Απλοομάδα

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Μετάβαση σε: πλοήγηση, αναζήτηση

Στη μελέτη της μοριακής εξέλιξης, μία απλοομάδα (αγγλ. Haplogroup) είναι μία ομάδα παρόμοιων απλότυπων που μοιράζονται έναν κοινό πρόγονο με μια ενιαία μεταλλαγή πολυμορφικής νουκλεοτίδας (SNP). Επειδή μία απλοομάδα αποτελείται από παρόμοιους απλότυπους, αυτό καθιστά μια απλοομάδα προβλέψιμη από τους απλότυπους. Μια δοκιμή SNP επιβεβαιώνει μία απλοομάδα. Σαν Απλοομάδεs ορίζονται τα γράμματα του Λατινικού αλφαβήτου, και οι εξακριβώσεις αποτελούνται από τους πρόσθετους συνδυασμούς αριθμών και μικρών γραμμάτων. Π.χ το αρχικό R γίνεται R1b1 με μεγαλύτερη ανάλυση του απλότυπου. Το Υ-χρωμόσωμα και το μιτοχονδριακό DNA έχουν διαφορετικούς προσδιορισμούς απλοομάδων με διαφορετικά γράμματα. Π.χ R για Υ- χρωμόσωμα και L για μιτοχονδριακό DNA. Η Απλοομάδα αναφέρεται στη βαθιά προγονική προέλευση χρονολογώντας χιλιάδες έτη πίσω .

Στην ανθρώπινη γενετική οι απλοομάδεs που μελετώνται συνηθέστερα είναι οι απλοομάδες του Υ-χρωμόσωματος (Υ-DNA) και η απλοομάδα του μιτοχονδριακού DNA (mtDNA), και τα δύο από τα οποία μπορούν να χρησιμοποιηθούν για να καθορίσουν τους γενετικούς πληθυσμούς της Γής. Το Υ-DNA περνά σύμφωνα με τη πατρική γραμμή, από τον πατέρα στο γιο, ενώ mtDNA περνιέται κάτω από τη μητρική γραμμή, από τη μητέρα στην κόρη. Κανένα από τα δύο δεν επανασυνδυάζεται, και έτσι οι όποιες Υ-DNA και mtDNA αλλαγές γίνονται μόνο από μεταλλάξεις. Δηλαδη, το γενετικό υλικό των δύο γονέων δεν ανταλλασσεται.

Υ-χρωμόσωμα Απλοομάδες[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Οι Ανθρωπινες Y chromosome DNA (Y-DNA) απλοομάδεs ονομάζονται με γράμματα από A μέχρι το T, και διαιρούνται περισσότερο με μικρά γράμματα και αριθμούς. Y-χρωμόσωμα Απλοομάδες καθορίζονται από το Y Chromosome Consortium

Y-chromosomal Adam ειναι το όνομα που δωθηκε στο χρωμοσωμα του ανδρός που ήταν ο νεότερος ανθρωπος στον κόσμο most recent common patrilineal (male-lineage) ancestor.

Κύριες Y-χρωμόσωμα Απλοομάδες, και γεωγραφικές κατανομές:

Ομάδες με μετάλαξη M168[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

(μετάλαξη M168 έγινε ~50,000 Π.Χ)

  • Haplogroup C (M130) (Ωκεανία, Βόρεια/Κεντρική/Ανατολική Ασία, Βόρια Αμερική και σημαντική συμετοχή στην Ινδία)
  • YAP+ haplogroups
    • Haplogroup DE (M1, M145, M203)
      • Haplogroup D (M174) (Θιβέτ, Ιαπωνία, Andaman Νησιά)
      • Haplogroup E (M96)
        • Haplogroup E1b1a (M2) (Αφρική); γνωστό σαν E3a
        • Haplogroup E1b1b (M35) Ανατολική Αφρική (Αιθίοπες και Σομαλοί), Βόρειος Αφρική (Berbers και Άραβες), the Μέση Ανατολή, Μεσόγειος, Βαλκάνια; γνωστό σαν E3b

Ομάδες χωρίς μετάλαξη M168[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Ομάδες με μετάλαξη M89[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

(μετάλαξη M89 έγινε ~45,000 Π.Χ)

  • Haplogroup F (P14, M213) (νότια Ινδία, Sri Lanka, Κίνα, Κορέα)
  • Haplogroup G (M201) (εμφανιζεται στην Ευρασία σε μικρα ποσοστά; πιο συχνό στον Καύκασο στο Ιραν και Μεση Ανατολή; Στην Ευρωπη κυρίως σε Ιταλία, Ελλάδα, βόρεια Ισπανία, Τυρόλο, και Βοημία, Μοραβία; Βρετανία και Νορβηγία σε 2%)
  • Haplogroup H (M69) (Ινδία, Σρι Λάνκα, Νεπάλ, και μικρή συχνότητα σε Πακιστάν, Ιράν, Κεντρική Ασία, και Αραβία)

