Αλέξανδρος Μουρούζης

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Μετάβαση σε: πλοήγηση, αναζήτηση
Ο Αλέξανδρος Μουρούζης
Ο Αλέξανδρος Μουρούζης υποδέχεται τον Πρόξενο της Βρετανίας στην Curtea Nouă

Ο Αλέξανδρος Μουρούζης(1750/1760-1816) ήταν Μέγας Δραγουμάνος της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας. Διετέλεσε Πρίγκηπας της Μολδαβίας και Πρίγκηπας της Βλαχίας.

Βιογραφικά στοιχεία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Ο Αλέξανδρος Μουρούζης δεν είναι ακριβώς γνωστό πότε γεννήθηκε. Πιθανώς γύρω στα 1750 με 1760.Η καταγωγή του ήταν από την ξακουστή φαναριώτικη Οικογένεια Μουρούζη και ήταν γιος του Κωνσταντίνου Μουρούζηκαι της Σουλτάνας το γένος Μαυροκορδάτου [1] Έλαβε εντατική εκπαίδευση:μεταξύ των οικοδιδασκάλων του ήταν ο Tupet γραμματέας του Βολταίρου, ο Ηπειρώτης Νικόλαος Βάρκοσης, ο Claimaron και ο Ιησουίτης Μarchant. Μιλούσε γαλλικά, ιταλικά, λατινικά,αραβικά, περσικά και τούρκικα.[2]

Η σταδιοδρομία του[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Το 1788 αποπειράται ανεπιτυχώς να διορισθεί λογοθέτης του Οικουμενικού Πατριαρχείου αλλά τελικά δύο χρόνια μετά διορίσθηκε μέγας δραγουμάνος της Πύλης μέχρι τον Μάρτιο του 1792. Ως διερμηνέας διαπραγματεύθηκε την ειρήνη του Σίστοβ (Ιούλιος 1791). Τον Μάρτιο του 1792 διορίζεται ηγεμόνας της Μολαδαβίας μέχρι τον Ιανουάριο του 1793, οπότε μεταπήδησε στο θρόνο της Βλαχίας.Τον Αύγουστο του 1796 μετακαλείται από την Πύλη ως αποτέλεσμα μηχανορραφιών άλλων Φαναριωτών, των Υψηλάντηδων και των Καλλιμάχηδων. Λόγω όμως των επιδρομών του Πασβάνογλου επανήλθε στην ηγεμονία της Βλαχίας[3]και του βασιλιά της Πρωσσίας Φρειδερίκου Γουλιέλμου Γ'[4] Ο Μουρούζης φοβούμενος πως οι Τούρκοι θα του χρέωναν αποτυχία στη διαχείρηση των επιδρομών των Τούρκων στην Ολτενία, ζητά τρεις φορές την αντικατάστασή του και τον Οκτώβριο του 1801 αποσύρεται στην Κωνσταντινούπολη.Τον Σεπτέμβριο του 1802 επανέρχεται κατόπιν πιέσεων της Ρωσίας[5] στο θρόνο της Μολδαβίας. Η συμπάθεια της Ρωσίας στο πρόσωπό του γίνεται η αιτία να απομακρυνθεί κατόπιν Γαλλικών πιέσεων αλλά τελικά η Ρωσική βοήθεια τον επαναφέρει στο θρόνο της Μολδαβίας για λίγους μήνες-τέλη 1806 με 19 Μαρτίου του 1807, οπότε και απομακρύνεται. Στις 23 Απριλίου εξορίσθηκε στην Άγκυρα, έπειτα στα Θεραπειά και μετά στάλθηκε στις γαλέρες. Πέθανε στην Κωνσταντινούπολη στις 10 Ιουλίου 1816. Οι συνθήκες θανάτου του εικάζονται:ή φυσικά αίτια ή δηλητηρίαση[6] .

Η ηγεμονία του[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Η περίοδος της ηγεμονίας του χαρακτηρίζεται από τη λήψη μέτρων πάνω στην οικονομία,τη δικαιοσύνη, την πολεοδομία, τα κοινοφελή έργα, την παιδεία. Και ως προς την οικονομία, κατασκέυασε βιοτεχνία χαρτιού στον ποταμό Σαμπάρ, έδωσε άδεια σε 14 μονές του Βουκουρεστίου να δημιουργήσουν και να λειτουργήσουν μύλους κινούμενους με τη βοήθεια ίππων, σε περίπτωση ξηρασίας ή παγετού. Ενίσχυσε τη ρουμανική ναυτιλία με την παραχώρηση άδειας ναυπήγησης πλοίων στο Τζιούρτζιου και στο Καστσιράλε.Οργάνωσε ακόμα, ταχυδομική υπηρεσία στη Μολδαβία. Στο πεδίο της δικαιοσύνης, εφοδίασε το πριγκηπάτο με ποινικό και πολιτικό κώδικα:ανέθεσε στον Θωμά Καρρά να μεταφράσει νομοθετικά κείμενα από τον Αρμενόπουλο, τον Λέωντα Στ' τον Σοφό Στην φροντίδα του ρυμοτομικού και υδρευτικού συστήματος, σημαντική ήταν η συμβολή του: πλακόστρωσε τους δρόμους, έφτιαξε δεξαμενές συγκέντρωση των πηγαίων υδάτων, ανήγειρε περίπτερα και δημόσιες βρύσες, βελτίωσε υδροδότηση της πόλης Φωξάνης, φωταγώγησε το Ιάσιο (ανά 25 σπίτια κι από ένα φανάρι). Τέλος έλαβε προληπτικά μέτρα για τις πλημμύρες:δημιούργησε ειδικές μονάδες θραύσης των παγετώνων στους ποταμούς.[7] Στον τομέα της κοινωνικής πολιτικής του, ίδρυσε ορφανοτροφείο στο Ιάσιο και ειδικό νοσοκομείο για τους αρρώστους από πανώλη στο Βουκουρέστι. Στην παιδεία εξασφάλισε υποτροφίες για τους άπορους μαθητές, σύστησε τέσσερα ελληνορουμανικά σχολεία από το 1803 σε Φωξάνη, Μπαρλάδ, Κυσινέου και Γαλάτσι) [8]

