήτης και μέλη οι Σεβασμιώτατοι Μητροπολίτες Κρήτης.
Το Οικουμενικό Πατριαρχείο διορίζει τον Αρχιεπίσκοπο Κρήτης, η επαρχιακή σύνοδος των Μητροπολιτών της Κρήτης όμως αποφασίζει αυτόνομα για τα υπόλοιπα θέματα της Εκκλησίας της Κρήτης. Πλην του Αρχιεπισκόπου οι λοιποί Μητροπολίτες εκλέγονται και αυτοί από την επαρχιακή σύνοδο.
Ο καταστατικός της Χάρτης έγινε νόμος του ελληνικού κράτους το 1961. Συγκεκριμένα η σημερινή διοικητική της μορφή υφίσταται σχεδόν αναλλοίωτη από το 1900, όπως είχε διαμορφωθεί από εποχής Βιλαετίου και συμπληρώθηκε επί Κρητικής Πολιτείας, ενώ τελευταίες τροποποιήσεις έγιναν επί Βασιλέως Παύλου, με τον ν. 4149/1961, ο οποίος κύρωσε και τον καταστατικό της χάρτη σχεδόν μισόν αιώνα μετά την ενσωμάτωση της νήσου με την Ελλάδα.
Από το 1962 με πράξη του Οικουμενικού Πατριαρχείου οι Επίσκοποι της Εκκλησίας της Κρήτης έλαβαν τον τίτλο του Μητροπολίτη, ενώ το 1967 με όμοιο τρόπο ο Μητροπολίτης Κρήτης έλαβε τον τίτλο του Αρχιεπισκόπου.
Ο Αρχιεπίσκοπος Κρήτης εκλέγεται από την Ιερά Σύνοδο του Οικουμενικού Πατριαρχείου μεταξύ τριών Μητροπολιτών της Εκκλησίας της Κρήτης, τους οποίους έχει υποδείξει προηγουμένως το Ελληνικό Υπουργείο Παιδείας και Θρησκευμάτων. Σημειώνεται ότι τα τελευταία χρόνια προσπαθούν τόσο η Εκκλησία της Κρήτης όσο και το Οικουμενικό Πατριαρχείο να απεμπλέξουν την Ελληνική Πολιτεία από τη διαδικασία εκλογής Αρχιεπισκόπου, έτσι ώστε το Πατριαρχείο ως δημόσιο νομικό πρόσωπο της Τουρκίας να ορίζει όπως αυτό θέλει μέσα στην ελληνική επικράτεια, μέχρι στιγμής όμως ανεπιτυχώς, αφού η Ελληνική Πολιτεία αρνείται ως τώρα να τροποποιήσει τον οικείο νόμο.
Η Εκκλησία της Κρήτης αποτελείται από:
- την Αρχιεπισκοπή Κρήτης με έδρα το Ηράκλειο
και τις Μητροπόλεις
- Γορτύνης και Αρκαδίας με έδρα τις Μοίρες Ηρακλείου
- Ρεθύμνης και Μυλοποτάμου με έδρα το Ρέθυμνο
- Κυδωνίας και Αποκορώνου με έδρα τα Χανιά
- Λάμπης, Συβρίτου και Σφακίων με έδρα το Σπήλι Ρεθύμνης
- Ιεραπύτνης και Σητείας με έδρα την Ιεράπετρα
- Πέτρας και Χερρονήσου με έδρα τη Νεάπολη Λασιθίου
- Κισάμου και Σελίνου με έδρα το Καστέλι Κισάμου
- Αρκαλοχωρίου, Καστελλίου και Βιάννου με έδρα το Αρκαλοχώρι Ηρακλείου
[Επεξεργασία] Βιβλιογραφία
- Κονιδάρης Γ. Ι., Αι επισκοπαί της Κρήτης μέχρι του ι΄ αιώνος, Κρητικά Χρονικά, τομ. 7 (1953),σελ.462-478
- Παπαγεωργίου Κωνσταντίνος, Δικαιϊκές πηγές του καθεστώτος της Εκκλησίας Κρήτης, εκδ. Επέκταση, Κατερίνη, 2004