Groups με μετάλαξη L15 & L16[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  • Haplogroup IJK (L15, L16)
    • Haplogroup IJ (S2, S22)
      • Haplogroup I (M170, P19, M258) (κοινό σε Ευρώπη, βρισκεται οχι πολύ συχνα σε Μέση Ανατολή, δεν συνανταται αλλού
        • Haplogroup I1 (M253, M307, P30, P40) (Βόρεια Ευρώπη)
        • Haplogroup I2 (S31) (Κεντρική και Νότια-ανατολική Ευρώπη, Σαρδηνία)
      • Haplogroup J (M304) (Μέση Ανατολή, Turkey, Κάυκασος, Ιταλία, Ελλάδα, Βαλκάνια, Βόρεια και Βόρεια-ανατολική Αφρική)
    • Haplogroup K (M9, P128, P131, P132)

Ομάδες με μετάλαξη M9[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

(μετάλαξη M9 έγινε ~40,000 Π.Χ)

  • Haplogroup K (no additional major mutations) (Nεα Γουινέα, Αυστραλία)
    • Haplogroup L (M11, M20, M22, M61, M185, M295) (Νότια Ασία, Κεντρική Ασία, Νοτιαδυτική Ασία, Μεσόγειος)
    • Haplogroup M (P256) (Nεα Γουινέα, Μελανησία)
    • Haplogroup NOP (rs2033003)
    • Haplogroup S (M230, P202, P204)
    • Haplogroup T (M70, M184/USP9Y+3178, M193, M272)

Ομάδες με μετάλαξη rs2033003[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Ομάδες με μετάλαξη M230[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  • Haplogroup S (Nεα Γουινέα); γνωστό σαν Απλοομάδα K5

Ομάδες με μετάλαξη M70[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  • Haplogroup T - (Βόρεια Αφρική, Ακρωτήριο Horn, Νότια-δυτική Ασία, Μεσόγειος, Νότια Ασία); γνωστό σαν Απλοομάδα K2

Απλοομάδα του μιτοχονδριακού DNA[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Κύριο λήμμα: Human mitochondrial DNA haplogroup

Οι ανθρώπινες mtDNA απλοομάδες ονομάζονται:

A, B, C, CZ, D, E, F, G, H, pre-HV, HV, I, J, pre-JT, JT, K, L0, L1, L2, L3, L4, L5, L6, L7, M, N, P, Q, R, S, T, U, UK, V, W, X, Y, Z.

Καθορισμός Πληθυσμών[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Το Απλοομάδα του mtDNA μπορεί να χρησιμοποιηθεί για να καθορίσει τους γενετικούς πληθυσμούς γεωγραφικά.

Οι κύριες ομάδες για την mtDNA απλοομάδα είναι οι εξής: Αφρικανοί νότια της Σαχάρας: L0, L1, L2, L3, L4, L5, L6, L7 Ευρασιατική Δύση: H, T, U, V, X, K, I, J, W (όλα τα απαριθμημένα δυτικά ευρασιατικά απλοομάδα προέρχονται από το μακρο-απλοομάδα Ν) Ανατολή ευρασιατική: A, B, C, D, E, F, G, Y (ΣΗΜΕΊΩΣΗ: Το C, το D, το Ε, και τα G ανήκουν στο μακρο-απλοομάδα Μ) Αμερικανοί ιθαγενείς: Α, Β, C, D, Χ Αυσταλο-Μελανήσιοι: P, Q, S

Οι μιτοχονδριακές απλοομάδες διαιρούνται σε 3 κύριες ομάδες, που υποδεικνύονται με τα 3 διαδοχικά γράμματα L, Μ, Ν. H ανθρωπότητα χώρισε αρχικά μέσα στην ομάδα L μεταξύ L0 και L1. Το L1 έδωσε αφορμή για άλλες ομάδες L, μια από τις οποίες, h L3, χώρισε στην ομάδα Μ και Ν. Η ομάδα Μ περιλαμβάνει το πρώτο κύμα της ανθρώπινης μετανάστευσης από την Αφρική, μετά από μια ανατολική διαδρομή κατά μήκος των νότιων παραλιακών περιοχών. Οι πληθυσμοί απογόνων που ανήκουν στο απλοομάδα Μ βρίσκονται σε όλη την Ανατολική Αφρική, την Ασία, την Αμερική, και τη Μελανησία, αν και σχεδόν καμία δεν έχει βρεθεί στην Ευρώπη.

