Αναλφαβητισμός
Γενικά ο όρος αναλφαβητισμός δεν είναι καθολικά αποδεκτός, αν και σε αυτή τη κατεύθυνση τα περισσότερα κράτη έχουν εναρμονιστεί με τον ορισμό της ΟΥΝΕΣΚΟ. Στο γενικό αυτό ορισμό έχουν υπεισέλθει ερμηνείες όπως «αναλφάβητος είναι εκείνος που δεν μπορεί να διαβάσει μια καθημερινή πολιτική εφημερίδα της χώρας του ή να αναπλάσει γραπτώς μια σύντομη περιγραφή της καθημερινότητάς του».
Πίνακας περιεχομένων |
Μορφές αναλφαβητισμού[Επεξεργασία]
Ο υπολογισμός του αναλφαβητισμού ενός κράτους γίνεται συνήθως για τα άτομα άνω των 15 ετών που δεν έχουν τις ικανότητες γραφής και ανάγνωσης. Υπάρχουν δύο μορφές αναλφαβητισμού:Ο πλήρης ή ολικός, που υποδηλώνει την πλήρη άγνοια γραφής και ανάγνωσης, και ο μερικός, που χαρακτηρίζει την ικανότητα ανάγνωσης αλλά όχι γραφής.
Κατηγορίες αναλφάβητων[Επεξεργασία]
Επιπλέον υπάρχουν δύο κατηγορίες αναλφάβητων: Οι οργανικά αναλφάβητοι, που είναι όσοι δεν διδάχτηκαν ποτέ γραφή και ανάγνωση, άρα δεν φοίτησαν ποτέ σε σχολείο· και οι λειτουργικά αναλφάβητοι,[1] που είναι όσοι διδάχτηκαν γραφή και ανάγνωση, αλλά στη συνέχεια δεν καλλιέργησαν αυτές τις γνώσεις, με αποτέλεσμα να μη είναι σε θέση να τις εφαρμόσουν.
Είναι λογικό ότι χώρες που βρίσκονται στο στάδιο της ανάπτυξης εμφανίζουν πολύ υψηλό ποσοστό αναλφάβητων, επειδή δεν διαθέτουν ακόμα επαρκείς πόρους για την αντιμετώπιση του προβλήματος στη βάση του· έτσι στην Αφρική, στην Νότια Ασία, και στην Νότια Αμερική παρουσιάζονται τα υψηλότερα ποσοστά αναλφαβητισμού, ενώ αντίστοιχα στην Ευρώπη, στην Βόρεια Αμερική και στην Ιαπωνία οι αναλφάβητοι αποτελούν ισχνή μειοψηφία. Στην Ευρώπη, ειδικότερα, η καθιέρωση της υποχρεωτικής φοίτησης στα σχολεία της στοιχειώδους εκπαίδευσης έχει μειώσει σημαντικά το ποσοστό των αναλφάβητων, που εξακολουθούν όμως να υπάρχουν, κυρίως μεταξύ των μεταναστών, των προσφύγων, των γυναικών και των αγροτικών πληθυσμών.[2]
Αίτια ύπαρξης αναλφαβητισμού[Επεξεργασία]
Τα αίτια της ύπαρξης του αναλφαβητισμού είναι κυρίως η παιδική εργασία που δεν αφήνει στα παιδιά το περιθώριο να παρακολουθήσουν τα μαθήματα του σχολείου και να μελετήσουν· οι προκαταλήψεις και τα στερεότυπα που ισχύουν σε πολλές χώρες του μουσουλμανικού-κυρίως κόσμου- που δεν αναγνωρίζουν στα νεαρά κορίτσια το δικαίωμα της μάθησης· οι πολεμικές συγκρούσεις που προκαλούν γενικότερη αναστάτωση στη ζωή ενός λαού, με αποτέλεσμα να υποβαθμίζεται η ανάγκη για μάθηση· η προσφυγιά και η μετανάστευση.Ακόμα καταστρέφει τις ζωές τους
Ο αναλφαβητισμός στην Ελλάδα[Επεξεργασία]
Προσπάθειες καταπολέμησης του αναλφαβητισμού στη Ελλάδα έγιναν από τα πρώτα χρόνια που συγκροτήθηκε το ελληνικό κράτος. Το 1834[3] καθιερώθηκε υποχρεωτική φοίτηση για όλα τα ελληνόπουλα από 5 έως 12 ετών. το 1895 (νόμος ΒΤΜΘ΄) ορίστηκε ότι η φοίτηση είναι υποχρεωτική για όλα τα παιδιά, ώσπου να πάρουν το απολυτήριο του δημοτικού. Αργότερα ορίστηκε με νόμο ότι η φοίτηση είναι υποχρεωτική από το έβδομο έτος έως την απόκτηση απολυτηρίου δημοτικού, ενώ με διατάγματα που ακολούθησαν συμπληρώθηκαν και έγιναν αυστηρότερες οι κυρώσεις στις περιπτώσεις που δεν εφαρμόζεται η σχετική νομοθεσία. Σημαντική δράση για την καταπολέμηση του αναλφαβητισμού ανέπτυξε και η ιδιωτική πρωτοβουλία, ήδη από τον 19ον αι. (Εταιρεία Φίλων του Λαού, Φιλολογικός Σύλλογος Παρνασσός, Σύλλογος Κυριών Υπέρ της Γυναικείας Παιδεύσεως).
Ο αναλφαβητισμός στην Ελλάδα τείνει τώρα να εκλείψει οριστικά. Το 2000 οι αναλφάβητοι ήταν 5% επί του συνόλου των γυναικών και 2% επί του συνόλου των ανδρών.[4]
Παραπομπές[Επεξεργασία]
- ↑ Μιχαήλ Παπαδόπουλος, Λειτουργικός αναλφαβητισμός, εκδ. Λιβάνη Α.Α. ISBN 960-236-845-4
- ↑ Εγκυκλοπαίδεια Δομή, σ. 682 τόμ. 2 ISBN 960-8177-52-9
- ↑ Άρθρο 6 του νόμου 6/18 Φεβρουαρίου 1834
- ↑ Εγκυκλοπαίδεια Δομή, ό.π. σ. 683
