Άλιοθ

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Μετάβαση σε: πλοήγηση, αναζήτηση
Άλιοθ
Ursa major star name.png
Άλιοθ (ε Μεγάλης Άρκτου)
Αστερισμός: Μεγάλη Άρκτος
Συντεταγμένες
(εποχή 2000.0):
α = 12h:54m:02s ,
δ = +55°.57′.35″
Φαινόμενο μέγεθος: 1,77
Φασματικός τύπος: A0p
Απόσταση από τη Γη: 81 έτη φωτός

Με το όνομα Άλιοθ ονόμαζαν οι Άραβες τον αστέρα ε (έψιλον) του αστερισμού της Μεγάλης Άρκτου, ο οποίος κατά τους αρχαίους Έλληνες αστρονόμους (Ίππαρχο και Πτολεμαίο) προσδιοριζόταν ως «ο μετά την έκφυσιν πρώτος των επί της ουράς τριών αστέρων» (της Μ. Άρκτου). Είναι ένας φωτεινός αστέρας, ο φωτεινότερος του μεγάλου αυτού αστερισμού.

Το παραδιοσιακό όνομα Άλιοθ προέρχεται από την αραβική λέξη alyat, που σημαίνει «(χονδρή) ουρά προβάτου». Ιστορικά, τον αστέρα χρησιμοποιούσαν οι ναυτικοί στη ναυσιπλοΐα.

Αστροφυσικά χαρακτηριστικά[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Ο Άλιοθ έχει μάζα σχεδόν τριπλάσια της μάζας του Ηλίου (2,91 φορές μεγαλύτερη) και διάμετρο 4,2 ± 0,2 φορές μεγαλύτερη της ηλιακής. Η πραγματική του λαμπρότητα είναι 108 φορές μεγαλύτερη της ηλιακής, ποσότητα που αντιστοιχεί σε απόλυτο μέγεθος −0,2. Η μέση θερμοκρασία της επιφάνειάς του είναι 10.800 K. Ο αστέρας πλησιάζει το Ηλιακό Σύστημα με ταχύτητα 9,3 χιλιόμετρα ανά δευτερόλεπτο (33.500 χιλιόμετρα την ώρα).

Παρότι η μεταλλικότητά του είναι ίδια με αυτή του Ηλίου, το φάσμα του Άλιοθ είναι ιδιόμορφο (το «p» στον φασματικό τύπο), όμοιο με το χαρακτηριστικό φάσμα των μεταβλητών τύπου α2 CVn: Το ισχυρό μαγνητικό πεδίο του αστέρα διαχωρίζει τα διάφορα χημικά στοιχεία, και επειδή ο μαγνητικός άξονας διαφέρει από τον άξονα περιστροφής (κατά σχεδόν 90° στον συγκεκριμένο αστέρα), οι φασματικές γραμμές τους παρεμβάλλονται διαδοχικά στο φως που φθάνει ως εμάς με περίοδο 5,1 ημέρες. Ξεχωρίζουν οι φασματικές γραμμές του χρωμίου. Μία πρόσφατη μελέτη προτείνει ότι η περίοδος των 5,1 ημερών ίσως να οφείλεται στην ύπαρξη ενός υποαστρικού σώματος, ενός πλανήτη με μάζα περίπου 14,7 φορές μεγαλύτερη από τη μάζα του Δία σε τροχιά μεγάλης εκκεντρότητας (e = 0,5), σε μέση απόσταση από τον αστέρα 0,055 AU (8,2 εκατομμύρια χιλιόμετρα).