Η ομάδα Ν μπορεί να αντιπροσωπεύσει μια άλλη μετανάστευση από την Αφρική, προς τον βορρά αντί για ανατολικά. Αμέσως μετά από τη μετανάστευση, η μεγάλη ομάδα R που χωρίζεται μακριά από το Ν. H Απλοομάδα R αποτελείται από δύο υποομάδες που καθορίζονται βάσει των γεωγραφικών διανομών τους, της μιας που βρίσκεταιι στη νοτιοανατολική Ασία και την Ωκεανία και του άλλου περιορισμένου σχεδόν στους σύγχρονουσ ευρωπαϊκούς πληθυσμούς. Η Απλοομάδα Ν (xR), δηλ. mtDNA που ανήκει στην ομάδα Ν αλλά όχι στην υποομάδα R, είναι χαρακτηριστικό των αυστραλιανών αυτόχθονων πληθυσμών, ενώ επίσης όντας παρόν στις χαμηλές συχνότητες μεταξύ πολλών πληθυσμών της Ευρασίας και της Αμερικής.

  • Ο τύπος L αποτελείται από Αφρικανούς, και ειδικά Αφρικανούς της νότιας Σαχάρας.

Ο τύπος Μ αποτελείται από:

  • M1- Αιθίοπες, σομαλοί και ινδικοί πληθυσμοί. Πιθανός λόγω πολλής ροής γονιδίων μεταξύ του Κεράτου της Αφρικής και της αραβικής χερσονήσου (Σαουδική Αραβία, Υεμένη, Ομάν), που χωρίζονται μόνο από ένα στενό στενό, μεταξύ της Ερυθράς Θάλασσας και του Κόλπου Άντεν.
  • CZ πολλοί Σιβηριανοί; Z πολύ Saami, Κορεάτες, Βόριοι κινέζικοι, μερικοί κεντρικοί ασιατικοί πληθυσμοί.
  • D- Μερικοί ινδιάνοι, πολλοί Σιβηριανοί και βόρειο ανατολiκοι Ασιάτες
  • E- Της Μαλαισίας, αυτόχθοντες του Μπόρνεο, Φιλιππίνες, Ταϊβάν, Παπούα Νέα Γουϊνέα
  • G- Πολλά βορειοανατολικοι Σιβηριανοί, βόρειο ανατολiκοι Ασιάτες, και κεντρικοί Ασιάτες
  • Q- Μελανησιακοί, πολυνησιακοί, νέοι πληθυσμοί της Γουινέας

*Ν αποτελείται από:

  • A- Βρέθηκε σε μερικούς ινδιάνους, Ιάπωνες, και Κορεάτες
  • I- συχνότητα 10% σε βόρειο, Ανατολική Ευρώπη
  • S- Μερικοί αυστραλιανοί αυτόχθοντες
  • W- κάποιοι ανατολικοί Ευρωπαίοι, νότιοι Ασιάτες, και νότιο ανατολικοι Ασιάτες
  • X- Μερικοί ινδιάνοι, νότιοι Σιβηριανοί, νοτιοδυτικοί Ασιάτες, και νότιοι Ευρωπαίοι
  • Y- Ainus και Nivkhs 1% στη νότια Σιβηρία
  • R- Μεγάλη ομάδα που βρίσκεται μέσα στον τύπο Ν. Οι πληθυσμοί που περιλαμβάνονται εκεί μέσα μπορούν να διαιρεθούν γεωγραφικά σε δυτική Ευρασία και ανατολική Ευρασία. Σχεδόν όλοι οι ευρωπαϊκοί πληθυσμοί και ένας μεγάλος αριθμός της Μεσης-Ανατολης περιλαμβάνονται σήμερα μέσα σε αυτόν τον κλάδο. Ένα μικρότερο ποσοστό περιλαμβάνεται σε άλλες ομάδες τύπων Ν (δείτε ανωτέρω). Κατωτέρα είναι παράκλαδα του R:
  • B- κινέζοι, Θιβετιανοί, Μογγόλοι, κεντρικοί Ασιάτες, Κορεάτες, ινδιάνοι, νότος Σιβηριανοί, ιαπωνοι, πολυνήσιοι
  • F- Κυρίως στη νοτιοανατολική Ασία, ειδικά Βιετνάμ 8.3% στο νησί Hvar στην Κροατία.
  • R0- στην Αραβία και μεταξύ Αιθιόπων και Σομαλών κλάδος HV (κλάδος Η κλάδος V) - δυτική Ευρώπη, Μέση Ανατολή, Προ-cJt προέκυψε στη σύγχρονη περιοχή του Λιβάνου, καιβρέθηκε σε συχνότητα 25% στα βεδουίνous πληθησμούς, κλάδος cJt (κλάδος J κλάδος Τ) - ο Βορράς, Ανατολική Ευρώπη, Ινδοί, Μεσόγειος.
  • U- Υψηλή συχνότητα σε Σκανδιναβία, βαλτικές χώρες, Μεσόγειος.