Η εξωτερική του πολιτική[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Παρέμεινε πιστός στην Υψηλή Πύλη διατηρώντας σχέσεις και με άλλες Ευρωπαϊκές δυνάμεις της εποχής.[9] ακολουθώντας φιλορωσική πολιτική.[10]

Παραπομπές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  1. Φλορίν Μαρινέσκου, «Ο Αλέξανδρος Μουρούζης Βοεβόδας των Παραδουνάβιων Ηγεμονιών», Αρχείον Πόντου, τομ. 47 (1996-1997), σελ.147
  2. Φλορίν Μαρινέσκου, «Ο Αλέξανδρος Μουρούζης Βοεβόδας των Παραδουνάβιων Ηγεμονιών», Αρχείον Πόντου, τομ. 47 (1996-1997), σελ.147
  3. Φλορίν Μαρινέσκου, «Ο Αλέξανδρος Μουρούζης Βοεβόδας των Παραδουνάβιων Ηγεμονιών», Αρχείον Πόντου, τομ. 47 (1996-1997), σελ.148
  4. Αλίκη Σολωμού, «Μουρούζης Αλέξανδρος», Παγκόσμιο Βιογραφικό Λεξικό, Εκπαιδευτική Ελληνική Εγκυκλοπαίδεια, Εκδοτική Αθηνών τομ.6 (1987), σελ.278
  5. Φλορίν Μαρινέσκου, «Ο Αλέξανδρος Μουρούζης Βοεβόδας των Παραδουνάβιων Ηγεμονιών», Αρχείον Πόντου, τομ. 47 (1996-1997), σελ.149
  6. Φλορίν Μαρινέσκου, «Ο Αλέξανδρος Μουρούζης Βοεβόδας των Παραδουνάβιων Ηγεμονιών», Αρχείον Πόντου, τομ. 47 (1996-1997), σελ.153
  7. Φλορίν Μαρινέσκου, «Ο Αλέξανδρος Μουρούζης Βοεβόδας των Παραδουνάβιων Ηγεμονιών», Αρχείον Πόντου, τομ. 47 (1996-1997), σελ.149-151
  8. Φλορίν Μαρινέσκου, «Ο Αλέξανδρος Μουρούζης Βοεβόδας των Παραδουνάβιων Ηγεμονιών», Αρχείον Πόντου, τομ. 47 (1996-1997), σελ.151-152
  9. Φλορίν Μαρινέσκου, «Ο Αλέξανδρος Μουρούζης Βοεβόδας των Παραδουνάβιων Ηγεμονιών», Αρχείον Πόντου, τομ. 47 (1996-1997), σελ.152
  10. Αλίκη Σολωμού, «Μουρούζης Αλέξανδρος», Παγκόσμιο Βιογραφικό Λεξικό, Εκπαιδευτική Ελληνική Εγκυκλοπαίδεια, Εκδοτική Αθηνών τομ.6 (1987), σελ.278



Πηγές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  • Φλορίν Μαρινέσκου, «Ο Αλέξανδρος Μουρούζης Βοεβόδας των Παραδουνάβιων Ηγεμονιών», Αρχείον Πόντου, τομ. 47 (1996-1997), σελ.144-153
  • Αλίκη Σολωμού, «Μουρούζης Αλέξανδρος», Παγκόσμιο Βιογραφικό Λεξικό, Εκπαιδευτική Ελληνική Εγκυκλοπαίδεια, Εκδοτική Αθηνών τομ.6 (1987), σελ.278

Περαιτέρω βιβλιογραφία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Commons logo
Τα Wikimedia Commons έχουν πολυμέσα σχετικά με το θέμα
  • Florin Marinescu. Etude genealogique sur la famille Mourouzi ("Genealogical Study of the Mourousis Family"), Centre de Recherches Néohelléniques, Athens, 1987.
  • Neagu Djuvara. Între Orient şi Occident. Ţările române la începutul epocii moderne ("Between Orient and Occident. The Romanian Lands at the Beginning of the Modern Era"), Humanitas, Bucharest, 1995.
  • Constantin C. Giurescu. Istoria Bucureştilor. Din cele mai vechi timpuri pînă în zilele noastre ("History of Bucharest. From the Earliest Times until Our Day"), Editura Pentru Literatură, Bucharest, 1966.
  • Ştefan Ionescu. Bucureştii în vremea fanarioţilor ("Bucharest in the Time of the Phanariotes"), Editura Dacia, Cluj-Napoca, 1974.
  • Titu Maiorescu. Beţia de cuvinte în "Revista Contimporană" ("Inebriation with Words in Revista Contimporană") (wikisource)
  • Georgeta Penelea Filitti. "Cronici de familie. Moruzi: din satul Moruzanda - în scaunele domneşti de la Bucureşti şi Iaşi" ("Family Chronicles. Moruzi: from Moruzanda Village to the Princely Thrones in Bucharest and Iaşi"), in Magazin Istoric, March 1997, pp. 59-63.


Στο λήμμα αυτό έχει ενσωματωθεί κείμενο από το λήμμα Alexander_Mourousis (έκδοση 340579498) της Αγγλικής Βικιπαίδειας, η οποία διανέμεται υπό την GNU FDL και την CC-BY-SA 3.0. (ιστορικό/συντάκτες).