Αλπ Αρσλάν

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Μετάβαση σε: πλοήγηση, αναζήτηση
Αλπ Αρσλάν
AlpArslan.PNG
ο Άλπ Αρσλάν σε μικρογραφία του 1071
Περίοδος εξουσίας
1063 – 1072
Προκάτοχος Τογρούλ Μπέγκ
Διάδοχος Μαλίκ Σαχ Α΄

O Αλπ Αρσλάν γεννημένος Μουχάμαντ ιμπν Νταούντ (Muhammad ibn Daud) (1026 - 15 Δεκεμβρίου 1072) ήταν ο δεύτερος στη διαδοχή σουλτάνος της Περσίας και του Ιράκ, σημαντική προσωπικότητα της τουρκικής δυναστείας που προσπάθησε να αναζωογονήσει την ισλαμική διακυβέρνηση στο χαλιφάτο των Αββασιδών. Γεννήθηκε στην περσική επαρχία Χορασάν το 1026 (εναλλακτικά η γέννησή του τοποθετείται στο 1029 ή το 1032).

Απόγονος Τουρκομάνων πολέμαρχων ο Αλπ Αρσλάν (το όνομά του σημαίνει ανδρείος λέων) από νωρίς επέδειξε τις στρατιωτικές του ικανότητες εκστρατεύοντας στην υπηρεσία του πατέρα του Νταούντ Τσανγκρί Μπεγκ, ηγεμόνα της Χωρεσμίας. Διαδεχόμενος τον πατέρα του το 1059/1060, ο Αρσλάν ορίστηκε σουλτάνος από τον χαλίφη αλ-Καΐμ.

Παρά τις εσωτερικές αντιθέσεις, ο Αρσλάν προσπάθησε επιτυχημένα να επεκτείνει τα όρια του σουλτανάτου, εκστρατεύοντας το 1064 κατά της Γεωργίας και της Αρμενίας και το 1070 κατά της Συρίας. Ενώ νωρίτερα, το 1063 είχε εκστρατεύσει στις επαρχίες της Βυζαντινής Αυτοκρατορίας που θεωρούσε πιο πρόσφορες για λεηλασίες ώστε να ενδυναμώσει το γόητρο του, συγκεκριμένα εκστράτευσε εναντίον της Καππαδοκίας και της Μικρής Αρμενίας. Ορίζοντας μια ευρεία επικράτεια υπό την εξουσία του από τη μικρασιατική ενδοχώρα έως τις ακτές της Συρίας, ο Αρσλάν καθόρισε στρατιωτικά φέουδα, τα οποία διαμοίρασε σε Σελτζούκους πρίγκιπες, προκειμένου να έχει διαρκή στρατιωτική υποστήριξη αλλά και να επιτύχει τη μόνιμη εγκατάσταση των νομαδικών φυλών των Τούρκων και την ενασχόλησή τους με την επωφελή για το σουλτανάτο γεωργία. Αυτό το τιμαριωτικό σύστημα, που ονομάστηκε και ανατολίτικη φεουδαρχία, υιοθετήθηκε αργότερα και από τους Οθωμανούς.

Ο Αλπ Αρσλάν ταπεινώνει των αυτοκράτορα Ρωμανό μετά τη Μάχη του Ματζικέρτ. Εικόνα από το έργο του Βοκάκιου De Casibus Virorum Illustrium.

Το 1071, εγκαταλείποντας τη Συρία συνάντησε τον βυζαντινό στρατό που επέδραμε στο σουλτανάτο του στο Μαντζικέρτ κοντά στη λίμνη Βαν. Στη μάχη του Μαντζικέρτ το υπέρτερο τουρκικό ιππικό επικράτησε του αποδυναμωμένου από εσωτερικές διαμάχες βυζαντινού πεζικού. Το 1072, κατά τη διάρκεια της εκστρατείας του στο Τουρκεστάν τον μαχαίρωσε ο Χωράσμιος αξιωματικός ενός φρουρίου που μόλις είχε κατακτήσει. Πέθανε στις 15 Δεκεμβρίου και τον διαδέχθηκε ο γιος του Μαλίκ Σαχ. Αλλά το σουλτανάτο του σύντομα διαμελίσθηκε και διαλύθηκε από τους απογόνους και διαδόχους του γιου του.

Πηγές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  • ΠΑΓΚΟΣΜΙΑ ΠΟΛΕΜΙΚΗ ΙΣΤΟΡΙΑ, ΜΑΝΤΖΙΚΕΡΤ, Ψαρουλάκης Γεώργιος, τεύχος 5, Ιούνιος 2006