Αιγυπτιακός σκαραβαίος

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Μετάβαση σε: πλοήγηση, αναζήτηση
Ανάγλυφη απεικόνιση σκαραβαίου στην αυλή Νεκτανέμπο του ναού του Λούξορ στην Αίγυπτο.

Ο Σκαραβαίος, έντομο της τάξης των κολεόπτερων συμβόλιζε στην αρχαία Αίγυπτο την ανάσταση ή την εκ νέου γέννηση, καθώς και την μέλλουσα αιώνια ζωή των ένδοξων νεκρών.

Προέλευση και ερμηνεία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Ο σκαραβαίος είναι το αρχαιότερο αιγυπτιακό σύμβολο από το ζωικό βασίλειο. Ως σύμβολο είχε εξαιρετικά εξέχουσα θέση στην θρησκεία των Αιγυπτίων. Από την άποψη της σύγχρονης εντομολογίας, οι Αιγύπτιοι λάτρευαν τουλάχιστον τέσσερα είδη σκαραβαίων, από τα οποία ο Ateuchus sacer απεικονίζεται πιο συχνά. Το είδος αυτό είχε συνολικά τριάντα άκρα, τα οποία συμβόλιζαν τις ημέρες του μήνα. Ο δε σβώλος χώματος που συνήθως κουβαλάει συμβόλιζε εκτός των άλλων τον ήλιο του μεσημεριού που ήταν σύμβολο του θεού Ρα. Ο Πλούταρχος αναφέρει ότι οι Αιγύπτιοι πολεμιστές φορούσαν σκαραβαίο για φυλακτό και για να τους δίνει δύναμη στην μάχη. Οι γυναίκες το φορούσαν για να τους χαρίζει γονιμότητα. Άλλα είδη σκαραβαίου, ίσως ο lucanus που έχει μικρά κέρατα, ο fullo που είχε άσπρες κηλίδες, και άλλοι, χρησιμοποιούνταν επίσης ως μαγικά φυλακτά. Στην Αστρολογία των Αιγυπτίων ο σκαραβαίος έπαιζε σημαντικό ρόλο και βρίσκονταν στην ίδια θέση αντί του αστερισμού του καρκίνου.

Τρόποι κατασκευής και χρήσης[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Σκαραβαίοι είναι γνωστοί από την αρχαιότητα, και ανήκουν στις αρχαιότερες γλυπτές αναπαραστάσεις. Συναντούνται ως ανάγλυφα σε πέτρες μαζί με ιερογλυφικά, ή είναι κατασκευασμένοι από διάφορα υλικά, ακόμα και από πολύτιμες πέτρες, διάφανες ή καλυμμένες με σμάλτο. Συχνά κατασκευάζονταν από πορσελάνη, σπάνια από χρωματισμένο γυαλί, πολλές φορές από χρυσό, ελεφαντοστούν, ακόμα και από ξύλο και πηλό. Οι αξιολογότεροι σκαραβαίοι είναι κατασκευασμένοι από πράσινο ηφαιστειογενές πέτρωμα (basalt). Στην από κάτω μεριά είναι διακοσμημένοι με ιερογλυφικά που υποτίθεται ότι έχουν μαγική δύναμη. Τα ιερογλυφικά αυτά αναφέρουν το όνομα κάποιου αιγυπτιακού θεού, ή κάποιου ιερέα ή θνητού ανθρώπου. Η μαζική τους κατασκευή άνθισε την εποχή του Τούθμωσι Γ'. Σκαραβαίοι μικρού μεγέθους χρησιμοποιούνταν ως φυλακτό και φοριόντουσαν στο λαιμό, στο μπράτσο ή στο δάχτυλο του χεριού. Σκαραβαίοι μεγάλου μεγέθους (μήκους 5 - 7,5 εκατοστών) είχαν ιεροτελεστικό χαρακτήρα και τοποθετούνταν από τους ιερείς στους τάφους των φαραώ και στις μούμιες στο σημείο του σώματος που βρίσκεται η καρδιά. Μεμονωμένα συναντάμε κολοσσιαίους σκαραβαίους, όπως αυτόν που φυλάσσεται στο Βρετανικό Μουσείο και έχει ύψος ενάμισι μέτρο.

Πηγές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Commons logo
Τα Wikimedia Commons έχουν πολυμέσα σχετικά με το θέμα